Khi VĐV trở thành 'đại sứ' công nghiệp văn hóa

Bức ảnh trên trang facebook cá nhân của Xuân Son đã thu hút tới 20.300 lượt tương tác và hàng trăm comment tích cực. Ảnh: FACEBOOK NHÂN VẬT

Khi sức hút của vận động viên vượt ra ngoài sân đấu

Câu chuyện của cầu thủ Nguyễn Xuân Son là một ví dụ. Sau chức vô địch ASEAN Cup, hành trình hòa nhập với cuộc sống tại Việt Nam, nỗ lực học tiếng Việt, sự gần gũi với người hâm mộ, hình ảnh người chồng, người cha trong gia đình hay tinh thần lạc quan trong quá trình điều trị chấn thương, đã giúp anh trở thành một trong những gương mặt thể thao được quan tâm nhất trên các nền tảng số. Câu chuyện của Xuân Son cho thấy người hâm mộ ngày nay không chỉ dõi theo thành tích thi đấu, mà còn muốn biết về con người phía sau sân cỏ.

Không chỉ bóng đá, cầu lông cũng đang chứng kiến sự lan tỏa tích cực từ hình ảnh của Nguyễn Thùy Linh. Không ồn ào, không tạo sức hút bằng những phát ngôn gây chú ý, tay vợt số một Việt Nam chinh phục người hâm mộ bằng sự bền bỉ, chuyên nghiệp và tinh thần thi đấu không bỏ cuộc. Những hình ảnh giản dị trong tập luyện, thi đấu và đời sống hằng ngày giúp Thùy Linh tạo dựng một cộng đồng người theo dõi trung thành, đặc biệt là các bạn trẻ yêu thể thao.

Trong khi đó, Khánh Thi và Phan Hiển lại cho thấy một mô hình phát triển khác. Từ những nhà vô địch dancesport, họ từng bước mở rộng hoạt động sang đào tạo, tổ chức giải đấu, sản xuất nội dung trên các nền tảng số, tham gia chương trình truyền hình và lan tỏa phong trào khiêu vũ thể thao trong cộng đồng. Thành công của cặp đôi không chỉ được đo bằng số huy chương, mà còn bằng việc góp phần đưa dancesport đến gần hơn với công chúng. Hiện trang cá nhân facebook của họ có tới 1,6 triệu người theo dõi, trang tiktok có 873.200 người theo dõi.

Điểm chung của những gương mặt này là họ đều đang sở hữu cộng đồng người theo dõi đông đảo trên các nền tảng mạng xã hội. Mỗi bài đăng về thi đấu, tập luyện hay cuộc sống thường ngày đều thu hút lượng tương tác lớn. Điều đó cho thấy sức hút của vận động viên hiện đại không còn giới hạn trong 90 phút trên sân cỏ hay vài chục phút trên sân đấu mà được kéo dài trong không gian số, nơi họ duy trì kết nối với người hâm mộ mỗi ngày.

Từ thương hiệu cá nhân đến nguồn lực của công nghiệp văn hóa

Ở nhiều quốc gia, vận động viên từ lâu đã được xem là một phần của công nghiệp văn hóa. Họ không chỉ tạo ra giá trị thông qua thành tích mà còn thông qua hình ảnh, câu chuyện, sức ảnh hưởng xã hội và khả năng truyền cảm hứng. Việt Nam đang dần xuất hiện xu hướng tương tự.

Vừa qua, khi danh sách đội tuyển Việt Nam tập trung cho ASEAN Cup 2026 được công bố, hình ảnh Xuân Son hát quốc ca với hình nền là lá quốc kỳ thiêng liêng, cùng dòng trạng thái trên trang cá nhân: 'Thật tự hào khi tiếp tục được chiến đấu vì lá cờ đỏ sao vàng', đã có tới 20.300 lượt tương tác và hàng trăm comment tích cực, lan tỏa niềm tự hào, tình yêu đất nước.

Câu chuyện của Xuân Son cho thấy, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội đã rút ngắn khoảng cách giữa vận động viên và người hâm mộ. Một khoảnh khắc xúc động sau chiến thắng, một đoạn video ghi lại quá trình hồi phục chấn thương hay một câu chuyện về nghị lực sống đều có thể lan tỏa đến hàng triệu người. Giá trị ấy không được tính bằng số bàn thắng hay huy chương, nhưng lại góp phần xây dựng hình ảnh đẹp của thể thao Việt Nam.

Đối với doanh nghiệp, điều họ tìm kiếm ở vận động viên ngày nay cũng không chỉ là thành tích. Uy tín, lối sống tích cực, khả năng truyền cảm hứng, hình ảnh sạch và sự gần gũi với cộng đồng trở thành những yếu tố quan trọng khi lựa chọn đại sứ thương hiệu. Đó cũng là lý do nhiều vận động viên xuất hiện trong các chiến dịch quảng bá sản phẩm, hoạt động xã hội hay chương trình cộng đồng.

Tuy nhiên, nhìn rộng hơn, thể thao Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để khai thác giá trị văn hóa của các vận động viên. Không ít gương mặt đạt thành tích quốc tế nhưng chưa chú ý về truyền thông, xây dựng thương hiệu cá nhân hay khai thác bản quyền hình ảnh. Nhiều câu chuyện đẹp chỉ tạo hiệu ứng trong một thời gian ngắn, rồi nhanh chóng lắng xuống sau mỗi giải đấu.

Tiến sĩ Lý Đại Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể thao TP.HCM phân tích, muốn thể thao thực sự trở thành một ngành của công nghiệp văn hóa, cần thay đổi tư duy từ đào tạo vận động viên đến phát triển toàn diện hình ảnh của họ. Cùng với chuyên môn, vận động viên cần được trang bị kỹ năng giao tiếp, ứng xử với truyền thông, sử dụng mạng xã hội một cách chuyên nghiệp, hiểu về giá trị thương hiệu cá nhân và trách nhiệm với cộng đồng. Đây không chỉ là lợi ích của mỗi cá nhân mà còn góp phần nâng cao vị thế của thể thao Việt Nam.

'Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, thể thao hoàn toàn có thể có những đóng góp quan trọng. Thực tế, thể thao đã mang theo những giá trị văn hóa bởi khi mỗi vận động viên thi đấu thành công, họ không chỉ mang về huy chương mà còn góp phần kể những câu chuyện đẹp về khát vọng, ý chí, lòng yêu nước và tinh thần vượt khó. Khi những câu chuyện ấy được lan tỏa bằng nhiều hình thức khác nhau, từ báo chí, truyền hình đến nền tảng số, giá trị của thể thao sẽ không dừng lại ở thành tích mà tiếp tục được nhân lên. Từ đó góp phần kích thích sự phát triển của kinh tế thể thao, của công nghiệp văn hóa, đóng góp chung vào sự phát triển của đất nước', bà Lê Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam chia sẻ.

Có thể một tấm huy chương sẽ khép lại sau lễ trao giải, nhưng câu chuyện về người giành tấm huy chương ấy vẫn có thể tiếp tục sống trong ký ức người hâm mộ, trong những chương trình truyền hình, những chiến dịch cộng đồng hay trên không gian số. Đó chính là hành trình mà nhiều vận động viên Việt Nam đang từng bước tạo dựng, để từ những nhà vô địch trên sân đấu trở thành những đại sứ lan tỏa các giá trị tích cực của thể thao và văn hóa Việt Nam.