Sự thật về thực tập sinh ở Nhật: Mặn đắng mồ hôi

08/03/2018 08:52

Bị chủ doanh nghiệp xấu ép buộc làm việc quá giờ lao động, trả lương rẻ mạt và thậm chí phải làm công việc nguy hiểm đến tính mạng...

Bộ Tư pháp Nhật đang điều tra đơn tố cáo của một tu nghiệp sinh Việt Nam 24 tuổi về việc bị đưa đến làm việc ở khu vực bị ô nhiễm phóng xạ sau sự cố nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Fukushima năm 2011.

Dù công ty xây dựng tại tỉnh Iwate đã bác bỏ cáo buộc vi phạm luật lao động đối với tu nghiệp sinh người Việt nói trên và tuyên bố đương sự được đối xử như các đồng nghiệp Nhật Bản nhưng Liên đoàn Lao động Zentoitsu tại Tokyo, tổ chức đại diện cho nguyên đơn, cho hay người này phải làm việc tại khu vực ô nhiễm ở Fukushima trong khi hợp đồng chỉ đề cập công việc liên quan đến những công trình công cộng bình thường.

Tổng thư ký Liên đoàn cho biết, tu nghiệp sinh Việt Nam đến Nhật vào tháng 9/2015 sau khi ký hợp đồng với công ty ở Iwate.

Từ tháng 10/2015 đến tháng 3/2016, anh được đưa đến thành phố Koriyama thuộc tỉnh Fukushima trong hơn 10 lần để dọn dẹp các khu dân cư.

Sau đó, công ty điều nguyên đơn đến tháo dỡ các tòa nhà ở thị trấn Kawamata, vốn nằm trong khu vực cần bị phong tỏa xung quanh nhà máy điện Fukushima số 1, trước thời điểm giới hữu trách dỡ bỏ lệnh cấm đưa người đến nơi này.

Lao động Việt khẳng định không được thông báo về việc mình phải đến các vùng ô nhiễm phóng xạ. Ngoài ra, anh chỉ hưởng lương 30 triệu đồng/tháng, thấp hơn gần 3 lần so với các đồng nghiệp người Nhật.

Anh đã bỏ việc từ tháng 11/2017 vì lo ngại cho sức khỏe sau khi liên tục yêu cầu công ty giải thích nhưng không được trả lời thỏa đáng.

Công nhân dọn dẹp chất thải ô nhiễm phóng xạ ở thị trấn Tomioka thuộc tỉnh Fukushima. Ảnh: Reuters.

Công nhân dọn dẹp chất thải ô nhiễm phóng xạ ở thị trấn Tomioka thuộc tỉnh Fukushima. Ảnh: Reuters.

Câu chuyện của tu nghiệp sinh Việt Nam nói trên chỉ là một trong số rất nhiều câu chuyện về tình trạng lao động nước ngoài bị một số chủ doanh nghiệp xấu lợi dụng, đối xử tệ bạc.

Theo báo Asialyst, nhiều lao động không có tay nghề người Việt Nam hoặc người Trung Quốc được tuyển dụng đi Nhật học nghề. Họ đã bị một số chủ doanh nghiệp xấu ép buộc làm việc quá giờ lao động hoặc trả lương rẻ mạt.

Việc tuyển dụng thực tập sinh kỹ thuật là một giải pháp của Nhật nhằm đáp ứng nhu cầu lao động không có tay nghề cung ứng cho các công trường xây dựng.

Tờ Asialyst thống kê, số lượng thực tập sinh kỹ thuật bình quân tăng 25% mỗi năm. Đến nay đã có 220.000 lao động đến từ Trung Quốc (nhiều nhất), Việt Nam và Philippines .

Lực lượng thực tập sinh kỹ thuật nước ngoài rất cần cho công nghiệp, dệt may, nông nghiệp cũng như các lĩnh vực xây dựng và chăm sóc sức khỏe.

Về mặt chính thức, thực tập sinh kỹ thuật được tuyển dụng đi Nhật để học nghề trong ba năm. Trên thực tế, một số người đã bị chủ doanh nghiệp Nhật lợi dụng.

Theo số liệu của Nhật, đã có tối thiểu 27 thực tập sinh tử vong trong năm 2013-2014 và 30 thực tập sinh tử vong trong năm 2015-2016.

Trong 30% trường hợp, các thực tập sinh tử vong do tai nạn lao động hoặc tai biến mạch máu não. Theo các tổ chức bảo vệ nhân quyền Nhật, nguyên nhân do họ bị stress và làm việc quá sức.

Các trường hợp thực tập sinh kỹ thuật bị lạm dụng sức lao động thường xảy ra tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ có ý đồ tìm kiếm nhân công rẻ tiền như các nhà máy nhỏ hoặc nông trại.

Các thực tập sinh chẳng được dạy nghề gì cả mà chỉ làm công việc lặp đi lặp lại. Họ làm việc không có định mức lao động và bị trả lương rẻ mạt. Có nhiều hình thức lạm dụng như tịch thu hộ chiếu (nhằm tránh tình trạng bỏ đi), cắt xén lương, sa thải vô tội vạ, tấn công bằng vũ lực hoặc thậm chí là tấn công tình dục.

Các trường hợp o ép để không trả lương xảy ra trong ngành công nghiệp dệt may. Trong xây dựng, các vụ tai nạn lao động bị che giấu. Còn trong nông nghiệp, chuyện ép làm thêm giờ không trả thêm tiền xảy ra như cơm bữa.

Chủ lao động thường xén 1/3 tiền lương với lý do thanh toán tiền ở trọ. Rất nhiều trường hợp không đóng bảo hiểm.

Luật của Nhật quy định phạt tù đến 10 năm đối với người thực hiện các hành vi lạm dụng nêu trên. Dù vậy, vấn đề này vẫn chưa được giải quyết triệt để bởi hệ thống tuyển dụng mù mờ, cơ quan chức năng lại thiếu kiểm tra thường xuyên.

Có thể thấy, môi trường làm việc ở Nhật Bản không phải như mơ, nhất là với những lao động trình độ tay nghề thấp. Tuy nhiên, với mức thu nhập cao gấp nhiều lần so với thu nhập trong nước nên đây vẫn là đích đến của nhiều lao động nước ngoài, trong đó có Việt Nam.

Theo thống kê của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, tính đến cuối năm 2016, có khoảng 229.000 lao động nước ngoài làm việc tại đất nước này dưới hình thức các thực tập sinh học nghề hoặc kỹ năng. Lao động Việt Nam chiếm số lượng đông nhất với 88.000 người, tiếp theo là Trung Quốc, Philippines và Indonesia.

An Nhiên Baodatviet.vn

Tag: #thực tập sinh ở Nhật   #Du học Nhật   #mặt trái du học  

MỚI NHẤT