Từ làng nấm nhỏ bé đến biểu tượng toàn cầu: 4 'vũ khí bí mật' giúp Xì Trum giữ chân khán giả suốt 67 năm

Trụ vững giữa các thương hiệu hoạt hình mọc lên như nấm và làn sóng thay đổi công nghệ, những chú lùn da xanh ấy còn liên tục tiến hóa, làm mới mình. Cùng với việc ra mắt Xì Trum (tựa gốc: Smurfs) vào mùa hè năm nay, cùng tìm hiểu điều gì đã làm nên sức bền hiếm có của những nhân vật da xanh đáng yêu này.

Từ nét bút Bỉ đến biểu tượng toàn cầu

Xì Trum được nghệ sĩ Bỉ Peyo (tên thật Pierre Culliford) tạo ra năm 1958, ban đầu chỉ là nhân vật phụ trong truyện tranh 'Johann and Peewit' đăng trên tạp chí Spirou. Nhưng nhờ sự yêu mến cuồng nhiệt của độc giả, Peyo đã cho Xì Trum 'ra riêng' thành loạt truyện tranh độc lập từ 1959, nhanh chóng lan rộng khắp châu Âu rồi vươn ra thế giới.

Sang 1981, hãng Hanna-Barbera (nổi tiếng với Tom & Jerry) biến Xì Trum thành series hoạt hình dài hơi trên đài NBC (Mỹ). Bộ phim chạy suốt 9 mùa, giành giải Emmy và trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của thế hệ 8x-9x.

Sau này, Xì Trum tiếp tục 'hóa thân' qua các phim điện ảnh kết hợp live-action và CGI như The Smurfs (2011), The Smurfs 2 (2013), Smurfs: The Lost Village (2017), thu hút cả khán giả nhỏ tuổi lẫn những ai muốn tìm lại ký ức tuổi thơ.

Những cô cậu da xanh bé nhỏ mang theo thông điệp nhân văn

Thường được coi là những câu chuyện trẻ em dễ hiểu, đơn giản, nhưng thực chất thế giới của Xì Trum đa dạng, phản ánh những giá trị sống tốt đẹp và bền vững. Đó là lý do mà khán giả nhiều thế hệ vẫn yêu mến nhân vật này, bởi dù thế giới tiến bộ đến đâu thì bài học về sức mạnh của sự đoàn kết, tinh thần tập thể vẫn luôn vẹn nguyên giá trị.

Một điểm không thể thiếu trong mọi tập phim chính là việc cả làng Xì Trum luôn đoàn kết vượt qua kẻ thù Gargamel hoặc những hiểm nguy bất ngờ. Series gốc (1981-1989) từng chiếm khoảng 44% thị phần phát sóng vào sáng thứ Bảy, trở thành loạt phim hoạt hình dài nhất trong khung giờ Saturday Morning tại Mỹ.

Tuy nhiên ngay cả khi gắn kết trong một đội ngũ, từng nhân vật Xì Trum vẫn không mất đi bản sắc. Mỗi chú Xì Trum là một tính cách thu nhỏ, từ Tí Lười, Tí Thông Thái cho đến Tí Cô Nương khiến cả trẻ em lẫn người lớn dễ dàng tìm thấy hình ảnh bản thân trong đó. Thông điệp 'What matters is WHO YOU CHOOSE TO BE' (tạm dịch: Việc bạn chọn trở thành ai mới quan trọng) được lan tỏa tinh tế, trở thành câu nói truyền cảm hứng.

Một yếu tố khác khiến khán giả vẫn gắn bó với thương hiệu chính là thông điệp bảo vệ thiên nhiên, sống bền vững - những giá trị càng soi vào thực tế hôm nay càng thấy cấp thiết, nhưng trớ trêu thay, lại ngày càng bị nhiều người phớt lờ.

Xì Trum sống giữa khu rừng huyền diệu, coi môi trường là ngôi nhà cần gìn giữ. Các tập phim, từ hoạt hình 2D cổ điển cho đến The Lost Village (2017), đều cài cắm những cảnh bảo vệ động vật, chăm sóc rừng, và chống lại những mối nguy hại từ bên ngoài. Từ năm 2017 đến nay, Liên Hợp Quốc đã đồng hành cùng các nhân vật Smurfs trong chiến dịch ‘Small Smurfs Big Goals’, nhằm kêu gọi trẻ em trên toàn thế giới tham gia thực hiện 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững.

Sức sống mãnh liệt của Xì Trum bé nhỏ

Xì Trum không phải là thương hiệu hoạt hình ngồi im trong góc tủ kỷ niệm cũ kỹ. Ngay từ năm 1958, Peyo đã không 'khóa chặt' Xì Trum vào một cốt truyện duy nhất. Thay vì chỉ xoay quanh hai nhân vật chính trong nguyên tác Johan & Peewit, ông tạo ra cả một ngôi làng Xì Trum với hơn 100 cá thể, mỗi cá thể là một nét tính cách: lười biếng, thông thái, hiếu động, hay cằn nhằn, mê nấu ăn…

Mô hình này giống như một xã hội thu nhỏ, khiến trẻ con khắp nơi say mê vì câu chuyện vô tận trong thế giới kỳ diệu ấy, còn người lớn thì thấy một cộng đồng thú vị.

Từ những năm 1958 với truyện tranh đen trắng, chúng đã 'lột xác' thành series hoạt hình màu 2D đỉnh cao đầu thập niên 80, càn quét truyền hình Mỹ suốt gần một thập kỷ. Và rồi khi hoạt hình truyền thống bị cơn bão kỹ xảo xô đến, Xì Trum tiếp tục tiến hóa từ hoạt hình 2D sang 3D, rồi sau đó là kết hợp CGI và người đóng.

Quyết định đó phản ánh sự nhạy bén với xu hướng tiêu dùng: khi Disney/Pixar và DreamWorks thống trị phòng vé bằng CGI (Toy Story, Shrek), các franchise hoạt hình cũ buộc phải chọn: nhập cuộc hoặc chìm vào quên lãng. Xì Trum chọn phương án mạo hiểm đó là đưa các nhân vật 'vừa quen vừa lạ' vào thế giới thật. Kỹ xảo CGI biến những chú lùn xanh tí hon thành sinh vật sống bên cạnh con người, mở rộng nhóm khán giả từ trẻ em sang cả gia đình.

Chính nhờ cú chuyển mình này mà The Smurfs (2011) vượt mốc 563,7 triệu USD toàn cầu, doanh thu gấp 5 lần chi phí sản xuất. Qua đó phim trở thành tác phẩm có doanh thu cao thứ chín năm 2011 và giữ kỷ lục là phim ăn khách nhất của Sony Pictures Animation cho đến khi bị Spider-Man: Across the Spider-Verse vượt qua vào năm 2023.

Dàn diễn viên lồng tiếng và âm nhạc đỉnh cao

Hình ảnh không phải là thứ duy nhất của Smurfs được đầu tư, chăm chút. Phần phim đầu tiên mời dàn ngôi sao vào các vai người đóng và lồng tiếng cho các Xì Trum: Hank Azaria (The Simpsons) thành danh với vai Gargamel, ngoài ra còn các ngôi sao Katy Perry, Anton Yelchin, Alan Cumming… góp giọng.

Phần 2 chào đón sự bổ sung của những cái tên như Jimmy Kimmel, Christina Ricci và sắp tới đây, với Xì Trum, Rihanna sẽ là minh tinh lồng tiếng cùng các đồng nghiệp James Corden, Nick Offerman, Sandra Oh hay Kurt Russell.

Các bạn Xì Trum bé nhỏ sẽ trở lại trong dự án mới nhất - Phim Xì Trum 2025 

Âm nhạc của Xì Trum cũng mộc mạc và đơn giản như chính tinh thần thương hiệu: vui tươi, dễ nhớ, dễ lan tỏa. Ngay từ series hoạt hình cổ điển (1981-1989), giai điệu 'la la la la la la…' đã trở thành 'signature' sống mãi với tuổi thơ hàng triệu khán giả, đến mức vẫn được remix trên TikTok ngày nay.

Các bản phim điện ảnh live-action/CGI (The Smurfs 2011, 2013) tiếp tục duy trì phong cách pop orchestra pha EDM bắt tai, với composer Heitor Pereira (nổi tiếng qua Despicable Me) và sự góp giọng của Katy Perry giúp nhạc phim lan rộng ngoài rạp. Riêng The Lost Village (2017) quay về chất thần thoại rừng xanh, với soundtrack do Christopher Lennertz soạn, được khen bám sát không khí phiêu lưu bí ẩn.

Nhìn lại hành trình hơn 65 năm, thành công của Xì Trum không đơn thuần nằm ở tạo hình dễ thương hay câu chuyện phiêu lưu dí dỏm. Đó là một thương hiệu biết giữ hồn cốt với giá trị nội dung đơn giản nhưng bền vững.

Kết hợp nghệ thuật kể chuyện và tư duy kinh doanh, cộng thêm sự nhạy bén trong công nghệ, âm nhạc, dàn diễn viên lồng tiếng chất lượng, Xì Trum bất chấp thời gian đổi thay, vẫn là những nhân vật đem khán giả về lại một phần tuổi thơ xanh biếc.