Học phí đại học 2026 - 2027 sẽ thay đổi thế nào nếu nới trần?

Ảnh minh họa: Ai

Đại học tự chủ có thể được nới trần học phí lên 2,5 lần

Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách học phí, miễn, giảm, hỗ trợ học phí và chi phí học tập. Điểm được nhiều người học quan tâm là đề xuất điều chỉnh cách xác định mức học phí tối đa tại các trường đại học công lập tự chủ.

Theo quy định hiện hành, cơ sở giáo dục đại học công lập tự bảo đảm chi thường xuyên được xác định mức học phí tối đa bằng 2 lần mức trần tương ứng. Với cơ sở tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, mức học phí tối đa bằng 2,5 lần mức trần tương ứng.

Dự thảo mới đề xuất mức tối đa 2,5 lần mức trần đối với cơ sở giáo dục đại học công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư. Nếu được thông qua, nhóm trường hiện đang áp dụng hệ số tối đa 2 lần sẽ có thêm dư địa điều chỉnh học phí.

Nói cách khác, so với mức tối đa hiện hành của nhóm trường này, trần mới tương đương mức tăng 25%. Đây là điểm mà thí sinh và gia đình cần lưu ý khi tính toán chi phí học đại học từ năm học 2026 - 2027.

Infographic: AI

Trần cao hơn, học phí có thể tăng đến đâu?

Với nhóm Kinh doanh và quản lý, pháp luật, mức trần tại cơ sở chưa tự bảo đảm chi thường xuyên trong năm học 2026 - 2027 là 1,79 triệu đồng/người học/tháng. Nếu áp dụng hệ số 2,5 lần, mức tối đa sẽ khoảng 4,475 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, nếu giữ hệ số 2 lần như hiện hành, mức tối đa là 3,58 triệu đồng/tháng.

Ở nhóm Toán, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật, công nghệ, sản xuất - chế biến, kiến trúc - xây dựng..., mức trần cơ sở là 2,09 triệu đồng/tháng. Nhân với hệ số 2,5, mức tối đa có thể lên 5,225 triệu đồng/tháng.

Nhóm Nhân văn, khoa học xã hội và hành vi, báo chí và thông tin, du lịch, khách sạn... có mức trần cơ sở 1,91 triệu đồng/tháng. Nếu áp dụng hệ số mới, mức tối đa tương ứng khoảng 4,775 triệu đồng/tháng.

Nhưng, nới trần không đồng nghĩa với tăng học phí bắt buộc. Mức trên chỉ là giới hạn tối đa theo dự thảo. Cơ sở giáo dục vẫn phải căn cứ vào định mức kinh tế - kỹ thuật hoặc định mức chi phí của từng ngành, chương trình đào tạo để quyết định mức thu cụ thể và thực hiện công khai.

Vì vậy, sinh viên không nên hiểu rằng cứ trường tự chủ là học phí sẽ lập tức tăng lên 2,5 lần mức trần. Khả năng tăng đến đâu còn phụ thuộc vào phương án tài chính và mức thu cụ thể của từng trường.

Răng - Hàm - Mặt được tách nhóm

Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở nhóm ngành sức khỏe, cụ thể là Răng - Hàm - Mặt. Theo quy định hiện hành, trong năm học 2026 - 2027, Răng - Hàm - Mặt đang nằm cùng nhóm với Điều dưỡng - hộ sinh, Dinh dưỡng, Kỹ thuật y học, Y tế công cộng, quản lý y tế và một số ngành khác, với mức trần 2,66 triệu đồng/người học/tháng đối với trường công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên.

Dự thảo đề xuất đưa Răng - Hàm - Mặt lên mức trần 3,5 triệu đồng/tháng, ngang với Y khoa và Dược học. Lý do được Bộ GD&ĐT đưa ra là ngành này có đặc thù đào tạo chuyên sâu, chi phí thực hành và thực tập cao.

Nếu đồng thời áp dụng hệ số tối đa 2,5 lần đối với trường tự bảo đảm chi thường xuyên, mức trần tính theo tháng của Răng - Hàm - Mặt có thể lên tới 8,75 triệu đồng/người học/tháng.

Đây không phải vấn đề hoàn toàn xa lạ với người học khối sức khỏe. Học phí tại nhiều trường đã ở mức cao. Trường Đại học Dược Hà Nội dự kiến thu ngành Dược học 58 triệu đồng/năm học 2026 - 2027, tăng 30,4 triệu đồng so với năm 2025. Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam dự kiến thu ngành Dược 56 triệu đồng/năm và Y khoa 58 triệu đồng/năm.

Tại Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, học phí ngành Răng - Hàm - Mặt dự kiến lên tới 90 triệu đồng/năm, tăng 5,3 triệu đồng so với năm học 2025 - 2026.

Những con số này cho thấy với các ngành có chi phí đào tạo cao, mức học phí còn phụ thuộc đáng kể vào mức thu thực tế của từng cơ sở đào tạo.

Không phải tất cả các ngành đều được nới trần

Với các trường công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên, dự thảo cơ bản giữ nguyên trần học phí năm học 2026 - 2027 đã được quy định tại Nghị định số 238/2025/NĐ-CP, ngoại trừ đề xuất điều chỉnh đối với ngành Răng - Hàm - Mặt.

Theo đó, mức trần học phí năm học 2026 - 2027 dao động từ 1,71 - 3,5 triệu đồng/người học/tháng tùy lĩnh vực. Nghệ thuật ở mức 1,71 triệu đồng; Khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên, Kinh doanh và quản lý, Pháp luật cùng ở mức 1,79 triệu đồng; Khoa học sự sống và khoa học tự nhiên 1,93 triệu đồng; nhóm công nghệ - kỹ thuật 2,09 triệu đồng; Y khoa và Dược học cao nhất với 3,5 triệu đồng/tháng.

Từ năm học 2027 - 2028 trở đi, dự thảo quy định mức trần học phí được điều chỉnh phù hợp với khả năng chi trả của người dân và điều kiện kinh tế - xã hội, nhưng tối đa không vượt quá tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng tại thời điểm xác định mức học phí so với cùng kỳ năm trước do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố.

Điểm đáng chú ý là dự thảo còn đề xuất mở rộng diện miễn học phí. Theo đó, sinh viên một số ngành, nghề thuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, xây dựng, nghệ thuật, thể dục thể thao có thể được miễn học phí. Người học chương trình trung học nghề cũng nằm trong diện được đề xuất miễn học phí.

Như vậy, nếu dự thảo được thông qua, tác động đến người học từ năm học 2026 - 2027 sẽ không giống nhau.