Nhà ở cho thuê: Từ 'phân khúc bị bỏ ngỏ' đến chiến lược an cư quốc gia

Ở Việt Nam, tư duy 'an cư phải gắn với sở hữu' khiến thị trường nhà ở nhiều năm lệch về phân khúc mua bán. Ảnh: Tuấn Đông

Nhà ở cho thuê: Mảnh ghép còn thiếu của thị trường nhà ở

Tại nhiều quốc gia phát triển, thuê nhà là lựa chọn phổ biến thay vì sở hữu nhà. Trong khi đó, ở Việt Nam, tư duy 'an cư phải gắn với sở hữu' khiến thị trường nhà ở nhiều năm lệch về phân khúc mua bán.

Thực tế cho thấy, tốc độ tăng giá nhà tại các đô thị lớn đang vượt xa mức tăng thu nhập của người dân. Một bộ phận lớn công nhân, lao động nhập cư, sinh viên, viên chức trẻ và người mới lập nghiệp không đủ khả năng tiếp cận nhà ở thương mại, trong khi nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế.

Luật Nhà ở năm 2023 (có hiệu lực từ ngày 1.1.2025) đã có nhiều quy định mới liên quan đến phát triển quỹ nhà ở xã hội cho thuê, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho thuê do cá nhân và doanh nghiệp đầu tư. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ tư duy hỗ trợ sở hữu nhà sang bảo đảm quyền tiếp cận chỗ ở phù hợp cho người dân.

Đáng chú ý, trong kết luận về định hướng phát triển nhà ở thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế và các vùng động lực phát triển.

Chủ trương này phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý: nhà ở trước hết là nhu cầu dân sinh, không chỉ là một loại tài sản đầu tư.

Hành lang pháp lý đang dần hoàn thiện

Luật Nhà ở 2023 dành nhiều nội dung cho việc phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Theo đó, các địa phương phải đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời bố trí quỹ đất phù hợp cho các dự án nhà ở xã hội và nhà ở phục vụ người lao động.

Song song với đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 201/2025/QH15 về một số cơ chế đặc thù phát triển nhà ở xã hội nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, lựa chọn chủ đầu tư và tiếp cận tín dụng.

Các chuyên gia đánh giá đây là lần đầu tiên Việt Nam hình thành một khung chính sách tương đối đầy đủ cho thị trường nhà ở cho thuê, thay vì chỉ coi đây là phần phụ của thị trường bất động sản.

Từ chỉ đạo của Trung ương đến mục tiêu hình thành thị trường thuê nhà chuyên nghiệp

Bước ngoặt lớn nhất diễn ra trong tháng 5 và tháng 6.2026 khi Chính phủ liên tiếp tổ chức các cuộc làm việc chuyên đề về phát triển nhà ở cho thuê.

Tại cuộc làm việc với Hà Nội ngày 25.5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh: 'Nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân'. Thủ tướng cho rằng thị trường hiện nay đang mất cân đối khi quá tập trung vào nhà ở để bán, trong khi nguồn cung nhà ở cho thuê giá phù hợp còn rất hạn chế.

Theo định hướng của Chính phủ, Hà Nội được lựa chọn làm địa phương thí điểm để xây dựng mô hình phát triển nhà ở cho thuê quy mô lớn, từ đó nhân rộng ra các đô thị và vùng kinh tế trọng điểm khác trên cả nước.

Giới chuyên gia nhận định, nếu các chính sách ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế và thủ tục đầu tư được thực hiện đồng bộ, Việt Nam có thể từng bước hình thành thị trường thuê nhà chuyên nghiệp, tạo thêm lựa chọn an cư cho người dân thay vì gây áp lực phải sở hữu nhà bằng mọi giá.

Nhìn rộng hơn, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp bất động sản mà còn là chính sách an sinh xã hội. Một thị trường thuê nhà minh bạch, ổn định và có nguồn cung dồi dào sẽ góp phần giảm áp lực giá nhà, hỗ trợ dịch chuyển lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh của các đô thị và thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong giai đoạn phát triển mới.