Cập nhật những tiến bộ mới trong nghiên cứu và điều trị ung thư

Quang cảnh tại Hội nghị ASCO Breakthrough 2025. (Ảnh: TL)

Đây là hội nghị ung thư khu vực châu Á-Thái Bình Dương do Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO) phối hợp cùng 16 hội ung thư trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương tổ chức, nhằm cập nhật những tiến bộ mới trong nghiên cứu và điều trị ung thư.

Năm nghiên cứu được trình bày tại hội nghị sẽ tập trung vào: Ứng dụng dấu ấn sinh học máu trong phát hiện ung thư và dự đoán tái phát; Các chiến lược mới nhằm tối ưu hóa điều trị; Mối liên hệ giữa sức khỏe chuyển hóa, viêm mạn tính và nguy cơ ung thư; Các can thiệp nhằm tăng cường chăm sóc hỗ trợ sớm và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân bắt đầu điều trị.

Xét nghiệm máu có khả năng sàng lọc nhiều loại ung thư cùng lúc

Một trong những nghiên cứu đáng chú ý nhất là đánh giá thực tế về xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư SPOT-MAS (xét nghiệm Omics cá thể hóa chuyên biệt để sàng lọc và đánh giá đa ung thư) được triển khai tại 6 quốc gia châu Á.

SPOT-MAS thuộc nhóm xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư (MCED), sử dụng ADN tự do của khối u trong máu để phát hiện đồng thời 10 loại ung thư khác nhau. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh ung thư gây gần 10 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm, trong đó khoảng 70% xảy ra tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình - nơi các chương trình sàng lọc còn hạn chế.

Nghiên cứu phân tích dữ liệu của 84.145 người được xét nghiệm trong thực hành lâm sàng thường quy. Trong số 22.597 người được theo dõi ít nhất 12 tháng, xét nghiệm đạt độ nhạy 79% và độ đặc hiệu 99,9%.

Trong 64 trường hợp được xác nhận có tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư, SPOT-MAS xác định đúng vị trí cơ quan nghi ngờ trong gần 80% trường hợp. Nghiên cứu cũng phát hiện 20 trường hợp mắc các loại ung thư chưa có chương trình sàng lọc chuẩn như ung thư gan, dạ dày và vòm họng.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Lưu Hồng Đăng, Viện Di truyền y học Thành phố Hồ Chí Minh, đây là nghiên cứu thực tế lớn nhất tại châu Á về xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư. Tuy nhiên, cần thêm thời gian theo dõi để đánh giá liệu xét nghiệm có thực sự giúp giảm tỷ lệ tử vong do ung thư hay không.

Điều trị ung thư vú ngày càng chính xác hơn

Ung thư vú là chủ đề trọng tâm tại ASCO Breakthrough 2026 với nhiều nghiên cứu về liệu pháp nhắm trúng đích thế hệ mới. Một thử nghiệm giai đoạn II tại Trung Quốc trên 124 bệnh nhân ung thư vú HER2 dương tính giai đoạn II-III cho thấy việc kết hợp hai thuốc nhắm trúng đích mới cùng hóa trị mang lại kết quả khả quan.

Theo các chuyên gia, kết quả này mở ra triển vọng điều trị mới cho nhóm bệnh nhân có tiên lượng khó khăn, đồng thời khẳng định xu hướng cá thể hóa điều trị dựa trên đặc điểm sinh học của khối u.

Không chỉ tập trung vào thuốc điều trị, hội nghị năm nay còn nhấn mạnh vai trò của chăm sóc hỗ trợ trong hành trình điều trị ung thư. Một thử nghiệm ngẫu nhiên tại Ấn Độ trên 110 bệnh nhân ung thư vú cho thấy việc tích hợp chăm sóc giảm nhẹ ngay trong tuần đầu sau chẩn đoán giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống.

Sau 3 tháng, điểm chất lượng cuộc sống của nhóm được chăm sóc giảm nhẹ sớm tăng trung bình 23,2 điểm, so với 14,7 điểm ở nhóm chỉ nhận hỗ trợ khi có nhu cầu. Khoảng 70% bệnh nhân trong nhóm can thiệp sớm ghi nhận cải thiện rõ rệt về chất lượng sống, cao hơn mức 54% của nhóm đối chứng. Chức năng xã hội, khả năng vận động và mức độ mệt mỏi cũng được cải thiện tốt hơn.

Theo nhóm nghiên cứu, kết quả cho thấy chăm sóc giảm nhẹ không nên chỉ dành cho giai đoạn cuối mà cần được triển khai song song với điều trị ngay từ đầu để hỗ trợ toàn diện cho người bệnh.

Ngoài ra còn có nghiên cứu sử dụng chất chủ vận thụ thể GLP-1 và nguy cơ ung thư đại tràng ở bệnh nhân viêm ruột, sử dụng dữ liệu từ TriNetX, một cơ sở dữ liệu y tế gồm hơn 150 triệu người tại Hoa Kỳ. Kết quả cho thấy GLP-1 RA có thể có tác dụng bảo vệ chống lại ung thư đại trực tràng ở bệnh nhân viêm ruột mạn tính và bệnh nhân vừa mắc viêm ruột mạn tính vừa mắc đái tháo đường type 2.

Các nghiên cứu sẽ trình bày tại ASCO Breakthrough 2026 cho thấy ung thư học hiện đại đang chuyển mạnh sang hướng phát hiện bệnh sớm hơn, điều trị chính xác hơn và chăm sóc toàn diện hơn. Từ xét nghiệm máu phát hiện nhiều loại ung thư, các liệu pháp nhắm trúng đích theo từng đột biến đến chăm sóc hỗ trợ ngay từ đầu, tất cả đều hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng sống cho người bệnh ung thư.