Sự sụp đổ theo hiệu ứng domino của GAM và bài học dành cho những kẻ thích mơ mộng trong thế giới Esports

Giấc mộng Galacticos

Vào thời điểm HLV Tinikun úp mở việc đưa Levi từ Trung Quốc về Việt Nam, fan đã mường tượng ra một cuộc cách mạng, trong đó tuyển thủ đi rừng sinh năm 1997 đóng vai trò nền móng, tạo tiền đề cho các thương vụ chuyển nhượng lớn khác.

Dự đoán của fan đã trở thành hiện thực khi GAM tổ chức buổi ra mắt cho Levi theo phong cách vô cùng chuyên nghiệp, điều mà ngay cả các đội tuyển hàng đầu thế giới có thể chưa nghĩ đến. Buổi ra mắt thực sự khiến fan vỡ òa, một phần vì GAM mùa giải trước thi đấu khá tệ hại, một phần là Tinikun cũng hứa rằng Levi không phải người duy nhất ông hứa sẽ đưa về trong tương lai gần.

GAM tổ chức họp báo ra mắt Levi, thu hút rất nhiều fan hâm mộ và giới báo chí.

Và sau Levi, đến lượt Zeros gia nhập đội quân áo vàng đen. Sức mạnh của GAM được đưa lên tầm cao mới. Họ xuất sắc giành khiên bạc Việt Nam và quyền tham dự World Championship năm 2019.

Nhưng thất bại ở Worlds 2019 khiến HLV Tinikun nhận ra mình còn rất nhiều việc để làm. Ông cần thêm ngôi sao chứ không chỉ mình 2 cậu học trò cưng.

Thế là trước khi VCS xuân 2020 bắt đầu, GAM cho nổ 2 bom tấn, là Dia1 từ EVOS và Palette từ Dashing Buffalo. Giải ngân hà Galacticos thường được ví von với CLB Real Madrid đã xuất hiện trong làng Esports Việt, hào nhoáng chưa từng có với những bản hợp đồng tiền tỉ được úp mở bởi chính HLV Tinikun.

Đội hình gồm Zeros (hoặc Kiaya) đường trên, Levi đi rừng, Dia1 đi đường giữa và Palette hỗ trợ được đánh giá 'vừa thi đấu vừa chơi' cũng vô địch được VCS. Trong bối cảnh Dashing Buffalo ngày càng đi xuống còn các ông lớn còn lại không thật sự ổn định, chiếc khiên bạc trở thành mục tiêu tối thiểu để tạo bàn đạp cho các giải đấu thuộc hệ thống Riot Games.

GAM với sự đầu tư mạnh mẽ trở thành đội tuyển ưu tú bậc nhất, nhưng lại vô tình gánh theo sự kỳ vọng lớn chưa từng có trong lịch sử. Họ buộc phải gồng mình vượt qua hình bóng của chính mình trong quá khứ, để rồi chưa kịp đương đầu với thử thách lớn thì đã ngã ngựa.

Trận chung kết tai hại

Cũng nhờ quyết định tổ chức trận chung kết VCS xuân 2020 online mà các CĐV không nhìn thấy cảnh dàn sao GAM sụp đổ sau thất bại 2-3 trước Team Flash.

Đối thủ của họ đã chơi một thứ Liên Minh quá hay dù trước trận bị đánh giá thấp hơn ở gần như mọi khía cạnh, từ chất lượng đội hình đến khả năng kiểm soát, ăn ý khi tiến hành giao tranh tổng. GAM bất ngờ trước lối chơi của đối thủ, mắc sai lầm trong khâu cấm chọn để rồi gục ngã vào thời điểm không ai ngờ đến.

Như đã trình bày, đội hình của GAM được đầu tư là để hướng đến thành tích mang tính châu lục. Thế nên thất bại trong trận chung kết đã giáng một đòn cực mạnh vào tâm lý các tuyển thủ và đội ngũ huấn luyện. Để rồi khi lần lượt tuyển thủ đăng đàn xin lỗi CĐV, dù không thổ lộ nhưng nhiều người cũng hiểu được nỗi đau.

Siêu sao hay gì, tuổi đời của Levi, Zeros, Dia1 hay Palette còn rất nhỏ. Áp lực từ cộng đồng, dù được đẩy một phần lớn qua đôi vai của HLV Tinikun bằng những bài viết trêu ngươi, 'hút gạch', vẫn quá khủng khiếp. Nhưng điều tồi tệ hơn nữa vẫn đang chờ đợi họ trước mắt.

Hiệu ứng domino

Thất bại trong một trận chung kết đối với nhiều người chưa phải là thảm họa. Thực tế, dưới Team Flash nhưng GAM vẫn đứng trên toàn bộ đội tuyển còn lại ở Việt Nam. Tấm vé dự MSI, nếu không phải vì Covid-19, đương nhiên thuộc về Levi và đồng đội.

Câu nói 'mùa sau làm lại' được nhắc đi nhắc lại rất nhiều trong các bình luận chia buồn của CĐV gửi đến GAM. Tuy nhiên họ đâu có biết rằng, cái 'mùa sau' đó hiện chỉ tồn tại trong giấc mơ mà thôi.

Không lâu sau khi trở thành bại tướng của Team Flash, Zeros chính thức nói lời chia tay với GAM Esports. Người đồng đội từng cùng Zeros thi đấu ở World Championship, Palette cũng theo chân anh từ biệt đội quân áo vàng đen. 2 thương vụ đào thoát diễn ra một cách chớp nhoáng khiến cộng đồng đặt câu hỏi: Chuyện quái gì đang xảy ra với GAM vậy?

Mới cách đây nửa mùa giải, GAM là đội tuyển mạnh nhất VCS, đại diện số một của Việt Nam thi đấu ở Worlds 2019. Vậy mà giờ đây dàn sao khiến người hâm mộ ngất ngây chỉ còn đúng Levi và Dia1, đi kèm theo đó là hàng tá tin đồn về nội bộ lục đục.

Dựa theo những gì Zeros và Palette chia sẻ, có thể khẳng định các tuyển thủ vẫn còn là bạn tốt của nhau. Thông tin về việc nội bộ xảy ra vấn đề sau khi thua Team Flash không đúng sự thật. Nếu vậy chỉ còn đúng một lý do khiến tập thể GAM tan rã, chính là vấn đề tài chính của đội.

Việc chiêu mộ tất cả các ngôi sao sáng giá nhất ở VCS của GAM không khác gì hành động 'ôm bom'. Đơn giản vì để có được những Palette, Zeros hay Dia1, GAM không tiết lộ, nhưng ai cũng biết tổ chức này hàng tháng phải trích ra một khoản tiền khổng lồ để trả lương cho họ.

Để làm rõ điều này, hãy ví tổ chức GAM như một CLB bóng đá vừa bị xuống hạng. Đánh mất vị trí ở giải hạng nhất nên nguồn tài trợ sẽ bị cắt giảm rất nhiều, đồng nghĩa với việc họ buộc phải bán đi các ngôi sao lớn để giải quyết quỹ lương. Rất hiếm người chịu giảm lương để ở lại, nên mọi CLB ở Ngoại hạng Anh đều phải nỗ lực hết sức để trụ hạng là vì nguyên nhân như vậy.

Thua chung kết VCS, xét về mức độ thảm họa, chưa so sánh được với việc một CLB bị xuống hạng. Nhưng nếu thêm các yếu tố như dịch Covid-19 khiến MSI 2020 bị hủy, hệ quả sẽ nặng nề hơn rất nhiều vì hiệu ứng domino.

Không MSI nghĩa là GAM đang cầm trên tay chiếc vé vô nghĩa. Họ không có cơ hội đại diện Việt Nam thi đấu ở sân chơi quốc tế. Đối với fan, điều này chỉ là một tai nạn. Nhưng với các nhà đầu tư thì khác.

Chắc chắn không công ty nào chịu rót vốn đầu tư vào đội tuyển về nhì, chưa kể đến việc cơ hội đội tuyển này mang thương hiệu của mình ra thế giới không còn. Ngoài ra, dịch Covid-19 ảnh hưởng đến ngành kinh tế toàn cầu nên chuyện các nhà đầu tư tính đến chuyện rút lại khoản tài trợ cho Esports là việc rất đỗi bình thường.

Thua trận chung kết VCS xuân 2020 có thể được coi là quân bài domino đầu tiên sụp đổ dẫn đến hệ quả GAM phải gánh chịu. Điều đáng sợ là có thể quân domino cuối cùng vẫn chưa đổ.

Hiện thực phũ phàng

Chưa biết trong tương lai đang có điều gì chờ đợi GAM, nhưng có thể khẳng định qua câu chuyện của họ, chúng ta có cái nhìn xác thực hơn về ngành công nghiệp Esports.

Thứ nhất, trong Esports không có gì là đảm bảo chắc chắn. Các bản hợp đồng tài trợ và chiêu mộ tuyển thủ được ký trong thời gian ngắn hơn nhiều so với thể thao truyền thống. Điều này tạo ra sự bất ổn cho những người trong ngành. Trước trận chung kết, có thể tuyển thủ vẫn đang nghĩ trong đầu mình sẽ cống hiến cả sự nghiệp cho đội này. Nhưng kết quả không như ý sẽ khiến họ vỡ mộng.

Thứ 2, 'miếng bánh' Esports không quá béo bở như mọi người tưởng. Các tổ chức trong ngành hiện giờ dựa gần như hoàn toàn vào các khoản tài trợ bên ngoài. Tiền thưởng từ các giải đấu, bất chấp có thể lên đến 500 triệu hay 1 tỉ, vẫn rất nhỏ nếu đem so với chi phí vận hành và quỹ lương.

Esports khác với thể thao truyền thống ở chỗ khai thác nguồn lợi tức từ CĐV và các nguồn khác rất khó khăn. Vì thế các tổ chức khó thoát khỏi cảnh khủng hoảng tài chính nếu không nhận được khoản tài trợ chống lưng. Nói cách khác, rủi ro khi vận hành một đội tuyển rất lớn còn lợi nhuận phụ thuộc quá nhiều vào thành tích.

Cuối cùng, trong thế giới Esports thật khó để tìm ra sự trung thành. Trong trường hợp của GAM, dù muốn ở lại hay không Zeros cũng bị bán đi để đảm bảo quỹ lương. Viễn cảnh này hoàn toàn có thể lặp lại trong tương lai với Zeros và bất kỳ tuyển thủ nào trong thế giới Esports.

Thế mới thấy chơi game chuyên nghiệp không đơn giản như mọi người tưởng. Phía sau những trận đấu nảy lửa, những chức vô địch hào nhoáng còn rất nhiều nguy cơ mà mọi người trong ngành đều phải lường trước để tìm cách vượt qua. Sự sụp đổ của GAM chính là bài học cho mọi tổ chức đã và đang nung nấu ý định dấn thân vào ngành công nghiệp mới mẻ này.