9 giải pháp trọng tâm ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới

Chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro thiên tai. Ảnh: VGP

Mục tiêu của Chương trình nhằm bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng; phát huy vai trò kiến tạo phát triển của Nhà nước; giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc và sự nỗ lực, chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và từng người dân.

Cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp tại Kết luận số 75-KL/TW và Chương trình hành động số 31-CTr/TW; tạo chuyển biến rõ rệt trong quản trị môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn, carbon thấp.

Chương trình hành động của Chính phủ là căn cứ để các bộ, cơ quan ngang Bộ và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện, bảo đảm đồng bộ và hiệu quả.

Triển khai thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo nguyên tắc rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ nguồn lực; mỗi nhiệm vụ chỉ giao một cơ quan chủ trì, bảo đảm có thể kiểm tra, đo lường và gắn với trách nhiệm. Kế thừa, lồng ghép các chương trình, kế hoạch, đề án đang triển khai...

Chương trình đưa ra 9 giải pháp thực hiện gồm:

 Tuyên truyền, giáo dục, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, huy động sự tham gia của toàn xã hội trong bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu;

 Hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật; nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi;

Huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực;

 Giải quyết các vấn đề bức xúc về môi trường; phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường;

 Bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và sử dụng hiệu quả tài nguyên;

Chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro thiên tai;

Đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp, tăng cường quản lý phát thải khí nhà kính;

Phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực;

Đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế.

Cùng với 9 giải pháp trọng tâm nói trên, Chương trình triển khai khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí, tập trung giải quyết tình trạng ô nhiễm không khí tại Thành phố Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn;

Giải quyết tình trạng ô nhiễm nước tại các lưu vực sông, kênh, mương, hồ và đoạn sông ưu tiên; đẩy nhanh đầu tư hạ tầng thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt đô thị, cụm công nghiệp, làng nghề; kiểm soát tổng thải lượng chất ô nhiễm tại những khu vực nhạy cảm, áp lực môi trường lớn phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường.

Nâng cao hiệu quả phân loại chất thải rắn sinh hoạt phục vụ phát triển kinh tế tuần hoàn; đầu tư đồng bộ thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế, xử lý kết hợp thu hồi năng lượng; giảm tỷ lệ chất thải chôn lấp trực tiếp; thúc đẩy trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và thị trường vật liệu thứ cấp.

Chủ động nhận diện và quản lý các chất thải mới phát sinh từ quá trình chuyển đổi xanh; kiểm soát nhập khẩu công nghệ, thiết bị lạc hậu, tiêu hao nhiều tài nguyên và có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Đẩy mạnh xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề gắn với bảo tồn, phát triển ngành nghề nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững. Tập trung xử lý ô nhiễm tại các khu vực khai thác - chế biến khoáng sản, khu vực tồn lưu hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật và các điểm nóng ô nhiễm khác.

Đồng thời, rà soát, hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật công trình có xét đến yêu cầu ứng phó với biến đổi khí hậu; thực hiện giám sát và đánh giá hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Chú trọng đầu tư phát triển hạ tầng có khả năng chống chịu cao với bão, lũ, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và các tác động do biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Phát triển các đô thị chống chịu với biến đổi khí hậu, tập trung giải quyết ngập úng do mưa lớn cực đoan, triều cường ở các đô thị lớn.

Phát triển các mô hình nông nghiệp thông minh, giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đầu tư xây dựng lực lượng, phương tiện đủ khả năng ứng phó, khắc phục kịp thời thiệt hại khi có thiên tai xảy ra;

Triển khai các giải pháp thích ứng đặc thù theo vùng, dựa vào tự nhiên, hệ sinh thái, cộng đồng cho các khu vực có nguy cơ cao tại các khu vực trung du, miền núi phía Bắc, duyên hải miền Trung, đồng bằng sông Cửu Long;

Quy hoạch lại các khu dân cư, thực hiện di dân khỏi các vùng rủi ro cao, kết hợp với bảo đảm sinh kế và nâng cao chất lượng chăm sóc y tế cho người dân…