Chi hơn 12.100 tỷ đồng hoàn thiện hạ tầng Khu liên hợp xử lý rác Tây Bắc

Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc. (Ảnh: QUANG ANH)

Dự án dự kiến triển khai từ năm 2026 và hoàn thành vào năm 2031, đóng vai trò trọng yếu góp phần trong bảo vệ môi trường và xử lý chất thải tập trung quy mô lớn cho Thành phố Hồ Chí Minh cùng vùng Đông Nam Bộ.

Giải tỏa áp lực quá tải và xử lý dứt điểm ô nhiễm môi trường

Hiện nay, với dân số khoảng hơn 14 triệu người, Thành phố Hồ Chí Minh đang phát sinh trung bình 14.000 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày. Thành phố hiện có 4 khu xử lý rác tập trung, song riêng Khu liên hợp Tây Bắc (hiện có 3 nhà đầu tư đang hoạt động) đang phải oằn mình tiếp nhận khoảng 6.500 tấn/ngày đêm, tương đương 46,43% tổng khối lượng của cả 4 khu, khiến nơi đây luôn trong tình trạng quá tải.

Áp lực này sẽ càng trở nên gay gắt khi theo dự báo, tổng lượng chất thải rắn toàn Thành phố sẽ tăng vọt lên gần 58.000 tấn/ngày đêm vào năm 2030 (trong đó rác sinh hoạt 16.500 tấn, công nghiệp 38.000 tấn, y tế và xây dựng gần 3.400 tấn); tiếp tục tăng lên 65.000 tấn/ngày vào năm 2040 và 72.000 tấn/ngày vào năm 2050.

Từ thực tế hiện nay cũng như dự báo trong những năm tới, nếu không khẩn trương đầu tư hoàn chỉnh hạ tầng Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc thì Thành phố sẽ đối mặt trực tiếp với nguy cơ khủng hoảng rác đô thị.

Đồng thời, việc hoàn thiện dự án còn nhằm giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm không khí, khói, bụi, mùi hôi và tiếng ồn đã ảnh hưởng đến người dân quanh vùng nhiều năm qua.

Xây dựng hạ tầng đồng bộ kết hợp trồng dải cây xanh cách ly theo quy hoạch sẽ giúp hạn chế ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí, cân bằng hệ sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu và giúp người dân lân cận ổn định cuộc sống.

Kỳ họp thứ 5, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thông qua chủ trương đầu tư dự án xây dựng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc. (Ảnh: THẾ ANH)

Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc được định hướng xử lý đa dạng từ rác sinh hoạt, công nghiệp thông thường, chất thải nguy hại đến rác xây dựng và bùn thải.

Đồng thời, được quy hoạch, xây dựng thành khu xử lý chất thải rắn tập trung quy mô lớn, đóng vai trò trọng yếu trong việc tiếp nhận và xử lý chất thải rắn và bảo vệ môi trường cấp vùng.

Từ thực tế của Thành phố, việc đầu tư dự án Đầu tư xây dựng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc Thành phố thuộc xã Tân An Hội và xã Thái Mỹ được đánh giá là cần thiết và cần sớm triển khai thực hiện.

Góp phần thu hút các nhà đầu tư có công nghệ hiện đại

Dự án được đề xuất thực hiện trên diện tích 646ha (thuộc quy mô 822ha của toàn khu Tây Bắc). Trong phần diện tích này, 336ha đã giải phóng mặt bằng và 310ha cần tiếp tục thu hồi; khoảng 175ha còn lại của toàn khu sẽ được đầu tư ở giai đoạn sau.

Về nguồn vốn hơn 12.100 tỷ đồng, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm phần lớn với 6.790 tỷ đồng; chi phí xây dựng là 3.632 tỷ đồng, phần còn lại dành cho dự phòng và các chi phí khác.

Về tiến độ thực hiện, trong năm 2026 được xác định là giai đoạn chuẩn bị dự án. Bước sang năm 2027, dự án sẽ chính thức triển khai với các công tác gồm: Lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán; đền bù giải phóng mặt bằng; rà phá bom mìn và phê duyệt, tổ chức lựa chọn nhà thầu. Từ năm 2028 đến 2030 dự án sẽ tiến hành thi công các hạng mục trên mặt bằng đã được bàn giao và đưa vào vận hành vào năm 2031.

Hệ thống máy đốt rác phát điện trong Khu liên hợp xử lý chất thải ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THIÊN LÝ)

Để đón đầu làn sóng đầu tư công nghệ cao trong xử lý rác thải, Thành phố bắt buộc phải đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật khung đồng bộ, bao gồm: 12,3km trục đường giao thông nội bộ chịu tải nặng (các tuyến số 3, 4, 5, 6, 8... với bề rộng 15-24m); trạm biến áp và đường dây truyền tải đấu nối bán điện lên lưới quốc gia; hệ thống cấp thoát nước, chiếu sáng, hào và tuy nen kỹ thuật; trạm xử lý nước rỉ rác tập trung; cải tạo kênh; xây dựng trụ sở, tường rào, đường vận hành và đặc biệt là ô lưu chứa tro xỉ trơ sau đốt rộng 14ha (chỉ chứa tro xỉ vô hại, không tiếp nhận rác tươi chôn lấp).

Theo tính toán, sau khi hoàn thiện hạ tầng, dự án sẽ tạo ra quỹ đất sạch hơn 480ha. Đây là điều kiện tiên quyết để kêu gọi các nhà đầu tư công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường. Hiện tại, đã có 23 nhà đầu tư trong và ngoài nước đăng ký nhu cầu đầu tư vào khu vực này, trong đó có 14 nhà đầu tư quan tâm đến nhà máy đốt rác phát điện quy mô lớn và 9 nhà đầu tư chuyên xử lý chất thải nguy hại.