Sách giáo khoa miễn phí, vì sao phụ huynh vẫn phải mua sách tiếng Anh 200.000 đồng?

Nguyên nhân nằm ở sự khác biệt giữa sách giáo khoa chính khóa và học liệu phục vụ các chương trình tiếng Anh tăng cường hoặc bổ trợ.

Ảnh minh hoạ. Ảnh: Hoàng Hương

Theo Nghị định 271/2026/NĐ-CP, học sinh phổ thông sẽ được miễn phí sách giáo khoa theo lộ trình. Chính sách được thực hiện theo hình thức Nhà nước đầu tư sách cho thư viện trường học, học sinh mượn sử dụng trong năm học và hoàn trả để tiếp tục tái sử dụng.

Nghị định quy định, sách được miễn phí là sách giáo khoa nằm trong danh mục do Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt. Đồng thời, các địa phương được khuyến khích chủ động triển khai sớm nếu cân đối được nguồn ngân sách, thay vì chờ thời điểm áp dụng trên phạm vi cả nước từ năm học 2029 - 2030.

Trong năm học 2026 - 2027, nhiều địa phương như TP.HCM, Quảng Ninh, Huế, Cà Mau và xã Hòa Vang (Đà Nẵng)... sẽ thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa cho học sinh.

Tuy nhiên, việc được miễn phí (mượn) sách giáo khoa không đồng nghĩa mọi loại sách sử dụng trong nhà trường đều được Nhà nước chi trả. Đây cũng là lý do khiến nhiều phụ huynh vẫn phải đóng thêm khoảng 200.000 đồng để mua sách tiếng Anh.

Theo chương trình một số trường, ngoài sách giáo khoa tiếng Anh chính thức, nhiều trường còn triển khai chương trình tiếng Anh tăng cường, chương trình liên kết hoặc sử dụng học liệu do các nhà xuất bản quốc tế biên soạn nhằm nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh.

Những tài liệu này không thuộc danh mục sách giáo khoa được Nhà nước mua sắm nên phụ huynh phải tự chi trả nếu đăng ký cho con tham gia.

Khoản tiền khoảng 200.000 đồng thường bao gồm sách học,  sách bài tập, học liệu thực hành, tài khoản học trực tuyến hoặc các tài liệu đi kèm.

Bên cạnh đó, tại nhiều trường học, chương trình tiếng Anh tăng cường được tổ chức theo hình thức tự nguyện. Phụ huynh đăng ký cho con theo học để tăng thời lượng thực hành và tiếp cận giáo trình quốc tế. Khi đã tham gia chương trình, việc mua bộ học liệu đi kèm là yêu cầu cần thiết để bảo đảm quá trình học tập.

Như vậy, dù học sinh được miễn phí (mượn) bộ sách giáo khoa chính khóa, phụ huynh vẫn phải tự mua các học liệu phục vụ chương trình tiếng Anh tăng cường hoặc bổ trợ nếu lựa chọn cho con theo học.

Theo quy định hiện hành, các cơ sở giáo dục chỉ được tổ chức giảng dạy những chương trình đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Đối với các chương trình tiếng Anh tăng cường hoặc chương trình mang tính lựa chọn, nhà trường phải công khai mục đích sử dụng, căn cứ triển khai, danh mục học liệu, mức thu và thực hiện trên cơ sở đồng thuận của phụ huynh theo quy định. Nhà trường không ép buộc phụ huynh mua tài liệu ngoài quy định hoặc biến tài liệu tham khảo thành tài liệu bắt buộc.