Giảm cân mãi không thành công: 3 'kẻ thù thầm lặng' ngoài chế độ ăn uống

Hình ảnh minh họa

Giảm cân không chỉ là chuyện calo nạp vào và tiêu hao

Y học hiện đại đã chứng minh rằng béo phì là tình trạng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố phức tạp, chứ không chỉ đơn thuần là sự mất cân bằng giữa lượng calo nạp vào và tiêu hao.

Nhiều người dù đã nỗ lực ăn uống kiêng khem nhưng vẫn không đạt được kết quả như mong muốn.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân có thể xuất phát từ những yếu tố tác động đến quá trình chuyển hóa, cảm giác thèm ăn và khả năng kiểm soát cân nặng, vượt ra ngoài phạm vi của một chế độ ăn uống thông thường.

Căng thẳng kéo dài - 'kẻ thù' làm tăng cảm giác thèm ăn

Tiến sĩ Anshuman Kaushal, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Robot, Phẫu thuật ít xâm lấn và Phẫu thuật điều trị béo phì tại Bệnh viện CK Birla (Ấn Độ), cho biết căng thẳng kéo dài là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến việc giảm cân trở nên khó khăn. Khi cơ thể chịu áp lực tâm lý, hormone cortisol được sản sinh với nồng độ cao, từ đó kích thích cảm giác thèm ăn, đặc biệt là các loại thực phẩm giàu năng lượng.

Không chỉ vậy, nhiều người còn tìm đến đồ ăn như một cách giải tỏa cảm xúc tiêu cực, đồng thời giảm động lực vận động và tập luyện - một vòng luẩn quẩn góp phần làm tăng cân.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cũng khẳng định, căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nồng độ cortisol, kích thích cảm giác thèm ăn và thúc đẩy tình trạng viêm trong cơ thể, những yếu tố này đều góp phần làm gia tăng nguy cơ béo phì.

Ngủ không đủ giấc - rối loạn hormone đói - no

Thức khuya lướt điện thoại, áp lực công việc, lịch sinh hoạt thất thường và thời gian tiếp xúc màn hình quá nhiều đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến thời lượng và chất lượng giấc ngủ.

Theo Tiến sĩ Kaushal, thiếu ngủ cũng là một nguyên nhân dẫn đến béo phì. Khi ngủ không đủ, nồng độ các hormone điều hòa cảm giác đói bị thay đổi: hormone ghrelin - kích thích cảm giác đói sẽ tăng lên, trong khi hormone leptin - tạo cảm giác no lại giảm xuống. Sự mất cân bằng này khiến mọi người ăn nhiều hơn và có xu hướng ít vận động hơn.

Hình ảnh minh họa

Ông Kaushal nhấn mạnh rằng, giấc ngủ không phải là khoảng thời gian 'lãng phí' mà là lúc cơ thể phục hồi và tái cân bằng các hormone kiểm soát cảm giác đói cùng mức năng lượng. Một giấc ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì cân nặng và sức khỏe tổng thể.

Rối loạn nội tiết - nguyên nhân tiềm ẩn khó nhận biết

Có những người dù rất nỗ lực giảm cân nhưng vẫn không đạt được kết quả.

Theo tiến sĩ Kaushal, nguyên nhân có thể nằm ở các rối loạn nội tiết. Những tình trạng như suy giáp, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), kháng insulin hoặc những thay đổi nội tiết trong giai đoạn mãn kinh có thể làm giảm tốc độ chuyển hóa, thay đổi sự phân bố mỡ trong cơ thể và gây khó khăn trong việc kiểm soát cân nặng. Người mắc các tình trạng này thường khó duy trì cân nặng dù đã thay đổi chế độ ăn.

Chính vì vậy, nếu cân nặng tăng nhanh không rõ nguyên nhân hoặc việc thay đổi lối sống không mang lại hiệu quả giảm cân, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

Tiến sĩ Kaushal nhấn mạnh rằng, béo phì không chỉ liên quan đến chế độ ăn uống mà còn gắn liền với nhiều yếu tố sinh học, hành vi và tâm lý.

Vì vậy, việc kiểm soát cân nặng cần có sự kết hợp đồng bộ giữa chế độ dinh dưỡng hợp lý, hoạt động thể chất thường xuyên, ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng.