BTS trở lại, đưa K-pop lên đỉnh cao toàn cầu

Nhóm nhạc BTS tham dự lễ trao giải Grammy tại Las Vegas, Nevada (Mỹ). Ảnh: GETTY

Hiện tượng văn hoá toàn cầu

Cuối năm 2022, dù đang ở đỉnh cao sự nghiệp, nhóm nhạc K-pop nổi tiếng nhất thế giới đã tuyên bố tạm ngừng hoạt động.

BTS vào thời điểm đó liên tục đứng đầu các bảng xếp hạng âm nhạc toàn cầu, giành hàng loạt giải thưởng danh giá và được xem là lực lượng đã đưa K-pop vượt ra khỏi khuôn khổ một thể loại giải trí để trở thành hiện tượng văn hóa toàn cầu.

Mới đây, BTS đã thông báo chính thức trở lại. Đúng nửa đêm ngày 14.1 theo giờ Seoul, nhóm công bố lịch trình và các điểm dừng của chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới được mong đợi từ lâu, cùng thông tin về album mới dự kiến phát hành vào tháng 3, đánh dấu sản phẩm âm nhạc đầu tiên của nhóm sau gần 4 năm gián đoạn.

Trong chuyến lưu diễn lớn nhất từ trước đến nay, BTS sẽ biểu diễn tại 34 khu vực, khởi động vào tháng 4 với loạt buổi hòa nhạc tại Goyang (Hàn Quốc) và Tokyo (Nhật Bản), trước khi tiếp tục chinh phục các sân khấu trên khắp châu Á, Bắc Mỹ, châu Âu, Nam Mỹ và Australia.

Theo kế hoạch hiện tại, chuyến lưu diễn sẽ khép lại tại Manila (Philippines) vào tháng 3.2027. Tuy nhiên, thông báo trên trang web chính thức của nhóm cho biết các ngày diễn bổ sung tại Nhật Bản, Trung Đông và nhiều khu vực khác sẽ sớm được công bố.

Làn sóng từ người hâm mộ

Người hâm mộ BTS đã kiên nhẫn chờ đợi ngày tái hợp của thần tượng kể từ khi thành viên cuối cùng hoàn thành nghĩa vụ quân sự bắt buộc vào năm ngoái.

Dù vậy, tốc độ và quy mô kế hoạch trở lại lần này vẫn khiến không ít người bất ngờ, đồng thời làm dấy lên làn sóng phấn khích mạnh mẽ trong cộng đồng người hâm mộ toàn cầu.

Không chỉ háo hức chờ đợi âm nhạc mới, người hâm mộ còn nhanh chóng giải mã hình ảnh bí ẩn mà BTS hé lộ.

Trên các diễn đàn trực tuyến, hàng loạt giả thuyết được đưa ra, từ cách hiểu đơn giản như lời chào gửi đến BTS làm tăng thêm sức nóng cho màn trở lại được mong đợi này.

Tuy nhiên, BTS đang trở lại trong một bối cảnh hoàn toàn khác so với thời điểm họ tạm dừng hoạt động. K-pop giờ đây không còn là một hiện tượng mới mẻ. Làn sóng Hàn Quốc' (Hallyu) đã đưa các sản phẩm văn hóa của Seoul lan tỏa tới hầu hết các thị trường lớn trên toàn cầu. 

Cùng với đó, mức độ cạnh tranh trong ngành ngày càng gay gắt, khi nhiều thế hệ nghệ sĩ mới liên tục xuất hiện và thị hiếu khán giả không ngừng thay đổi.

'Thách thức không còn đơn thuần là quảng bá hay độ phủ truyền thông. Vấn đề cốt lõi hiện nay là làm thế nào để nổi bật và giành được lòng tin lâu dài của người hâm mộ toàn cầu. Cuộc chơi giờ đây đã hoàn toàn khác so với trước,' Ray Seol, Phó Giáo sư tại Cao đẳng Âm nhạc Berklee (Boston), chuyên nghiên cứu về K-pop, nhận định.

Vươn lên đỉnh cao danh vọng toàn cầu

Khi BTS ra mắt vào năm 2013, K-pop đã có chỗ đứng vững chắc tại châu Á, nhưng ảnh hưởng tại thị trường phương Tây vẫn còn khiêm tốn. 

Mọi thứ bắt đầu chuyển mình với bản hit toàn cầu Gangnam Style của Psy vào năm 2012. Sự lan tỏa bùng nổ của ca khúc này không chỉ tạo nên một hiện tượng văn hóa đại chúng, mà còn được xem như dấu hiệu báo trước cho làn sóng K-pop sẽ sớm vươn ra thị trường quốc tế rộng lớn hơn.

Trong những năm sau đó, BTS nhanh chóng vươn lên và giành được sự công nhận trên phạm vi toàn cầu. Sự hiện diện ngày càng rõ nét của nhóm trong văn hóa nhạc pop Mỹ được coi là bước ngoặt mang tính đột phá đối với K-pop. 

BTS trở thành nhóm nhạc K-pop đầu tiên giành Billboard Music Award vào năm 2017, biểu diễn trên chương trình truyền hình nổi tiếng Saturday Night Live năm 2018, và tiếp tục tạo dấu mốc lịch sử khi nhận đề cử Grammy vào năm 2020.

Các chuyên gia cho rằng thành công vượt trội của BTS là kết quả của nhiều yếu tố hội tụ. Bên cạnh âm nhạc dễ tiếp cận và những màn vũ đạo được dàn dựng công phu, nhóm còn tạo dấu ấn nhờ khả năng sáng tác mang tính đột phá, thẳng thắn đề cập tới các vấn đề xã hội và cảm xúc của giới trẻ. 

Cùng với đó, sự hiện diện chủ động và chân thực trên mạng xã hội đã giúp BTS xây dựng mối quan hệ gắn bó hiếm có với người hâm mộ, qua đó nổi bật giữa một thị trường K-pop ngày càng đông đúc và mở rộng mạnh mẽ tệp khán giả quốc tế.

Ngành công nghiệp đang phát triển

Rất nhiều điều đã thay đổi kể từ năm 2022. Trước hết, Hàn Quốc đã khẳng định vị thế là một cường quốc văn hóa toàn cầu, là cái nôi của mỹ phẩm Hàn Quốc, nhạc pop Hàn Quốc, phim truyền hình Hàn Quốc và nhiều sản phẩm văn hóa khác. 

Những yếu tố từng bị xem là mới mẻ hoặc xa lạ đối với khán giả phương Tây, nay đã được đón nhận rộng rãi và trở thành xu hướng chủ đạo. Một minh chứng tiêu biểu là bộ phim KPop Demon Hunters ra mắt năm ngoái, đã vươn lên trở thành tác phẩm được xem nhiều nhất mọi thời đại trên nền tảng Netflix.

Phó Giáo sư Ray Seol cho biết mỗi học kỳ, lớp học của anh đều chật kín sinh viên không phải người Hàn Quốc tò mò tìm hiểu về ngành công nghiệp này. 

Ngay trong khu phố ngoại ô nơi anh sinh sống ở Boston, Seol thường xuyên nghe thấy trẻ em hát vang những ca khúc từ KPop Demon Hunters - bộ phim có phần nhạc nền đã thống trị bảng xếp hạng Billboard suốt nhiều tuần, với một ca khúc giành được giải Critics’ Choice Award và Quả cầu vàng cho Ca khúc gốc hay nhất.

'Năm 2022, khi BTS tạm dừng các hoạt động nhóm, K-pop vẫn đang trong giai đoạn mở rộng toàn cầu. Còn hiện tại thì khác. Những hiện tượng như KPop Demon Hunters cho thấy văn hóa K-pop đã thực sự thâm nhập vào dòng chảy chính của văn hóa đại chúng toàn cầu, chứ không còn chỉ là một trào lưu bên lề', Seol nhận định. 

Sự chuyển dịch đó cũng được phản ánh qua việc các nhóm nhạc K-pop khác đã bắt đầu phá vỡ những kỷ lục từng do BTS nắm giữ, theo nhận định của giới quan sát trong ngành. 

Những cái tên như SEVENTEEN và Stray Kids đã đạt được những cột mốc ấn tượng về doanh số, lượt xem và sức ảnh hưởng quốc tế, cho thấy K-pop giờ đây là một hệ sinh thái cạnh tranh rộng mở, thay vì sân chơi xoay quanh một vài biểu tượng đơn lẻ.

Bên cạnh đó, xu hướng hợp tác xuyên biên giới và xuyên thể loại giữa các ngôi sao Hàn Quốc với nghệ sĩ quốc tế ngày càng trở nên phổ biến. 

Một ví dụ tiêu biểu là ca khúc đình đám năm 2024 – APT, sản phẩm hợp tác giữa Bruno Mars và Rosé, thành viên của nhóm nhạc nữ hàng đầu Blackpink.

Thành công của ca khúc này cho thấy K-pop không còn bị giới hạn trong một khuôn khổ thể loại riêng biệt, mà đang trở thành một phần linh hoạt của hệ sinh thái âm nhạc quốc tế, nơi các nghệ sĩ có thể giao thoa và sáng tạo trên nền tảng chung.

Giờ đây, theo ông Ray Seol, không chỉ người hâm mộ mà cả giới đầu tư cũng đang theo dõi sát sao màn tái xuất của BTS, với kỳ vọng nhóm có thể tạo ra những thay đổi thực chất cho ngành công nghiệp K-pop.