Năng lực hộ đê, phòng chống lụt bão

Kiểm tra các tuyến đê ven biển các tỉnh phía bắc. (Ảnh: Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai)

Đáng chú ý, trong hai năm 2024 và 2025, liên tiếp xảy ra những đợt mưa lũ sau bão đặc biệt lớn, kéo dài nhiều ngày, thiết lập các mốc mực nước lũ lịch sử mới, đe dọa đến an toàn hệ thống đê điều ở nước ta. Năm 2024, thiên tai gây ra hơn 800 sự cố đê điều cùng nhiều công trình, nhà cửa; năm 2025, thiên tai tiếp tục diễn ra dồn dập, trên phạm vi rộng, mang nhiều yếu tố cực đoan, bất thường, lũ vượt mức lịch sử trên nhiều sông và gây ra rất nhiều sự cố đê điều, trong đó có nhiều sự cố đặc biệt nghiêm trọng đe dọa an toàn đê. Các tuyến đê phải tổ chức chống tràn ở mức rất cao, trên phạm vi rộng.

Những năm qua, vai trò của lực lượng chuyên trách quản lý đê điều trong việc hộ đê, xử lý sự cố để bảo đảm an toàn hệ thống đê điều đã được thể hiện rõ. Đây là lực lượng trực tiếp tham mưu về mặt chuyên môn kỹ thuật, triển khai xử lý sự cố đê điều ngay từ giờ đầu, giữ an toàn đê, hạn chế được thiệt hại do thiên tai gây ra. Năm 2025 cũng là năm có nhiều văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật về đê điều được rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới. Mặt khác, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, một số địa phương có không gian phát triển rộng lớn hơn, hội tụ cả vùng núi, đồng bằng, ven biển; sở hữu hệ thống sông, hồ chứa và bờ biển đa dạng. Điều đó mở ra cơ hội phát triển nhưng cũng đặt ra những yêu cầu mới về quản lý đê điều, công trình dân sinh và phòng chống thiên tai.

Tập huấn nâng cao năng lực hộ đê cho lực lượng chuyên trách quản lý đê điều các tỉnh, thành phố có đê từ cấp III đến cấp đặc biệt. (Ảnh: HG)

Tại hội nghị tập huấn kỹ thuật hộ đê, phòng chống lụt bão cho lực lượng chuyên trách quản lý đê điều các tỉnh, thành phố có đê từ cấp III đến cấp đặc biệt diễn ra tại Quảng Trị mới đây, lãnh đạo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai nhấn mạnh, ngay từ đầu năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hướng dẫn các địa phương rà soát, đánh giá hiện trạng các tuyến đê và xây dựng phương án bảo vệ các trọng điểm xung yếu, bảo đảm chủ động ứng phó hiệu quả với các tình huống thiên tai trong thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Bộ cũng ban hành chỉ thị, chỉ đạo các địa phương phải tăng cường hộ đê trong mùa mưa lũ. Yêu cầu đặt ra là các địa phương cần tập trung đầu tư nâng cấp các công trình phòng chống thiên tai, hệ thống đê điều; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ giám sát, cảnh báo sự cố đê điều, công trình hồ chứa.

Cùng với đó, năng lực chỉ huy, điều hành của lực lượng chuyên trách quản lý đê điều ở các tỉnh, thành phố có đê từ cấp III trở lên phải được nâng cao, để phát hiện, xử lý các tình huống như thẩm lậu, sạt lở, tràn đê ngay từ giờ đầu, không để trở thành sự cố lớn. Hiện nay, nhiệm vụ phòng chống thiên tai ở cơ sở, trong đó có bảo đảm an toàn hệ thống đê điều do chính quyền cấp xã chủ động thực hiện với phương châm '4 tại chỗ'. Do đó, ủy ban nhân dân cấp xã, phường cần thường xuyên tổ chức phổ biến, tuyên truyền pháp luật về đê điều, phòng chống thiên tai; xây dựng và phê duyệt phương án ứng phó thiên tai, trong đó có các phương án hộ đê gắn với phát huy vai trò của cộng đồng, huy động các lực lượng phòng ngừa, ứng phó thiên tai để giữ đê an toàn...