Mong muốn phim thiếu nhi Việt trở thành 'món ăn tinh thần' của mọi gia đình

 Văn Hoá đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn, hoạ sĩ, NSƯT Trịnh Lâm Tùng để lắng nghe chia sẻ của anh.

Bộ phim 'Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu' của đạo diễn, NSƯT Trịnh Lâm Tùng gặt hái được nhiều giải thưởng như Bông sen Vàng, Cánh Diều Bạc 2025

. P.V: Anh nhìn nhận thế nào về thực trạng phim điện ảnh dành riêng cho trẻ em tại Việt Nam hiện nay, khi số lượng tác phẩm ra rạp mỗi năm vẫn ít?

- NSƯT Trịnh Lâm Tùng: Dù điện ảnh Việt những năm gần đây liên tục có tác phẩm đạt doanh thu cao, phim dành cho trẻ em vẫn khá khan hiếm.

Một trong những nguyên nhân lớn là khán giả nhí chưa thực sự được nhìn nhận như nhóm công chúng tiềm năng cần đầu tư lâu dài. Trong khi nhiều nền điện ảnh phát triển chú trọng xây dựng thói quen xem phim từ nhỏ, khán giả nhí ở Việt Nam vẫn thường bị xếp vào khán giả 'phụ'.

Ngoài ra, sản xuất phim thiếu nhi cũng nhiều thách thức, đặc biệt với hoạt hình do chi phí lớn. Nhà làm phim không chỉ phải thu hút trẻ em mà còn cần thuyết phục phụ huynh đưa con đến rạp, tạo áp lực không nhỏ về cả nội dung lẫn tính thương mại.

. Theo anh, vì sao các nhà sản xuất còn e dè với dòng phim trẻ em, có phải phim thiếu nhi khó tạo doanh thu nên họ không mặn mà đầu tư?

- Theo tôi, phim thiếu nhi còn ít xuất hiện trên màn ảnh là kết quả của nhiều yếu tố, từ doanh thu, niềm tin vào thị trường đến tâm lý e ngại rủi ro của nhà đầu tư. So với phim hài hay kinh dị, tác phẩm dành cho trẻ em thường khó tạo hiệu ứng mạnh hoặc gây tranh luận để thu hút sự chú ý của công chúng. Trong khi đó, chi phí sản xuất lại rất lớn. Quy trình thực hiện cũng phức tạp hơn nhiều thể loại khác.

Tuy nhiên, tôi không cho rằng khán giả thiếu nhi thiếu tiềm năng. Vấn đề nằm ở chỗ chúng ta chưa có nhiều tác phẩm thực sự chất lượng, đủ sức chạm đến cảm xúc và khơi gợi trí tưởng tượng của trẻ em cũng như các gia đình. Khi một bộ phim được đầu tư tốt về nội dung và nghệ thuật, khán giả hoàn toàn sẵn sàng đến rạp để thưởng thức.

. Điều gì khiến anh lựa chọn thực hiện 'Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu' trong bối cảnh phim điện ảnh dành cho trẻ em ở Việt Nam vẫn còn khá hiếm?

- Chính sự 'khá hiếm' đó đã thôi thúc tôi bằng mọi giá phải làm được bộ phim Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu.

Thế hệ khán giả Việt đã gắn bó với các biểu tượng hoạt hình quốc tế như Mickey hay Doraemon, điều đó tạo nên một phần ký ức tuổi thơ đẹp đẽ. Tuy vậy, tôi băn khoăn vì sao chúng ta chưa có nhiều nhân vật điện ảnh mang tinh thần Việt Nam. Những hình tượng gắn với văn hóa và lịch sử Việt vẫn còn khá ít trên màn ảnh.

Với tôi, Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu không chỉ là một bộ phim, mà còn là khát vọng của nhiều thế hệ làm phim thiếu nhi. Đây cũng là dịp để chúng tôi thử nghiệm, lắng nghe khán giả và kiểm chứng việc kể chuyện dân gian bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại có thể tạo sức hút hay không, từ đó định hướng tốt hơn cho các dự án sau.

. Trong quá trình thực hiện 'Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu', anh có đối mặt với áp lực thương mại?

- Đó là điều không thể tránh khỏi. Khi chúng tôi bắt tay thực hiện dự án, gần như chưa có bộ phim hoạt hình điện ảnh thương mại nào đã phát hành để học hỏi, rút kinh nghiệm.

Ngay từ đầu, ê-kíp xác định làm phim cho trẻ em là lựa chọn nhiều thách thức về mặt thị trường. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào lợi ích ngắn hạn, sẽ rất khó để xây dựng và phát triển một dòng phim thiếu nhi bền vững trong tương lai.

Theo tôi, điều quan trọng nhất là từng bước tạo dựng niềm tin với khán giả. Đây là quá trình đòi hỏi thời gian và không thể đạt được chỉ sau một hoặc hai tác phẩm. Một thương hiệu giải trí dành cho trẻ em muốn phát triển lâu dài cần sự kiên trì, đầu tư liên tục và một hệ sinh thái nội dung đủ mạnh để đồng hành cùng khán giả qua nhiều giai đoạn trưởng thành.

Bộ phim 'Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu' tái xuất màn ảnh rộng từ ngày 23.5 đến 30.6, tại Trung tâm chiếu phim Quốc gia

. Khi phim ngoại liên tục áp đảo phòng vé dịp hè, phim Việt dành cho trẻ em cần làm gì để cạnh tranh và giữ chân khán giả nhỏ tuổi?

- Phim Việt có lợi thế riêng nằm ở kho tàng văn hóa dân gian và lịch sử phong phú. Vì vậy, hướng đi phù hợp là khai thác những câu chuyện mà phim nước ngoài khó có thể tái hiện, như chất liệu văn hóa Việt, truyền thuyết dân gian hay những cảm xúc gần gũi với đời sống trẻ em trong nước.

Bên cạnh đó, giới làm phim thiếu nhi cũng cần nâng cao chuyên môn và đổi mới tư duy sáng tạo. Cách kể chuyện cần hiện đại hơn, nhịp phim nhanh hơn, hình ảnh sinh động và hấp dẫn để phù hợp với thói quen tiếp nhận của khán giả nhỏ tuổi ngày nay.

. Nhiều trẻ em Việt hiện nay thuộc tên nhân vật Disney hay anime Nhật Bản nhiều hơn nhân vật nội địa. Điều đó có đáng lo ngại?

- Tôi không nghĩ vậy. Bản thân tôi, trong quá trình trở thành một nhà làm phim hoạt hình, đã học hỏi rất nhiều từ các nền điện ảnh lớn thông qua việc ghi nhớ nhân vật, câu chuyện và những tác phẩm tiêu biểu của họ. Điều này vừa tạo ra áp lực, vừa trở thành động lực để tôi nỗ lực làm ra những sản phẩm tốt hơn.

Điều đáng lo là trẻ em Việt Nam hiện chưa có nhiều tác phẩm chất lượng hay những biểu tượng văn hóa đại chúng mang dấu ấn riêng. Tuy nhiên, thay vì bi quan, tôi xem đây là lời nhắc nhở rằng chúng ta cần làm tốt hơn.

Với sự phát triển của công nghệ, khoảng cách về kĩ thuật làm phim sẽ dần được thu hẹp, để các nhà làm phim có thể tập trung nhiều hơn vào việc kể câu chuyện hấp dẫn và giàu cảm xúc.

. Trong 10 năm tới, anh kỳ vọng điều gì cho dòng phim thiếu nhi Việt Nam?

- Tôi hy vọng phim hoạt hình và phim thiếu nhi Việt Nam không chỉ xuất hiện vào dịp Quốc tế Thiếu nhi (1.6), mà trở thành món ăn tinh thần quen thuộc cho gia đình. 

Xa hơn, tôi mong Việt Nam xây dựng được những nhân vật hoạt hình có sức sống lâu dài, trở thành ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ, đồng thời hình thành các IP bền vững và hệ sinh thái nội dung phát triển. Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước, những tác phẩm này còn có thể vươn ra quốc tế.

Dù còn nhiều khó khăn, chúng tôi đã bắt đầu những bước đi đầu tiên. Tôi tin rằng nếu làm việc nghiêm túc, đầu tư bài bản và sáng tạo bền bỉ, không chỉ phim Việt có thể mang ra thế giới, mà còn có thể đưa điện ảnh thế giới đến gần hơn với khán giả Việt Nam.

. Xin cảm ơn ông!