Bệnh viện Chợ Rẫy phát hiện vi khuẩn hiếm ở người bệnh phổi

Bác sĩ kiểm tra hình ảnh về tình trạng phổi của bệnh nhân. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Khoảng sáu tháng trước khi nhập viện, bệnh nhân A. ngụ tỉnh Quảng Ngãi ho kéo dài, khó thở tăng dần khi gắng sức. Kết quả thăm khám xác định ông mắc bệnh tích protein phế nang, một bệnh hiếm gặp với tỷ lệ khoảng 0,6 đến 7 trường hợp trên một triệu người.

Bệnh xảy ra khi các phế nang trong phổi bị lấp đầy bởi các chất giàu protein, làm cản trở quá trình trao đổi khí, gây suy giảm chức năng hô hấp, tăng nguy cơ nhiễm trùng phổi nặng, xơ hóa phổi và có thể gây tử vong.

Người bệnh đã được rửa từng bên phổi trong hai lần ở một cơ sở y tế, đây là phương pháp điều trị thường được áp dụng khi bệnh gây triệu chứng rõ. Tuy nhiên, tình trạng ho, khó thở vẫn kéo dài, hình ảnh tổn thương phổi gần như không thay đổi.

Tháng 12/2025, người bệnh đến Bệnh viện Chợ Rẫy, ngoài khó thở, bác sĩ ghi nhận đầu ngón tay biến dạng và có tiếng ran bất thường ở hai phổi, gợi ý tổn thương phổi đã kéo dài. Việc bệnh tái phát dù đã điều trị khiến ê-kíp đặt vấn đề phải tìm thêm nguyên nhân thay vì tiếp tục rửa phổi đơn thuần.

Bác sĩ Đặng Vũ Thông, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết: 'Rửa toàn bộ phổi thường mang lại hiệu quả tốt. Trường hợp này đã được điều trị theo phương pháp chuẩn nhưng triệu chứng vẫn tái phát nên chúng tôi nghĩ đến khả năng có nguyên nhân khác đi kèm'.

Sau hội chẩn giữa Khoa Hô hấp và Khoa Gây mê hồi sức, bác sĩ quyết định rửa cả hai phổi trong một lần can thiệp. Quá trình thực hiện kéo dài khoảng ba giờ, mẫu dịch lấy từ phổi sau đó được xét nghiệm để tìm tác nhân liên quan đến tình trạng kéo dài của bệnh.

Kết quả, bác sĩ phát hiện một loại vi khuẩn thuộc nhóm vi khuẩn không lao và rất hiếm gặp. Đây là tác nhân được nghi ngờ có liên quan đến việc tổn thương phổi kéo dài, tái phát. Phát hiện này giúp bác sĩ chuyển hướng từ xử lý phần chất tích tụ trong phổi sang điều trị tác nhân nhiễm trùng.

Người bệnh được dùng thuốc kháng sinh phù hợp trong sáu tháng, kết quả theo dõi ghi nhận tổn thương trên hình ảnh phổi giảm rõ, các triệu chứng hô hấp gần như hết, khả năng vận động được cải thiện và chưa ghi nhận tái phát.

Theo bác sĩ Thông, đây là người bệnh thứ năm được Bệnh viện Chợ Rẫy phát hiện mắc bệnh tích protein phế nang, đồng thời là trường hợp đầu tiên tại bệnh viện có vi khuẩn không lao đi kèm. Phần lớn trường hợp mắc bệnh liên quan đến rối loạn miễn dịch nhưng bệnh cũng có thể xuất hiện ở người mắc bệnh về máu, suy giảm miễn dịch, có yếu tố nghề nghiệp hoặc nhiễm trùng hiếm gặp.

Khi các túi trong phổi bị lấp đầy, người bệnh có thể ho kéo dài, khó thở, giảm khả năng vận động, trường hợp nặng có nguy cơ suy hô hấp, nhiễm trùng hoặc xơ hóa phổi. Việc rửa phổi giúp loại bỏ chất tích tụ nhưng hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào nguyên nhân của từng trường hợp.

Từ ca bệnh này, bác sĩ lưu ý những trường hợp không cải thiện hoặc tái phát sau điều trị cần được đánh giá lại để tìm bệnh đi kèm và tác nhân nhiễm trùng. Xác định đúng yếu tố liên quan giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh lặp lại một thủ thuật trong khi nguyên nhân nền chưa được xử lý.