Trước giờ chốt nguyện vọng 14/7: Sai một bước có thể lỡ cả mùa tuyển sinh đại học 2026

Theo TS Mai Đức Toàn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh, Trường Đại học Gia Định, quy định giới hạn số lượng nguyện vọng sẽ buộc thí sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong quá trình đăng ký xét tuyển.

'Nếu như trước đây nhiều em có tâm lý đăng ký thật nhiều để tăng cơ hội thì năm nay cần lựa chọn có chọn lọc, hiểu rõ ngành học mình mong muốn, trường học phù hợp và sắp xếp nguyện vọng theo đúng thứ tự ưu tiên', ông Toàn cho biết.

Ông cho rằng, thí sinh không nhất thiết phải sử dụng hết 15 nguyện vọng. Với những em đã tìm hiểu kỹ về ngành học, điểm chuẩn, điều kiện tài chính và môi trường đào tạo của từng trường, khoảng 8-10 nguyện vọng là con số hợp lý, vừa bảo đảm cơ hội trúng tuyển, vừa giúp tập trung vào những lựa chọn thực sự phù hợp.

Đồng quan điểm, ThS Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp, Trường Đại học Tài chính – Marketing khuyến nghị, thí sinh nên xây dựng chiến lược đăng ký theo ba nhóm nguyện vọng.

Nhóm đầu tiên là nguyện vọng mơ ước, gồm những ngành và trường yêu thích nhất. Thí sinh có thể mạnh dạn đăng ký, kể cả khi điểm chuẩn các năm trước cao hơn điểm của mình khoảng 1-2 điểm.

Nhóm thứ hai là nguyện vọng phù hợp, gồm những ngành có điểm chuẩn những năm gần đây tương đương với kết quả học tập của bản thân.

Cuối cùng là nguyện vọng an toàn, ưu tiên các ngành hoặc trường có điểm chuẩn thấp hơn mức điểm hiện có nhằm tăng khả năng trúng tuyển.

Theo bà Phụng, bên cạnh ngành học yêu thích, thí sinh cũng nên mở rộng lựa chọn sang những ngành gần để gia tăng cơ hội nhưng vẫn bảo đảm định hướng nghề nghiệp. Chẳng hạn, nếu yêu thích Marketing, các em có thể cân nhắc thêm Truyền thông đa phương tiện, Quan hệ công chúng, Công nghệ truyền thông hoặc Quản trị kinh doanh theo định hướng Marketing.

'Nếu điểm số chưa thực sự thuận lợi, học cao đẳng rồi liên thông lên đại học cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc. Điều quan trọng không phải là vào bằng được một trường nổi tiếng, mà là học đúng ngành phù hợp với năng lực và đam mê để phát triển nghề nghiệp lâu dài', bà Phụng chia sẻ.

Xếp nguyện vọng theo đúng mức độ yêu thích

Một trong những băn khoăn lớn của thí sinh là nên sắp xếp thứ tự nguyện vọng như thế nào để không bỏ lỡ cơ hội.

Theo ThS Nguyễn Thụy Vương Khanh, Phó Giám đốc Trung tâm Truyền thông, Tuyển sinh và Dịch vụ, Trường Cao đẳng Kinh tế TP Hồ Chí Minh, nguyên tắc quan trọng nhất là xếp nguyện vọng theo đúng mức độ ưu tiên của bản thân, thay vì dựa trên suy đoán ngành nào dễ trúng tuyển.

'Nguyện vọng 1 phải là ngành và trường mà các em yêu thích nhất, phù hợp nhất và sẵn sàng theo học nếu trúng tuyển. Các nguyện vọng tiếp theo có thể chia thành ba nhóm gồm yêu thích, phù hợp và an toàn', bà Khanh cho biết.

Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh và cân nhắc lựa chọn ngành học, trường học trước thời điểm chốt nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026. Ảnh: Xuân Quý

Theo bà, thí sinh không nên đưa vào danh sách những ngành bản thân không muốn học chỉ vì nghĩ rằng khả năng trúng tuyển cao hơn.

'Bởi nếu trúng tuyển vào ngành mình không có hứng thú, quá trình học tập sau này sẽ rất dễ rơi vào trạng thái áp lực, thiếu động lực và có thể phải chuyển ngành hoặc bỏ học', bà Khanh phân tích.

Tránh những sai sót đáng tiếc trước khi chốt nguyện vọng

Ở giai đoạn cuối của quá trình đăng ký, các chuyên gia đều khuyến cáo thí sinh dành thời gian rà soát toàn bộ thông tin trước khi xác nhận.

Theo ThS Phụng, thí sinh cần kiểm tra kỹ mã trường, mã ngành, mã xét tuyển, chương trình đào tạo và phương thức xét tuyển trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

'Một ngành học có thể có nhiều chương trình đào tạo với mức học phí và định hướng khác nhau. Vì vậy, các em cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường trước khi đăng ký', bà Phụng lưu ý.

Bên cạnh đó, thí sinh cần theo dõi sát các mốc thời gian đăng ký nguyện vọng, nộp lệ phí xét tuyển và xác nhận nhập học trực tuyến; không nên chờ đến sát thời điểm hệ thống đóng mới thực hiện để tránh quá tải hoặc gặp sự cố kỹ thuật.

Đáng chú ý, mọi phương thức xét tuyển, kể cả xét tuyển thẳng, đều phải được đăng ký trên hệ thống tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo mới được công nhận.

Trong khi đó, bà Nguyễn Ngọc Lan Thu Thủy, Trưởng phòng Tuyển sinh, Trường Cao đẳng Bách Việt cho biết, mỗi mùa tuyển sinh đều ghi nhận không ít trường hợp mất cơ hội chỉ vì những sai sót rất nhỏ.

Những lỗi phổ biến gồm nhập sai mã trường, mã ngành, sắp xếp thứ tự nguyện vọng chưa hợp lý, chưa cập nhật đầy đủ minh chứng hoặc chứng chỉ, quên nộp lệ phí xét tuyển hoặc không thực hiện bước xác nhận theo đúng quy định.

Theo bà Thủy, để hạn chế rủi ro, thí sinh cần ghi nhớ ba nguyên tắc: xếp nguyện vọng theo đúng thứ tự yêu thích; lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và điều kiện gia đình; đồng thời chủ động tìm hiểu đầy đủ thông tin tuyển sinh của từng cơ sở đào tạo, từ chương trình học, học phí, học bổng đến cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.

'Các em hãy coi việc sắp xếp nguyện vọng không chỉ là lựa chọn một trường đại học, mà là lựa chọn con đường phát triển nghề nghiệp của chính mình. Một quyết định đúng hôm nay sẽ tạo nền tảng vững chắc cho tương lai', bà Thủy nhấn mạnh.

Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh được đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển đại học đến 17 giờ ngày 14/7. Sau thời điểm này, hệ thống sẽ khóa để các cơ sở đào tạo thực hiện quy trình lọc ảo và công bố kết quả trúng tuyển đợt 1 theo quy định.