Bảo đảm chế định luật sư công đi vào thực tiễn

Luật sư Trần Văn An, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bắc Ninh tham gia góp ý về chế định luật sư công. (Ảnh: H.N)

Để bảo đảm chế định luật sư công đi vào thực tiễn cuộc sống ngay từ ngày 1/10/2026, Bộ Tư pháp đề nghị các bộ, địa phương thực hiện thí điểm và tổ chức xã hội-nghề nghiệp luật sư tập trung triển khai quyết liệt Nghị quyết số 24/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công và Quyết định số 955/QĐ-TTg ngày 28/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 24/2026/QH16. Trong đó, tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức

Cụ thể, đối với các cơ quan thực hiện thí điểm, Bộ trưởng Tư pháp đề nghị tổ chức đợt tuyên truyền cao điểm, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ nhận thức về vị trí, vai trò của luật sư công.

Trong đó tập trung vào các nội dung trọng tâm: cơ sở pháp lý, sự cần thiết, mục đích, ý nghĩa của việc thí điểm chế định luật sư công; vị trí, vai trò của luật sư công trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và phòng ngừa, hạn chế rủi ro pháp lý trong khu vực nhà nước; tiêu chuẩn, điều kiện trở thành luật sư công; trình tự, thủ tục đào tạo nghề luật sư, tập sự hành nghề luật sư... trong đó làm rõ sự khác biệt giữa hoạt động của luật sư công với công tác pháp chế và hoạt động trợ giúp pháp lý.

Kịp thời thông tin, biểu dương, nhân rộng các gương điển hình, cách làm hiệu quả và các vụ, việc tiêu biểu thể hiện vai trò, hiệu quả hoạt động của luật sư công trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước.

Đa dạng hóa hình thức thông tin, phổ biến, tuyên truyền phù hợp từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế của địa phương; tăng cường tuyên truyền trên báo chí, phát thanh, truyền hình, hệ thống thông tin cơ sở, Cổng/Trang thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội chính thức; chú trọng các hình thức truyền thông trực quan, dễ tiếp cận như tin, bài, infographic, video ngắn và các sản phẩm truyền thông phù hợp khác.

Bảo đảm hình thành đội ngũ luật sư công tại các cơ quan thực hiện thí điểm trước ngày 15/10/2026, trong đó tập trung thực hiện một số nhiệm vụ: Căn cứ yêu cầu nhiệm vụ, nhu cầu sử dụng luật sư công và nguồn nhân lực hiện có, khẩn trương rà soát cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân và người làm việc tại doanh nghiệp nhà nước đã có Chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc thuộc trường hợp được miễn đào tạo nghề luật sư, miễn tập sự hành nghề luật sư để đề nghị cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Hồ sơ đợt đầu tiên cần gửi về Bộ Tư pháp trước ngày 5/10/2026 để Bộ Tư pháp thẩm định, cấp Chứng chỉ, bảo đảm chậm nhất đến ngày 15/10/2026 tất cả các cơ quan thực hiện thí điểm đều công bố danh sách đợt đầu tiên của luật sư công.

Đối với các trường hợp chưa đủ điều kiện để được cấp ngay Chứng chỉ hành nghề luật sư nhưng thuộc diện được giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư, căn cứ nhu cầu sử dụng và kế hoạch phát triển đội ngũ luật sư công, cơ quan thực hiện thí điểm chủ động cử người tham gia đào tạo nghề luật sư, tập sự hành nghề luật sư theo quy định tại Nghị định số 364 để tạo nguồn luật sư công.

Đối với cơ quan thực hiện thí điểm có nhu cầu sử dụng luật sư công nhưng nguồn nhân lực hiện có chưa đáp ứng yêu cầu, căn cứ vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế được giao và quy định của pháp luật có liên quan, nghiên cứu tuyển dụng, tiếp nhận luật sư, người có Chứng chỉ hành nghề luật sư, chuyên gia, nhà khoa học, luật gia thuộc đối tượng được miễn tập sự và có trình độ, kinh nghiệm phù hợp vào làm việc tại cơ quan để thực hiện nhiệm vụ luật sư công; bảo đảm không làm tăng biên chế được cấp có thẩm quyền giao.

Liên đoàn Luật sư Việt Nam ưu tiên thực hiện ngay việc cấp Thẻ luật sư

Ngay sau khi luật sư công được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư, cơ quan thực hiện thí điểm chỉ đạo các cơ quan, tổ chức trực thuộc rà soát các công việc có tính chất pháp lý để giao nhiệm vụ cụ thể cho luật sư công.

Bên cạnh đó, tạo điều kiện để luật sư công tham gia lớp bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ theo yêu cầu của Bộ Tư pháp; bố trí kinh phí để thực hiện chế độ hỗ trợ hằng tháng, bồi dưỡng theo vụ, việc đối với luật sư công theo quy định; bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện cần thiết khác cho hoạt động của luật sư công; thực hiện đúng, đủ, kịp thời các chế độ, chính sách đối với luật sư công.

Đối với tổ chức xã hội-nghề nghiệp luật sư, Bộ trưởng đề nghị Đoàn Luật sư các tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm khi tiếp nhận hồ sơ gia nhập Đoàn Luật sư thì thực hiện việc giải quyết hồ sơ trong ngày và gửi Liên đoàn Luật sư Việt Nam thực hiện cấp Thẻ luật sư. Đề nghị Liên đoàn Luật sư Việt Nam ưu tiên thực hiện ngay việc cấp Thẻ luật sư.

Đối với các trường hợp đăng ký tập sự hành nghề luật sư, đề nghị Đoàn Luật sư giải quyết ngay việc đăng ký tập sự, không trì hoãn hoặc cố tình kéo dài thời gian đăng ký tập sự ảnh hưởng đến quá trình thực hiện thí điểm chế định này…

Chế định luật sư công là một cơ chế hoàn toàn mới, lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam nhằm bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước tại các cơ quan hành chính và doanh nghiệp nhà nước trong các tranh chấp, vụ việc pháp lý phức tạp trong và ngoài nước.