Thúc đẩy du lịch có trách nhiệm để bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học

Khởi động Dự án 'Thúc đẩy bảo tồn loài hoang dã và du lịch dựa vào thiên nhiên có trách nhiệm vì sự phát triển bền vững ở Việt Nam' (Dự án WTP) ngày 27/8.

Ngày 27/8, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức khởi động Dự án 'Thúc đẩy bảo tồn loài hoang dã và du lịch dựa vào thiên nhiên có trách nhiệm vì sự phát triển bền vững ở Việt Nam' (Dự án WTP).

Dự án WTP, do Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) tài trợ thông qua UNDP được triển khai thông qua bốn hợp phần liên kết chặt chẽ. Hợp phần thứ nhất tập trung hoàn thiện các hướng dẫn, tiêu chí và công cụ nhằm hài hòa phát triển du lịch dựa vào thiên nhiên với bảo tồn đa dạng sinh học. Hợp phần thứ hai thí điểm các mô hình quản lý, hợp tác và tài chính cho du lịch dựa vào thiên nhiên tại Vườn quốc gia Núi Chúa và Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.

Hợp phần thứ ba nhằm nâng cao năng lực, thay đổi hành vi của các bên tham gia chuỗi giá trị du lịch để bảo vệ các loài hoang dã và đa dạng sinh học. Hợp phần thứ tư tập trung quản lý tri thức, giám sát, đánh giá, tổng hợp, chia sẻ và nhân rộng kết quả.

Thông qua các hoạt động này, dự án kỳ vọng nâng cao hiệu quả quản lý khoảng 145.414ha tại Vườn quốc gia Núi Chúa và Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, đồng thời đóng góp khoảng 15,7 triệu tấn CO2 tương đương vào mục tiêu giảm phát thải.

Dự án WTP được triển khai trong giai đoạn 2026-2030, với khoản tài trợ 7,15 triệu USD từ GEF, hướng tới phát huy giá trị kinh tế của thiên nhiên và du lịch nhưng không làm suy giảm chất lượng hệ sinh thái, các loài hoang dã và cảnh quan tự nhiên.

Dự án đồng thời thúc đẩy chuyển một phần giá trị kinh tế do thiên nhiên và du lịch tạo ra trở lại thành nguồn lực cho công tác bảo tồn, qua đó tạo thêm cơ hội sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học Bùi Chính Nghĩa phát biểu tại sự kiện.

Phát biểu tại lễ khởi động, Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học Bùi Chính Nghĩa cho biết: Việt Nam là một trong 16 quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao trên thế giới, với hơn 62.600 loài động vật, thực vật, trong đó có nhiều loài đặc hữu, quý hiếm và có giá trị lớn đối với hệ sinh thái.

Tuy nhiên, đa dạng sinh học Việt Nam đang chịu nhiều sức ép từ gia tăng dân số và phát triển kinh tế. Theo Sách Đỏ Việt Nam năm 2024, gần 1.400 loài đang bị đe dọa sinh tồn.

'Bài học thực tiễn cho thấy, bảo tồn thiên nhiên sẽ không thể thành công nếu thiếu sự tham gia của các bên, đặc biệt là vai trò trung tâm của cộng đồng địa phương', ông Bùi Chính Nghĩa nhấn mạnh.

Theo đó, mục tiêu bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ môi trường cần gắn với bảo đảm sinh kế bền vững, thông qua những hoạt động hỗ trợ cụ thể, thiết thực cho người dân sống dựa vào tài nguyên thiên nhiên.

Cục trưởng Bùi Chính Nghĩa cho rằng du lịch sinh thái và du lịch dựa vào thiên nhiên là cách tiếp cận phù hợp để dung hòa giữa bảo tồn và phát triển. Đây cũng là phương thức phát huy giá trị tài nguyên, tạo cơ hội phát triển sinh kế mới, đồng thời tạo nguồn lực tài chính tái đầu tư cho bảo tồn hệ sinh thái và phát triển cộng đồng.

Tại hai khu vực thí điểm là Vườn quốc gia Núi Chúa và Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, dự án sẽ triển khai các mô hình quản lý, hợp tác, tài chính và hỗ trợ phát triển du lịch dựa vào thiên nhiên gắn với bảo tồn các loài hoang dã, quý hiếm.

Bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam phát biểu tại buổi lễ khởi động.

Bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam, cho biết du lịch dựa vào thiên nhiên được kỳ vọng tạo ra sự gắn kết thực chất giữa bảo tồn và phát triển; hỗ trợ lập kế hoạch, quản lý phù hợp các hệ sinh thái, đồng thời tạo việc làm và thu nhập cho cộng đồng địa phương.

Để bảo đảm cân bằng sinh thái, hoạt động du lịch cần được phát triển trong phạm vi, giới hạn phù hợp với khả năng chịu tải của hệ sinh thái. Cộng đồng địa phương phải nhận được những lợi ích thực tế, lâu dài, đồng thời hoạt động du lịch cần đóng góp trở lại cho công tác bảo tồn thiên nhiên.

Theo bà Francesca Nardini, vai trò của UNDP không chỉ dừng ở hỗ trợ các hoạt động bảo tồn trên thực địa mà còn tạo điều kiện áp dụng rộng rãi những phương pháp tiếp cận hiệu quả, qua đó tiếp tục huy động các nguồn lực cho bảo tồn.

'UNDP cam kết đồng hành cùng Việt Nam nói chung và Bộ Nông nghiệp và Môi trường nói riêng để hiện thực hóa các mục tiêu về môi trường và đa dạng sinh học thành hành động thực tế', bà Francesca Nardini khẳng định.

Về sinh kế, dự án dự kiến tạo mới, phục hồi hoặc ổn định khoảng 1.800 việc làm 'xanh', trong đó 70% dành cho phụ nữ, đồng thời mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 3.000 người tại các khu vực triển khai dự án.

Với vai trò cơ quan đầu mối quốc gia và Chủ dự án, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học khẳng định cam kết tổ chức triển khai dự án đúng tiến độ, bảo đảm thực hiện đầy đủ các mục tiêu đề ra, góp phần kết hợp hiệu quả giữa bảo tồn thiên nhiên, phát triển du lịch bền vững và cải thiện sinh kế cộng đồng.