Mỹ nóng lên kỷ lục: Báo động đỏ từ các dữ liệu khoa học

Lửa cháy rừng bốc ngùn ngụt thiêu rụi nhiều ngôi nhà tại North Park, khu vực lân cận San Bernardino, bang California (Mỹ) ngày 31.10.2019. Ảnh: Báo Tin tức

Nước Mỹ trong 'vùng nhiệt nguy hiểm'

Theo Cơ quan Khí tượng và Đại dương Mỹ (NOAA) cùng NASA, hơn một thập kỷ qua là giai đoạn nóng nhất kể từ khi loài người bắt đầu đo đạc khí tượng. Riêng năm 2024 được xác nhận là năm nóng nhất trong lịch sử, và xu hướng này tiếp tục kéo dài sang 2025.

Mùa hè gần đây, hơn 100 triệu người Mỹ phải đối mặt với các đợt nắng nóng gay gắt, nhiều nơi nhiệt độ vượt xa trung bình nhiều năm. Chỉ số nhiệt thực tế tại một số khu vực lên tới ngưỡng nguy hiểm cho sức khỏe, buộc chính quyền phải phát đi cảnh báo khẩn cấp diện rộng.

Các nhà khoa học nhấn mạnh, điều đáng lo ngại không chỉ là mức nhiệt cao, mà là tần suất và thời gian kéo dài của các đợt nóng cực đoan ngày càng tăng. Hiện tượng 'vòm nhiệt' khiến không khí nóng bị giữ lại trong thời gian dài, làm trầm trọng thêm hạn hán, cháy rừng và áp lực lên hệ thống điện, nước và y tế.

Nguyên nhân sâu xa: Dấu ấn của biến đổi khí hậu

Giới khoa học thống nhất rằng tình trạng nóng lên tại Mỹ gắn chặt với biến đổi khí hậu do con người gây ra. Việc đốt nhiên liệu hóa thạch trong nhiều thập kỷ đã đẩy nồng độ CO₂ và các khí nhà kính khác trong khí quyển lên mức cao nhất từng được ghi nhận.

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), các khí gây hiệu ứng nhà kính đang giữ lại ngày càng nhiều nhiệt trong hệ thống khí hậu Trái đất. Điều này khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan - đặc biệt là nắng nóng - xảy ra thường xuyên hơn, mạnh hơn và khó dự báo hơn.

Hệ quả đã hiện hữu rõ ràng tại Mỹ: Số ca bệnh liên quan đến sốc nhiệt tăng, năng suất lao động suy giảm, nông nghiệp chịu tổn thất nặng nề và hạ tầng đô thị liên tục bị thử thách. Chi phí ứng phó với thiên tai và thời tiết cực đoan ngày càng lớn, tạo áp lực dài hạn lên ngân sách và an sinh xã hội.

Từ nước Mỹ nhìn ra khủng hoảng toàn cầu

Những gì đang diễn ra tại Mỹ chỉ là một lát cắt của bức tranh toàn cầu. WMO cảnh báo giai đoạn 2023-2025 nhiều khả năng là chuỗi năm nóng nhất lịch sử nhân loại, trong khi mục tiêu khống chế mức tăng nhiệt toàn cầu dưới 1,5°C ngày càng khó đạt được.

Nhiệt độ đại dương tăng, băng tan nhanh và mực nước biển dâng đang làm gia tăng rủi ro thiên tai trên phạm vi toàn thế giới. Các hiện tượng nắng nóng, bão mạnh, mưa lớn và hạn hán không còn là ngoại lệ mà dần trở thành 'bình thường mới'.

Giới chuyên gia nhấn mạnh, nếu không có những hành động quyết liệt nhằm cắt giảm phát thải, chuyển đổi sang năng lượng sạch và nâng cao khả năng thích ứng, số ngày 'siêu nóng' trong thế kỷ XXI sẽ tiếp tục tăng mạnh.

Khi đó, nóng lên toàn cầu không chỉ là câu chuyện của tương lai, mà là mối đe dọa hiện hữu đối với sức khỏe, kinh tế và an ninh môi trường của toàn nhân loại.