Đường đến giảng đường của nữ sinh Khơ Mú từng bỏ học

Điểm tựa giúp nữ sinh nghèo đến trường

Xã biên giới Keng Đu, huyện Kỳ Sơn (cũ) được biết đến như vùng đất xa xôi nhất của tỉnh Nghệ An. Nằm ở vùng biên giới Việt – Lào nên đời sống của bà con phải đối diện với nhiều thách thức, khó khăn. Nơi đây, cái nghèo vẫn là rào cản lớn nhất trên con đường đến trường của nhiều đứa trẻ dân tộc thiểu số. Không ít em phải nghỉ học từ sớm để mưu sinh. Xeo Thị Hoa (SN 2005, trú bản Huồi Phuôm) từng là một trong những đứa trẻ ấy.

Xeo Thị Hoa sinh ra trong gia đình rất hoàn cảnh. Bố mẹ chia tay từ khi em còn nhỏ. Sau đó, mẹ đi bước nữa nên Hoa lớn lên trong sự chăm sóc của ông bà ngoại. Ông bà lớn tuổi, sức khỏe yếu nên cuộc sống càng thêm khó khăn. Chứng kiến sự khó nhọc của ông bà, Hoa từng có suy nghĩ nghỉ học để không còn gánh nặng của người thân.

Số phận của cô bé vùng biên bắt đầu rẽ sang hướng khác vào năm 2014. Lúc đó, em đang học lớp 4, vinh dự được Đồn Biên phòng Keng Đu nhận làm 'Con nuôi Đồn Biên phòng' trong chương trình 'Nâng bước em tới trường'.

Em Xeo Thị Hoa (ngoài cùng bên trái) tham dự Chương trình 'Thắp sáng ước mơ' năm 2019. ảnh: NVCC

Đến bây giờ Hoa vẫn còn nhớ như in cảm giác ngày đầu tiên bước vào doanh trại. 'Em nép sau lưng bà ngoại vì cứ nghĩ bộ đội nghiêm nghị lắm. Nhưng khi được các bác, các chú đến thăm hỏi, em thấy thoải mái hơn. Từ hôm đó, em biết mình có thêm những người bố', Hoa chia sẻ.

Từ đó, tuổi thơ của cô bé Khơ Mú luôn có bóng dáng những người lính mang quân hàm xanh. Hoa được hỗ trợ cặp mới, sách mới và những bộ quần áo mới mỗi dịp khai giảng. Bên cạnh đó, em còn được cán bộ Biên phòng đến nhà động viên, theo dõi kết quả học tập. Sự đồng hành ấy không chỉ giúp Hoa vững bước đến trường mà còn trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho cả gia đình em.

Nhờ sự nổ lực, ham học hỏi, em hai lần được Bộ đội Biên phòng tuyên dương học sinh tiêu biểu của chương trình 'Nâng bước em tới trường'. Lần đầu được đặt chân tới Hà Nội vào năm 2019, cô gái vùng cao mới cảm nhận thế giới ngoài bản làng rộng lớn biết bao. Em cũng nhận ra rằng, phải cố gắng học thì cuộc đời mình mới có đổi thay.

Nhờ nổ lực không ngừng nghỉ, Hoa đã trở thành sinh viên sư phạm, nuôi ước mơ 'cõng' chữ về bản. Ảnh: Kim Long

Tuy nhiên, việc học của nữ sinh Khơ Mú chưa bao giờ bằng phẳng. Sau khi tốt nghiệp THCS vào năm 2020, Hoa quyết định gác lại giấc mơ học văn hóa, đăng ký vào trường trung cấp nghề với mong muốn sớm có việc làm.

Hay tin đó, cán bộ Đồn Biên phòng Keng Đu đã lặn lội đến gặp gỡ, kiên trì phân tích để em hiểu, việc học nghề là tốt, nhưng tấm bằng THPT mới là chìa khóa mở ra nhiều cánh cửa rộng lớn hơn cho tương lai. Những lời khuyên ấy dẫu chưa thể làm Hoa thay đổi ngay, nhưng đã gieo vào lòng cô gái trẻ một hạt mầm hy vọng, để rồi sau này em mạnh dạn quay lại con đường đèn sách.

Ước mơ 'cõng chữ' về bản

Năm 2023, sau thời gian học nghề và bươn chải thực tập tại một doanh nghiệp may ở Hải Phòng, Hoa quyết định trở về quê hương. Em nộp hồ sơ vào Trung tâm GDNN - GDTX huyện Kỳ Sơn (cũ), nối lại con đường học vấn từng đứt đoạn.

Trở lại trường sau nhiều năm gián đoạn khiến em gặp không ít khó khăn do lỗ hổng kiến thức lớn. Để bắt kịp các bạn, Hoa hiểu rằng bản thân phải cố gắng hơn rất nhiều. Em vừa học chương trình mới, vừa chong đèn cày ải lại kiến thức cũ.

Sau những đêm thức trắng bên trang sách, nữ sinh dân tộc Khơ Mú đã đạt kết quả nhất định khi đạt danh hiệu học sinh giỏi năm lớp 12. Nhưng, cánh cửa đại học vẫn hờ hững khép lại trong lần chạm ngõ đầu tiên.

Ngoài học tập, Xeo Thị Hoa còn tham gia các hoạt động tình nguyện. Ảnh: Kim Long

Trượt đại học, Hoa lần nữa gác lại con đường học hành để đi làm công ty tại khu công nghiệp. Những ca làm việc liên tục với nhiều giờ tăng ca khiến cô gái trẻ mệt mỏi. Em nhận ra rằng cuộc đời mình không thể chôn vùi trong nhà máy với những chuỗi ngày tăng ca đến kiệt sức được.

Trong những tháng ngày chông chênh ấy, em nhận được sự động viên kịp thời của cán bộ Biên phòng. Trung tá Nguyễn Tiến Hạnh - người cha nuôi thầm lặng đi bên em suốt nhiều năm qua liên tục động viên em quay lại với việc tìm kiếm tri thức.

Sau thời gian suy nghĩ, tháng 6/2024, Hoa nộp đơn xin nghỉ việc, gói ghém hành trang về quê ôn thi. Không có tiền đi học thêm như bạn bè đồng trang lứa, em tự mày mò học qua mạng, tự tìm tài liệu để ôn thi. Một thời khóa biểu khắt khe được em tự đặt ra trong hành trình thi lại lần này.

Nhờ nổ lực không ngừng nghỉ, tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024, Xeo Thị Hoa xuất sắc đạt 24,75 điểm (chưa tính điểm ưu tiên). Tuy nhiên, với ngành Giáo dục mầm non mà em lựa chọn, điểm thi văn hóa mới chỉ là điều kiện cần. Em còn phải trải qua kỳ thi năng khiếu. Dù thiệt thòi hơn các bạn khi điều kiện còn nhiều hạn chế, nhưng nữ sinh đến từ vùng biên xa xôi đã chính thức đỗ vào ngành Giáo dục Mầm non, Trường Sư phạm - Đại học Vinh.

Cầm giấy báo trúng tuyển trên tay, cô gái Khơ Mú vỡ òa bật khóc. Người đầu tiên em muốn chia sẻ niềm vui không phải là bạn bè, thầy cô mà là cha nuôi ở Đồn Biên phòng Keng Đu. Đó là những người đã thầm lặng dõi theo, hỗ trợ em ròng rã hơn một thập kỷ.

Hiện Xeo Thị Hoa đang là cô sinh viên năm hai, luôn duy trì thành tích học tập loại khá, giỏi. Ước mơ của em là ngày ra trường sẽ mang con chữ trở về bám bản. Hoa muốn dạy chữ cho các em nhỏ như chính bản thân mình từng được thầy cô, những người lính mang quân hàm xanh hỗ trợ.

Theo Thượng tá Nguyễn Ngọc Tú - Chính trị viên Đồn Biên phòng Keng Đu, hiện đơn vị đang đỡ đầu 19 học sinh có hoàn cảnh khó khăn thông qua các chương trình 'Nâng bước em tới trường', 'Con nuôi Đồn Biên phòng' và Dự án 'Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường'. Nhìn sự trưởng thành, khôn lớn của các con là điều hạnh phúc nhất đối với người lính Biên phòng.