Phát hiện, xử lý vụ 'gửi' thiết bị VMS tại Bạch Long Vĩ

Lực lượng chức năng phát hiện và thu giữ thiết bị VMS vi phạm tại Bạch Long Vĩ.

Sáng 23/8, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin về vụ việc tàu cá có dấu hiệu tháo, cất giữ (gửi) thiết bị giám sát hành trình (VMS) nhằm làm sai lệch dữ liệu giám sát, được lực lượng chức năng phát hiện tại Bạch Long Vĩ ngày 22/7.

Phát hiện dấu hiệu bất thường từ dữ liệu VMS

Trưa 22/7/2026, trong quá trình kiểm tra, giám sát hoạt động tàu cá tại khu vực âu cảng phía tây bắc đảo Bạch Long Vĩ, cán bộ Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ phát hiện dấu hiệu bất thường từ dữ liệu VMS.

Qua đối chiếu dữ liệu VMS với Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và kiểm tra thực tế, lực lượng kiểm ngư xác định hai tàu cá BV-92338-TS và BV-92339-TS không còn neo đậu tại âu cảng, trong khi VMS của cả hai phương tiện vẫn duy trì kết nối, hiển thị đang neo tại đúng vị trí này.

Nhận thấy vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng các quy định về chống khai thác IUU, Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ xin ý kiến chỉ đạo của Chi cục Kiểm ngư Vùng I, đồng thời báo cáo Ủy ban nhân dân Đặc khu Bạch Long Vĩ và đề nghị Tổ công tác kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra, vào cảng chống khai thác IUU (Tổ 196) kiểm tra, xác minh.

Đến 16 giờ 30 phút cùng ngày, Tổ tuần tra liên ngành gồm Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ, Công an Đặc khu Bạch Long Vĩ và Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ kiểm tra một phương tiện thủy vỏ composite hành nghề buôn bán tạp hóa đang neo đậu tại khu vực âu cảng phía tây bắc đảo.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 2 thiết bị VMS nhãn hiệu Định Vị Bách Khoa cùng ăng-ten, bình ắc quy, dây điện và tấm pin năng lượng mặt trời được đấu nối để duy trì hoạt động liên tục.

Chủ phương tiện khai nhận đã nhận cất giữ và nạp điện hộ hai thiết bị VMS từ một thuyền viên của hai tàu cá BV-92338-TS và BV-92339-TS vào sáng cùng ngày. Tổ công tác lập biên bản, tạm giữ toàn bộ tang vật và tiếp tục xác minh trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng, thuyền viên cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định pháp luật.

Xử lý nghiêm, tăng cường phối hợp chống gian lận VMS

Theo nhận định ban đầu của cơ quan chức năng, phương tiện bị kiểm tra có dấu hiệu tàng trữ, duy trì hoạt động 2 VMS của hai tàu cá nhằm làm sai lệch thông tin về vị trí, trạng thái hoạt động của phương tiện, liên quan hành vi tháo, gửi VMS để đối phó với công tác giám sát tàu cá.

Ngay sau khi tiếp nhận báo cáo, Chi cục Kiểm ngư Vùng I chỉ đạo Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ và Công an Đặc khu Bạch Long Vĩ điều tra, xác minh; đồng thời báo cáo Cục Thủy sản và Kiểm ngư để kịp thời chỉ đạo xử lý.

Vụ việc cho thấy hiệu quả của việc kết hợp dữ liệu VMS, VNFishbase với kiểm tra thực địa. Nếu chỉ dựa vào tín hiệu VMS, hai tàu cá vẫn được xác định đang neo đậu tại âu cảng; việc đối chiếu với hiện trạng thực tế đã giúp lực lượng chức năng nhanh chóng phát hiện dấu hiệu bất thường và thu giữ tang vật.

Theo ông Dương Văn Cường, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, ngay sau khi nhận được báo cáo của Chi cục Kiểm ngư Vùng I, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã có văn bản đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân Đặc khu Bạch Long Vĩ chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, xác minh vụ việc; yêu cầu hai tàu cá BV-92338-TS và BV-92339-TS quay về bờ phục vụ điều tra; rà soát, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư đồng thời yêu cầu tăng cường tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU và báo cáo kết quả xử lý để tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU.

Sau khi được các cơ quan chức năng tích cực kêu gọi, vận động, tối 26/7/2026, hai tàu cá quay về neo đậu tại Âu cảng Tây Nam Bạch Long Vĩ. Ngày 27/7, chủ tàu, thuyền trưởng và các cá nhân liên quan đến trình diện tại Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ, làm việc với cơ quan chức năng và thừa nhận toàn bộ hành vi vi phạm.

Đến ngày 30/7, Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ tổ chức di lý hai tàu cá về đất liền, bàn giao cho Công an thành phố Hải Phòng tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Thực hiện chỉ đạo của Chi cục Kiểm ngư Vùng I, thời gian qua Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ chủ trì, phối hợp Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ, Công an Đặc khu, Cảnh sát biển, Ban Quản lý Cảng và các lực lượng chức năng trên đảo tăng cường kiểm tra, kiểm soát tàu cá tại khu vực âu cảng; rà soát tình trạng giấy tờ, kết nối VMS và thường xuyên trao đổi, chia sẻ thông tin phục vụ công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển.

Vụ việc cho thấy hiệu quả của cơ chế phối hợp liên ngành và việc khai thác đồng bộ dữ liệu VMS, VNFishbase với kiểm tra thực địa trong quản lý tàu cá ngay từ khu vực neo đậu, góp phần kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm và nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU.

VMS là công cụ quan trọng giúp theo dõi hoạt động của tàu cá, phục vụ công tác quản lý nghề cá và chống khai thác IUU. Việc phát hiện 2 VMS được tháo khỏi tàu nhưng vẫn được cấp nguồn để duy trì tín hiệu cho thấy thủ đoạn đối phó với công tác giám sát ngày càng tinh vi, đòi hỏi lực lượng chức năng tăng cường ứng dụng công nghệ kết hợp kiểm tra thực địa để kịp thời phát hiện, xử lý.

Hiện vụ việc đang được Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ chủ trì điều tra, xác minh theo thẩm quyền. Chi cục Kiểm ngư Vùng I tiếp tục chỉ đạo Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ quá trình điều tra, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Vụ việc một lần nữa cho thấy hiệu quả của cơ chế phối hợp giữa lực lượng Kiểm ngư, Biên phòng, Công an và các đơn vị chức năng trong phát hiện, xử lý hành vi gian lận VMS; đồng thời khẳng định vai trò của việc ứng dụng dữ liệu VMS, VNFishbase kết hợp kiểm tra thực địa trong quản lý tàu cá, góp phần ngăn chặn khai thác IUU, xây dựng nghề cá minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững.