Từ 3,6 tỉ đồng tiền vé đến 24 tháng tù: 'Lỗ hổng' nào trong tổ chức biểu diễn?

Poster chương trình 'Về đây bốn cánh chim trời'

Không thể bán vé khi chương trình chưa đủ điều kiện

Ngày 27.8, Tòa án nhân dân khu vực 2, thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên phạt 24 tháng tù đối với bị cáo Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Ngọc Việt Education về tội 'Lừa dối khách hàng' theo quy định tại Điều 198, khoản 2, điểm d - Bộ luật Hình sự.

Bị cáo Hà bị cáo buộc gây thiệt hại cho hơn 700 khán giả đã mua vé chương trình biểu diễn nghệ thuật Về đây bốn cánh chim trời với tổng số tiền hơn 3,6 tỉ đồng. Về trách nhiệm dân sự, Hội đồng xét xử buộc bị cáo phải hoàn trả toàn bộ tiền vé cho khán giả.

Trước đó, chương trình nghệ thuật này được Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chấp thuận tổ chức vào ngày 28.12.2025, tại Cung điền kinh trong nhà, đường Trần Hữu Dực, phường Từ Liêm, Hà Nội. Chương trình sẽ tôn vinh các tác phẩm của nhạc sĩ Văn Cao, Trịnh Công Sơn, Phạm Duy và Trần Tiến.

Trong văn bản chấp thuận, cơ quan quản lý yêu cầu đơn vị tổ chức bảo đảm các quy định về quyền tác giả, quyền liên quan.

Theo cáo trạng, Công ty Ngọc Việt không ký hợp đồng và không trả tiền tác quyền đối với 24 tác phẩm.

Sau khi thu tiền bán vé, một phần số tiền được sử dụng để thanh toán cho các chương trình trước đó. Do không bảo đảm thanh toán theo hợp đồng, giám đốc âm nhạc và ban nhạc không tham gia khiến chương trình không thể diễn ra như kế hoạch.

Đáng chú ý, khi đã biết chương trình không thể tổ chức, đơn vị này vẫn không thông báo đến khán giả và tiếp tục bán vé sau 14h ngày 28.12. Đến 20h30, khi khán giả đã có mặt đông đủ, chương trình mới được thông báo hủy.

Chuyên nghiệp hóa tổ chức biểu diễn nghệ thuật

Theo Điều 4, Nghị định 144/2020/NĐ-CP quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn, tổ chức, cá nhân tổ chức biểu diễn nghệ thuật chịu trách nhiệm thực hiện đúng với nội dung đã thông báo, nội dung đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt hoặc chấp thuận; đồng thời thực hiện các quy định của pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan.

Vì vậy, việc xác định quyền sử dụng tác phẩm, ký kết hợp đồng và thực hiện nghĩa vụ bản quyền phải được tiến hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị chương trình.

Thực tế cho thấy, một số đơn vị sử dụng tác phẩm còn chưa tôn trọng và thực hiện nghiêm túc vấn đề bản quyền tác giả. Theo nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, Tổng Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, tình trạng vi phạm bản quyền đã khiến người sáng tạo và nhà sản xuất bị mất đi rất nhiều cơ hội thu về lợi ích, ảnh hưởng không nhỏ đến động lực sáng tạo.

Chính vì vậy, chỉ khi chính sách bảo vệ quyền tác giả được thực thi tốt mới có thể giảm thiểu tình trạng vi phạm, đồng thời tạo được môi trường hưởng thụ văn hóa lành mạnh, văn minh, giàu tính nhân văn và thượng tôn pháp luật.

Ngoài những phát sinh tranh luận về bản quyền khi nghĩa vụ xin phép, trả tác quyền chưa hoàn tất trước giờ diễn, trước đó cũng có một số chương trình âm nhạc từng phải thay đổi nội dung, thời gian, địa điểm do nghệ sĩ rút khỏi show hoặc các điều kiện tổ chức chưa được bảo đảm.

Qua đó cho thấy, tổ chức biểu diễn là một chuỗi liên kết chặt chẽ giữa pháp lý, tài chính và chuyên môn.

Việc thiếu sự chuẩn bị ở bất kỳ khâu nào cũng có thể ảnh hưởng đến chương trình và quyền lợi khán giả. Bên cạnh đó, khi khán giả đã bỏ tiền, nhà tổ chức phải có trách nhiệm cung cấp đúng dịch vụ đã công bố hoặc kịp thời thông báo khi có thay đổi.

Theo các chuyên gia, gần đây, với những quy định khá chặt chẽ trong tổ chức biểu diễn nghệ thuật, số vụ việc lùm xùm đã giảm nhiều so với giai đoạn trước.

Tuy nhiên, từ vụ việc Về đây bốn cánh chim trời, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường âm nhạc hiện nay, yêu cầu chuyên nghiệp hóa hoạt động tổ chức biểu diễn cũng trở nên cấp thiết hơn.

Ở đó, tuân thủ pháp luật cần được nhìn nhận như một phần của năng lực tổ chức, từ việc chuẩn bị hồ sơ, bản quyền, hợp đồng với nghệ sĩ, phương án tài chính, an ninh, an toàn đến cơ chế bảo đảm quyền lợi khán giả.

Khi các khâu này được thực hiện đầy đủ ngay từ đầu, rủi ro được giảm thiểu, nghệ sĩ có môi trường sáng tạo ổn định và khán giả được bảo vệ tốt hơn.

Mỗi chương trình được tổ chức đúng pháp luật cũng là một bước củng cố niềm tin của nghệ sĩ, doanh nghiệp và công chúng, từ đó tạo nền tảng để âm nhạc Việt Nam phát triển bền vững hơn.