TikTok đang thay đổi ngành công nghiệp âm nhạc toàn cầu

Năm 2020, Zoi Lerma làm việc cho một cửa hàng bánh mì tại Los Angeles. Thời điểm ấy, cô cực kỳ thích bài hát “Supalonely” của Benee. Lerma mê bài hát đó đến mức cô đã tự biên đạo một điệu nhảy dựa trên giai điệu của “Supalonely” và đăng tải video lên TikTok. Kể từ thời điểm đó, video của Lerma đã ghi nhận 45 triệu lượt xem, cả cô lẫn Beene đều trở nên nổi tiếng.

“Khi video của tôi thịnh hành trên TikTok và lọt vào top xu hướng, tôi bắt gặp đoạn nhạc Supalonely mọi lúc mọi nơi, từ radio trên xe cho đến các siêu thị”, Lerma cho biết. Lerma hiện có 6 triệu người theo dõi trên TikTok. Nguồn thu chính của cô đến từ các hợp đồng quảng cáo sau khi cô gái 20 tuổi trở thành KOL (người có sức ảnh hưởng) trên mạng xã hội.

Hiện tượng TikTok Zoi Lerma

Với cá nhân Beene, vé hai buổi biểu diễn của cô tại New Zealand đều bán cháy. Sau đó, cô được đề cử là nghệ sĩ mới tại lễ trao giải People’s Choice 2020. Bài hit “Supalonely” của Beene đã bán hơn 1 triệu bản ở 8 quốc gia và có hơn 2,1 tỷ lượt stream trên các nền tảng.

Nhờ có TikTok, các nghệ sĩ không chỉ nổi tiếng hơn mà họ còn có cơ hội mở rộng cộng đồng fan hâm mộ của mình. Ca sĩ kiêm nhạc sĩ Jay Sean, người sở hữu đĩa đơn hit “Down” – đứng đầu bảng xếp hạng Billboard năm 2009, bắt đầu đăng tải các video âm nhạc lên TikTok như một thú vui của bản thân. Nhưng thật bất ngờ, sau quãng thời gian hoạt động, số lượng fan hâm mộ của Sean ngày một gia tăng và đa phần trong số đó đều là các bạn trẻ gen Z.

Sean trả lời phỏng vấn: “Tôi đang tiếp cận lượng fan hâm mộ hoàn toàn mới. Tôi đã làm nhạc trong 20 năm rồi và đến thời điểm này tôi cần làm điều gì đó mới lạ. Tôi tin chắc các bạn fan mới sẽ là nguồn cảm hứng sáng tạo để tôi sản xuất nhiều bài nhạc hơn”.

TikTok, thuộc sở hữu của tập đoàn ByteDance, đang chuyển hướng kinh doanh âm nhạc bằng việc phấn đấu trở thành “cỗ máy tạo hit”. Tatiana Cirisano, nhà phân tích trong lĩnh vực âm nhạc, cho biết: “Nếu một bài hát được lan truyền chóng mặt trên TikTok, chủ nhân của bài hát đó khả năng cao sẽ được các hãng thu âm để ý. Từ đó, những bản giao kèo hợp tác sẽ xuất hiện”.

Theo báo cáo của TikTok, năm 2021, hơn 175 bài hát thịnh hành trên ứng dụng đã ghi danh trong bảng xếp hạng Billboard Hot 100, con số gấp đôi so với năm 2020. Mary Rahmani, cựu CEO TikTok – người đã thành lập hãng thu âm Moon Projects vào năm ngoái, cho biết: “TikTok là nền tảng đòn bẩy, đưa các bài hát trở thành hit nhanh nhất”. “Với hàng trăm bài hát tạo ra hơn 1 tỷ lượt xem video và hàng chục nghệ sĩ ký hợp đồng thu âm, TikTok đang định hình xu hướng văn hóa, ngành công nghiệp âm nhạc nói chung và bảng xếp hạng hit nói riêng”, đại diện TikTok khẳng định.

Quả thật TikTok mang lại lợi ích không hề nhỏ cho các nghệ sĩ. Tuy vậy, theo Jeremy Skaller, người đồng sáng lập công ty quản lý, truyền thông và sản xuất The Heavy Group, việc nổi tiếng quá nhanh nhờ vào TikTok có thể đi kèm nhiều rủi ro khôn lường. Không phải ai cũng dám chấp nhận đối mặt và giải quyết rủi ro.

Skaller nói: “Khi một hãng ký hợp đồng trị giá khoảng 1 triệu USD với bạn, áp lực phải biểu diễn nghệ thuật sẽ lấn át nghệ thuật thuần túy. Ý tôi muốn nói, thay vì chú trọng đến chất lượng sản phẩm, bạn lại quan tâm đến số lượng sản phẩm ra mắt”.

Ngay cả những nghệ sĩ đã thành danh cũng đang phải đối mặt với những thách thức trên TikTok. Nghệ sĩ Halsey gần đây đã phàn này về áp lực số lượng bài đăng trên ứng dụng.

TikTok được cho rằng sẽ kiếm tiền từ vai trò tạo ra thị hiếu của ngành công nghiệp âm nhạc. Dù vậy, công ty chưa tiết lộ kế hoạch chi tiết của mình.

TikTok hiện có mối quan hệ đối tác và thỏa thuận cấp phép với các hãng thu âm lớn như Universal Music Group, Warner Music Group và Sony Entertainment. Tất cả thỏa thuận đều được ký kết trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2021.

Thực chất, âm nhạc không phải là một thị trường mới đối với TikTok. Năm 2017, ByteDance đã mua lại một công ty khởi nghiệp có tên Musical.ly, ứng dụng cho phép người dùng tạo video dựa trên bài hát có sẵn. Ngay sau đó, ByteDance đã hợp nhất Musical.ly với ứng dụng TikTok vào năm 2018.

Tháng 5/2022, ByteDance đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho TikTok Music lên Văn phòng Nhãn hiệu và Bằng sáng chế Hoa Kỳ. Dịch vụ mới này sẽ cho phép người dùng phát nhạc, chia sẻ, mua và tải xuống những bài hát.

Tầm quan trọng của TikTok là không thể phủ nhận. Một năm trước, ứng dụng này đã ghi nhận con số 1 tỷ người dùng mỗi tháng. Dựa trên cuộc khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew vào tháng 7/2022, 67% thanh niên ở Mỹ sử dụng TikTok và 16% xác nhận họ “không thể rời mắt” ứng dụng này.

Với sự vươn lên mạnh mẽ của TikTok, các ứng dụng đối thủ đang cố gắng chuyển mình. Điển hình là Meta, công ty mẹ của Facebook và Instagram, đã bơm khoản tiền không hề nhỏ vào tính năng video ngắn (Reels).