Vụ con trai giết mẹ: Phạm tội khi 'ngáo đá' có được miễn trách nhiệm hình sự?

Trao đổi với PV Báo Gia đình và Xã hội, lãnh đạo UBND xã Đặng Xá (huyện Gia Lâm, Hà Nội) cho biết, chiều 16/11, tại khu vực tầng 9 tòa CT8A (khu đô thị Đặng Xá) đã xảy ra một vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng. Vào thời điểm trên, đối tượng Nguyễn Hồng Giang (SN 1985, trú tại phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) đã bất ngờ dùng dao xuống tay giết hại bà Nguyễn Thanh T (SN 1963, mẹ ruột Giang). Sau khi gây án, Giang đã bị lực lượng công an khống chế, bắt giữ.

Trước thông tin cho rằng, Giang có những biểu hiện không bình thường, có biểu hiện 'ngáo đá' khi gây án, luật sư Vũ Đức Long (Đoàn luật sư Hà Nội) cho rằng, căn cứ Điều 13 (Bộ luật Hình sự 2015) quy định: Người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác, vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự. 'Quy định này nhằm phòng chống, ngăn ngừa tội phạm lợi dụng tình trạng say rượu, bia và các chất kích thích khác để thực hiện tội phạm.

Như vậy, phạm tội khi ngáo đá không được coi là tình tiết giảm nhẹ trong quá trình xét xử vụ án hình sự. Người phạm tội chỉ được miễn trách nhiệm hình sự khi mắc bệnh tâm thần, bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi. Do đó, dù Giang đã thực hiện hành vi sát hại mẹ già trong lúc 'ngáo đá' thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật', luật sư Long chia sẻ.

Đối tượng Giang bị lực lượng chức năng khống chế, bắt giữ tại hiện trường. Ảnh: CTV

Theo luật sư Long, với diễn biến vụ việc như vậy thì đối tượng Giang sẽ bị xử lý về tội giết người được quy định tại điểm đ (khoản 1, Điều 123, BLHS 2015), với tình tiết định khung tăng nặng trách nhiệm hình sự là: 'Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình'. Nếu bị cáo buộc, Giang sẽ phải chịu hình phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.

Nhìn nhận ở một góc độ khác, luật sư Nguyễn Thu Anh (Đoàn luật sư Hà Nội) khẳng định, qua những thông tin ban đầu thì rõ ràng hành vi của Giang là giết người. Tuy nhiên, cần phải giám định tâm thần để xác định đối tượng này có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự hay không. Theo đó, sẽ có ba trường hợp có thể xảy ra: Một là, đối tượng mắc bệnh tâm thần làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi; Hai là, đối tượng bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi; Ba là, đối tượng hoàn toàn bình thường tại thời điểm gây án.

Nếu rơi vào trường hợp thứ nhất, tức là khi sát hại nạn nhân, Giang đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì đối tượng này không phải chịu trách nhiệm hình sự. Bởi lẽ, căn cứ Điều 21 (Bộ luật Hình sự 2015): 'Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì không phải chịu trách nhiệm hình sự'.

Còn nếu rơi vào trường hợp thứ hai, tức là Giang chỉ bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc vẫn còn đầy đủ khả năng nhận thức nhưng do sử dụng trái phép chất ma túy dẫn đến ảo giác nên thực hiện hành vi phạm tội thì đối tượng này vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người.

Theo luật sư Anh, nếu rơi vào trường hợp thứ ba, Giang sẽ phải chịu tội như những người bình thường. 'Trong vụ việc đau lòng này, để xử lý trách nhiệm hình sự đối với Giang, cơ quan tố tụng cần phải xác định được năng lực trách nhiệm hình sự của đối tượng này. Nếu thông tin Giang sát hại mẹ do 'ngáo đá' là chính xác thì chắc chắc đối tượng sẽ bị khởi tố về tội giết người. Bên cạnh chịu sự phán xét của pháp luật, một bản án lương tâm sẽ theo đứa con bất hiếu ấy suốt quãng đời còn lại', luật sư Anh tâm sự.

Điều 123. Tội giết người

1. Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

.......

đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;