Tăng tốc giảm phát thải với 3 mặt hàng lúa, cà phê, sầu riêng

Quang cảnh hội nghị ngày 18-5. Ảnh: BẢO THẮNG

Ngày 18-5, tại Hà Nội, Bộ NN-MT tổ chức hội nghị lần thứ nhất Ban Chỉ đạo triển khai Đề án sản xuất trồng trọt giảm phát thải giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật (Bộ NN-MT), hiện có 22 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch triển khai đề án này. Các địa phương đang tập trung xây dựng quy trình canh tác giảm phát thải, xây dựng hệ thống dữ liệu phát thải và ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp. Cũng theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, giai đoạn 2026-2030 được xác định là thời điểm then chốt để hình thành nền nông nghiệp phát thải thấp. Bộ NN-MT đang hoàn thiện quy trình kỹ thuật cho 3 cây trồng chủ lực gồm lúa, cà phê, sầu riêng.

Sầu riêng là 1 trong 3 cây trồng chủ lực được Bộ NN-MT chọn để triển khai chương trình giảm phát thải. Ảnh: CỤC TRỒNG TRỌT VÀ BẢO VỆ THỰC VẬT

Trong đó, ngành nông nghiệp sẽ mở rộng mô hình tưới ngập khô xen kẽ (AWD), quản lý rơm rạ, tối ưu sử dụng phân bón cho cây lúa gắn với đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL. Với cây cà phê, ngành nông nghiệp thúc đẩy mô hình tuần hoàn, tiết kiệm nước tưới, tăng sử dụng phân hữu cơ và tái sử dụng phụ phẩm. Đối với sầu riêng và cây ăn quả, ngành sẽ tập trung quản lý nước tưới, xử lý phụ phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Trí Ngọc, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam, cho biết, thực tiễn triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại ĐBSCL thời gian qua cho thấy, nhiều mô hình đã giúp giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân bón và tiết kiệm nước tưới nhưng vẫn duy trì năng suất. Đây sẽ là cơ sở để mở rộng các chương trình giảm phát thải sang nhiều ngành hàng khác.

Đại diện một số hiệp hội và chuyên gia cảnh báo, các thị trường nhập khẩu lớn đang siết chặt tiêu chuẩn về phát thải khí nhà kính, 'dấu chân' carbon và truy xuất nguồn gốc. Nếu không chuyển đổi kịp thời, nhiều mặt hàng nông sản có nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh. Việt Nam cần sớm xây dựng nhãn 'phát thải thấp' cho lúa gạo, cà phê, rau quả nhằm nâng giá trị nông sản, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và tạo lợi thế khi tham gia các thị trường cao cấp.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN-MT Hoàng Trung đề nghị đẩy nhanh triển khai đề án giảm phát thải, giảm chi phí đầu vào, đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu để nâng thu nhập cho người nông dân.