Dùng chứng chỉ ngoại ngữ thế nào trong tuyển sinh đại học 2026?

Những năm gần đây, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, đặc biệt là IELTS, được xem là 'lợi thế lớn' trong xét tuyển đại học. Không ít trường cho phép quy đổi trực tiếp IELTS thành điểm 9 - 10 môn tiếng Anh, thậm chí vừa quy đổi vừa cộng điểm khuyến khích, tạo ra chênh lệch đáng kể giữa thí sinh có và không có chứng chỉ.

Tuy nhiên, bước vào mùa tuyển sinh năm 2026, xu hướng này đang dần thay đổi. Theo dự thảo Quy chế tuyển sinh trình độ đại học và tuyển sinh trình độ cao đẳng giáo dục mầm non do Bộ GD&ĐT vừa công bố, chứng chỉ IELTS vẫn được chấp nhận, song các cơ sở đào tạo chỉ được lựa chọn một trong hai cách sử dụng: quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng để cộng điểm khuyến khích. Các cơ sở đào tạo không được áp dụng đồng thời cả hai hình thức.

Chứng chỉ ngoại ngữ không còn là 'vé ưu tiên' như trước đây

Trên thực tế, nhiều trường đại học đã sớm công bố phương án tuyển sinh theo hướng này. Trường Đại học Giao thông Vận tải dự kiến bỏ quy định quy đổi IELTS thành điểm môn tiếng Anh, chỉ cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ từ 5.0 trở lên. Mức cộng cụ thể sẽ được công bố sau. 

Học viện Ngân hàng cũng lựa chọn cách tiếp cận tương tự, khi không quy đổi trực tiếp IELTS trong xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. Trường Đại học Tài chính - Marketing dự kiến giới hạn mức cộng tối đa 1 điểm.

Một số cơ sở đào tạo vẫn duy trì việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ, song điều kiện và mức điểm được tính toán chặt chẽ hơn. Đại học Kinh tế Quốc dân chấp nhận IELTS từ 5.5 trở lên trong các phương thức xét tuyển kết hợp, với mức quy đổi từ 8 đến 10 điểm tùy chứng chỉ.

Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội tiếp tục cho phép quy đổi hoặc cộng điểm, nhưng trong phạm vi phương thức và mức cụ thể.

Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, bởi ngoại ngữ là chuẩn đầu ra của phần lớn chương trình đào tạo và là kĩ năng quan trọng giúp sinh viên học tập hiệu quả, tiếp cận tri thức và mở rộng cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tiến Thảo, trong bối cảnh tuyển sinh ngày càng cạnh tranh và đa dạng phương thức, dự thảo Quy chế tuyển sinh lần này được điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn để bảo đảm công bằng cho thí sinh. Thay vì coi chứng chỉ ngoại ngữ là lợi thế cộng dồn, dự thảo quy định rõ nguyên tắc sử dụng 'một lần, một mục đích'. 

Đáng chú ý, với các tổ hợp sử dụng điểm kì thi THPT, trọng số môn ngoại ngữ không được vượt quá một phần ba tổng điểm. Mức điểm thưởng từ chứng chỉ, nếu có, dự kiến cũng không vượt quá 1,5 điểm.

Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, cách làm này giúp ghi nhận năng lực ngoại ngữ của thí sinh nhưng tránh biến chứng chỉ thành 'vé ưu tiên' làm xáo trộn thứ hạng xét tuyển.

Vì vậy, thí sinh cần cân nhắc kĩ trước khi đăng kí nguyện vọng, không nên quá lệ thuộc vào chứng chỉ ngoại ngữ mà bỏ qua kết quả học tập và điểm thi các môn trong tổ hợp.