Chấn chỉnh hoạt động du lịch ảnh hưởng môi trường sinh thái

Quán Dì Hường ngăn dòng suối Khe Su thành hồ nước phục vụ du khách

Ngang nhiên chặn dòng suối để kinh doanh

Suối Khe Su ở xã Phú Lộc được xem là điểm đến hấp dẫn nhờ vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái tự nhiên đặc trưng của vùng rừng núi dưới chân dãy Bạch Mã. Thế nhưng, hoạt động du lịch ở đây vẫn chưa được khai thác phù hợp, bài bản để phát huy thế mạnh của du lịch sinh thái; ngược lại, tình trạng kinh doanh dịch vụ tự phát gây ảnh hưởng đến môi trường thiên nhiên.

Chỉ trên một đoạn suối dài hơn 1km, dọc hai bên bờ đã xuất hiện 4 cơ sở kinh doanh ăn uống, kèm hoạt động tắm suối. Các hàng quán gồm: quán Dì Thêm, Dì Hường, Nhà Nâu, Hồ Điệp đã được xã Lộc Trì cũ (nay là xã Phú Lộc) cho phép kinh doanh ở khu vực suối Khe Su từ năm 2016.

Theo ghi nhận tại khu vực suối Khe Su, các hộ kinh doanh đã cải tạo cảnh quan, dựng lều tạm, làm máng trượt và đặc biệt là tự ý xây dựng các đập chắn dòng nước để tạo điểm vui chơi, tắm suối cho du khách. Có hàng quán sử dụng nhiều tấm gỗ tràm ghép chồng lên nhau để ngăn dòng, có quán còn xây dựng đập bằng bê-tông kiên cố giữa lòng suối để tạo thành các hồ nước 'nhân tạo'. Việc làm này khiến nước dòng suối 'đọng' lại tại các hồ tắm của các hộ kinh doanh, nước chỉ chảy về hạ lưu khi chủ cơ sở kinh doanh 'mở đập'. Tình trạng này cũng khiến cho việc canh tác nông nghiệp của người dân ở vùng hạ lưu suối Khe Su bị ảnh hưởng vì thiếu nước tưới tiêu.

Theo các chuyên gia, giá trị cốt lõi của du lịch sinh thái không nằm ở các công trình nhân tạo hay hồ nước được tạo dựng bằng việc chặn dòng, mà chính là vẻ đẹp nguyên sơ của hệ sinh thái rừng - suối tự nhiên. Tình trạng can thiệp dòng chảy suối Khe Su lâu dài sẽ ảnh hưởng môi trường sinh thái, nguy cơ làm thay đổi hình thái lòng suối ở một số khu vực hạ lưu và ảnh hưởng đến hệ thực vật và cảnh quan ven suối.

Khu vực Bạch Mã là vùng có lượng mưa lớn bậc nhất của cả nước, đặc biệt vào mùa hè mưa lớn ở thượng nguồn xảy ra bất ngờ nên tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với du khách tham gia các hoạt động vui chơi, tắm suối. Việc tự ý ngăn đập tạo hồ 'nhân tạo' nói trên càng nguy hiểm khi có mưa lớn, lũ quét hoặc nước dâng đột ngột.

Chấn chỉnh, trả lại dòng chảy tự nhiên

Tình trạng ngăn đập chặn dòng ở suối Khe Su đã xảy ra một thời gian nhưng gần như không được xử lý kịp thời và dứt điểm. Trong khi đó, đại diện xã Phú Lộc cho biết, địa phương không có văn bản cho phép việc xây đập ngăn suối nói trên; việc làm của các hộ kinh doanh là tự phát và trái phép.

Ông Nguyễn Văn Hiệp, Chủ tịch UBND xã Phú Lộc cho biết, địa phương đã lập đoàn kiểm tra các điểm kinh doanh tại suối Khe Su cũng như tình trạng tự ý xây đập ngăn nước trên suối. UBND xã Phú Lộc yêu cầu các cơ sở kinh doanh không tiếp tục bê-tông hóa lòng suối, bờ suối và thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường. Ngoài ra, xã cũng yêu cầu chủ hộ kinh doanh quán Dì Thêm (tại Khe Su 2) tháo dỡ đập ngăn nước, khắc phục tình trạng bê-tông hóa lòng suối, bờ suối và hoàn trả dòng chảy tự nhiên. UBND xã Phú Lộc giao Phòng Kinh tế theo dõi, kiểm tra và tham mưu việc xử lý đối với các hộ kinh doanh khác ở suối Khe Su; xử lý vi phạm hành chính nếu không chấp hành yêu cầu khắc phục.

Để tăng cường kiểm soát tác động môi trường tại các điểm du lịch suối, thác, ngày 20.4 UBND TP Huế đã ban hành Quyết định số 29 về 'Quy chế quản lý bãi tắm biển, sông, hồ, suối thác thuộc điểm du lịch, khu du lịch đã được công nhận trên địa bàn TP Huế'.

Quy chế này hướng đến việc duy trì tính nguyên vẹn của cảnh quan tự nhiên, hạn chế tình trạng khai thác tự phát và giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường nước, hệ sinh thái rừng và đa dạng sinh học. Việc phát triển các công trình phục vụ du lịch cũng được yêu cầu phải phù hợp với cảnh quan tự nhiên, hạn chế bê-tông hóa và ưu tiên sử dụng vật liệu thân thiện môi trường nhằm bảo tồn vẻ đẹp nguyên sơ của hệ sinh thái.

Theo đại diện Sở Du lịch TP Huế, hiện nay tại một số khu vực suối, thác và điểm sinh thái trên địa bàn xuất hiện tình trạng một số cơ sở du lịch, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống tự ý ngăn dòng, cải tạo dòng chảy để phục vụ hoạt động tắm suối, vui chơi và kinh doanh du lịch khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, hoặc chưa hoàn thiện đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định. Điều này tiềm ẩn nhiều hệ lụy đối với môi trường, an toàn du khách và định hướng phát triển du lịch bền vững của địa phương.

Bà Trần Thị Hoài Trâm, Giám đốc Sở Du lịch TP Huế cho biết, thời gian tới ngành Du lịch sẽ phối hợp với các Sở, ngành và địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra theo hướng thường xuyên và đột xuất nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các vi phạm liên quan đến đất đai, môi trường, xây dựng và điều kiện kinh doanh du lịch.

Các trường hợp cố tình vi phạm, gây ảnh hưởng đến môi trường hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho du khách sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Song song với công tác chấn chỉnh, Sở Du lịch TP Huế cũng định hướng hỗ trợ người dân phát triển du lịch sinh thái theo hướng bài bản, chuyên nghiệp và bền vững, gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và lợi ích cộng đồng.