Đạo diễn mới của điện ảnh Việt: Những màn 'chào sân' ấn tượng

Cảnh trong phim 'Song hỷ lâm nguy', tác phẩm điện ảnh đầu tay của đạo diễn Vũ Hà

Tín hiệu đáng mừng

Tính đến đầu tháng 4, theo thông báo trên trang cá nhân của nhà sản xuất Mỹ Tâm, tác phẩm đầu tay của đạo diễn Mai Tài Phến đã vượt mốc doanh thu 115 tỷ đồng, hiện đứng thứ 3 trong danh sách những phim Việt có doanh thu cao nhất năm 2026, sau Thỏ ơi!! (đạo diễn Trấn Thành) và Quỷ nhập tràng 2 (đạo diễn Pom Nguyễn).

Trong khoảng 3 năm trở lại đây, thị trường điện ảnh Việt ghi nhận hàng loạt màn chào sân ấn tượng của các đạo diễn: Trường Giang với Nhà ba tôi một phòng, doanh thu vượt mốc 110 tỷ đồng, Dương Minh Chiến gây bất ngờ khi Truy tìm long diên hương cán mốc 207 tỷ đồng; Thu Trang tạo tiếng vang với Nụ hôn bạc tỷ đạt hơn 210 tỷ đồng; Hoàng Nam với Đèn âm hồn; đạt khoảng 106 tỷ đồng; hay Trung Lùn cùng Làm giàu với ma, đạt hơn 128 tỷ đồng.

Làn sóng đạo diễn thành công còn nối dài với các dự án gần đây như: Đỗ Quốc Trung (Con kể ba nghe), Mai Phương (Dế Mèn: Cuộc phiêu lưu tới xóm Lầy Lội), Quốc Công (Trái tim què quặt)…

Dù chưa tạo được cú bứt phá mạnh về doanh thu, các tác phẩm này vẫn kịp ghi dấu ấn ở phương diện chất lượng nghệ thuật, cho thấy sự nghiêm túc và tiềm năng của thế hệ làm phim mới.

Theo kế hoạch, sắp tới đây hàng loạt đạo diễn cũng trình làng các tác phẩm đầu tay như: Vũ Hà (Song hỷ lâm nguy), Oscar Dương (Bẫy tiền: Cú lừa tiền tỷ), Võ Thạch Thảo (Anh Hùng), Nguyễn Phạm Thành Đạt (Bò sữa bay), Trần Hùng (Lầu chú Hỏa), Đức Nguyễn (Án mạng xém hoàn hảo), Phan Bá Hỷ (Ma xó), Nguyễn Việt Anh (Dư chấn)…

Để có tác phẩm đầu tay trong vai trò đạo diễn, nhiều người trong số họ sẵn sàng đảm nhận đồng thời nhiều vị trí khác nhau. Khi thực hiện Nụ hôn bạc tỷ, Thu Trang một mình làm cả 3 vai trò: đạo diễn, nhà sản xuất, diễn viên. Trường Giang thậm chí còn ôm đến 4 vai: từ đạo diễn đến tác giả kịch bản, nhà sản xuất và nam chính. Hay Mai Tài Phến, ngay trong phim đầu tay cũng đảm nhận cùng lúc 3 vai trò: đạo diễn, biên kịch kiêm diễn viên.

'Từ khi xác định sẽ làm một bộ phim cho riêng mình, riêng kịch bản tôi đã làm từ cách đây 5 năm, trải qua 7 phiên bản khác nhau, mới hoàn thành. Đảm nhận cùng lúc nhiều vai trò không đơn giản, thậm chí rất căng. Trên trường quay, tôi luôn phải tập trung 100% sức lực, chưa dám lơ là dù chỉ một giây', diễn viên - đạo diễn Trường Giang chia sẻ.

Đạo diễn Võ Thạch Thảo làm việc với các diễn viên trên trường quay phim 'Anh Hùng'

Bên cạnh đó, nhiều tác phẩm đầu tay cũng cho khán giả thấy sự dũng cảm và cả mạo hiểm của đạo diễn khi khai thác những đề tài xã hội gai góc, hay có những cách kể chuyện mới mẻ, phá vỡ cấu trúc truyền thống. Điều này có thể bắt gặp ở Oscar Dương khi quyết định khai thác trực diện vấn nạn lừa đảo trực tuyến - một chủ đề 'nóng' của xã hội.

Đỗ Quốc Trung cũng cho thấy sự khéo léo khi lần đầu tiên đưa nghề xiếc trên dây lên màn ảnh rộng và lồng ghép câu chuyện về tình cha con, thông điệp về sự thấu hiểu.

Cuộc đua khốc liệt

Phim đầu tay luôn là tác phẩm đặc biệt nhất trong sự nghiệp với bất cứ đạo diễn nào. Vì lý do đó, hầu hết đạo diễn đều trăn trở, suy tính để tác phẩm có thể hoàn thành ở mức tròn trịa nhất.

Khởi động phim đầu tay muộn hơn so với đồng nghiệp cùng trang lứa nhưng Đỗ Quốc Trung cho biết, anh không ngại bị so sánh. Với anh, điều sợ hơn cả là không có câu chuyện đủ hay để kể với khán giả. Đó là lý do Con kể ba nghe được anh ấp ủ trong gần 5 năm và khi đủ độ chín, anh mới bắt tay làm.

Nhiều đồng nghiệp nói, Quốc Trung tự làm khó chính mình, bởi việc đưa nghề xiếc lên phim là một thử thách không hề nhỏ. Có những cảnh quay, đoàn phim buộc phải thỏa hiệp và thay đổi phương án.

Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh cũng đánh giá cao bộ phim ở những cảnh quay 'chịu chơi' về xiếc - một thế giới vừa mạo hiểm nhưng cũng đầy màu sắc và phấn khích, cùng những dụng ý nghệ thuật được đan cài khéo léo trong suốt mạch phim.

Ngoài những khó khăn cố hữu liên quan đến kinh phí, kinh nghiệm, kỹ năng quản lý đoàn phim..., việc tạo niềm tin và thuyết phục từ ê kíp cho đến khán giả cũng đặt ra không ít thách thức.

Mai Tài Phến bộc bạch: 'Làm sao cho tất cả ê kíp đều phải có niềm tin và sự tự tin vào dự án. Để làm được thì lúc đó chỉ cố gắng mà thôi, không nghĩ được gì nhiều hơn'. Với Võ Thạch Thảo, áp lực còn đến từ những hoài nghi khi một đạo diễn làm phim truyền hình bước chân sang điện ảnh. Tuy nhiên, theo cô, điều quan trọng nhất của một bộ phim là khán giả có cảm xúc khi xem hay không.

Sự xuất hiện của các đạo diễn mới chắc chắn là dấu hiệu tích cực của thị trường, không chỉ giúp tăng về mặt số lượng, còn góp phần tạo nên bức tranh đa dạng cả về nội dung, thể loại. Tuy nhiên, phim đầu tay mới chỉ là sự khởi đầu cho hành trình làm điện ảnh nhiều cạnh tranh khốc liệt.

Câu hỏi đặt ra là bao nhiêu trong số những đạo diễn phim đầu tay sẽ trụ lại, duy trì được thành công, sự bền bỉ và nâng cấp bản thân trong những tác phẩm kế tiếp. Sau những doanh thu trăm tỷ đồng, Thu Trang hay Hoàng Nam đều 'ngã ngựa' phòng vé đầy tiếc nuối ở tác phẩm thứ hai. Lại có những trường hợp như Trần Nhân Kiên, Pom Nguyễn... sau tác phẩm đầu tay đáng quên nhưng nhờ bền bỉ đã có sự trở lại ấn tượng.

Trong cuộc đua này, chỉ những người có nội lực, biết nuôi dưỡng đam mê và không ngừng làm mới mình thì mới đi đường dài và vượt qua sàng lọc khắc nghiệt của thị trường.