Từ 'bom xịt' Huyền sử vua Đinh tới chuyện nhặt 'sạn' phim lịch sử Việt

Huyền sử vua Đinh là phim điện ảnh lịch sử hiếm hoi ra mắt phòng vé Việt trong những năm gần đây. Nhưng kể từ khi ra rạp, tác phẩm của đạo diễn Anthony Võ chỉ thu về hơn 42 triệu đồng, trở thành một trong những bộ phim có doanh thu thấp nhất điện ảnh Việt. Đây là số liệu từ Box Office Việt Nam, đơn vị thống kê doanh thu phòng vé độc lập. Câu chuyện này một lần nữa dấy lên những ý kiến tranh luận về chất lượng cũng như sức hút của dòng phim lịch sử Việt Nam. Theo nhiều chuyên gia, phim lịch sử Việt chưa đầy 'sạn', từ bối cảnh, trang phục đến kịch bản và diễn xuất.

Trước Huyền sử vua Đinh, nhiều tác phẩm lịch sử như Huyền sử thiên đô, Thái sư Trần Thủ Độ, Lý Công Uẩn – Đường tới thành Thăng Long… từng thua lỗ hàng chục tỷ do không thu hút được khán giả tới rạp. Nguyên nhân được cho là do bộ phim có cách làm hời hợt, cảnh quay thiếu đầu tư, kỹ xảo yếu kém. Trong bối cảnh khán giả dễ dàng tiếp cận với các phim lịch sử của các nền điện ảnh lớn trên thế giới, họ lại càng khó tính hơn và không thỏa hiệp với những tác phẩm kém chất lượng.

Công bằng mà nói việc phim lịch sử Việt Nam kém chất lượng một phần là do không có sẵn phim trường như Trung Quốc hay Hàn Quốc. Tư nhân muốn đầu tư phim lịch sử phải tự bơi, áp lực từ thị hiếu khán giả nên cho ra đời những tác phẩm hời hợt và chắp vá. Làm phim chính sử hay huyền sử sẽ hấp dân hơn? Có lẽ loại hình nào không quan trọng mà sự đầu tư từ đạo diễn, diễn viên, bối cảnh đến phục trang, âm nhạc mới là chìa khóa.

'Cái khó nhất để có một visual chỉn chu là thiết kế bối cảnh. Bài toán mà bấy lâu nay chúng ta đã làm, làm rất cấp tập nhưng hiệu quả không nhiều, đó là có một phim trường cổ trang hiệu quả', đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh chia sẻ.

Đã có nhiều tác phẩm điện ảnh về lịch sử được giới phê bình đánh giá cao như Thiên mệnh anh hùng, Khát vọng Thăng Long, Mỹ nhân kế… Mỗi dự án lịch sử được công bố lại khiến khán giả hồi hộp mong chờ, vì phần hình ảnh càng đẹp mắt bao nhiêu thì người xem lại trông chờ một kịch bản hay và mang tính thuyết phục.

'Khán giả rất mong muốn xem một tác phẩm điện ảnh lịch sử Việt Nam nhưng đồng thời lại từ chối xem nếu những bộ phim đó không có kịch bản hấp dẫn, không có sự thu hút nhất định', TS Đào Lê Na – Trưởng bộ môn Sáng tác và Phê bình sân khấu điện ảnh, Trường KHXHNV, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết.

'Phải có sự quan tâm, đầu tư nhiều. Thứ nhất là về đội ngũ làm phim. Khi vào làm phim lịch sử thì cần có bề dày thấu hiểu, thấm lịch sử dân tộc. Phải có sự ủng hộ của Nhà nước. Tác phẩm đương nhiên sẽ có yếu tố hư cấu nhưng điều đó để nhằm truyền tải tinh thần lịch sử, không yêu cầu là những bộ phim đó là bản sao chép lịch sử, vì như vậy nó không còn là tác phẩm nữa. Điều đó rất quan trọng', TS. Ngô Phương Lan – Chủ tịch Hiệp hội Điện ảnh cho hay.

Đối với các quốc gia láng giềng như Trung Quốc hay Hàn Quốc, những bộ phim điện ảnh hay truyền hình không chỉ giới thiệu, quảng bá nhân vật, các giai đoạn lịch sử với khán giả trong và ngoài nước mà còn đem về doanh thu khổng lồ cho điện ảnh quốc gia. Việt Nam có lịch sử 4.000 năm dựng nước và giữ nước, chất chứa rất nhiều câu chuyện hấp dẫn, đó là kho báu không bao giờ cạn với phim lịch sử. Nhưng liệu bao giờ chúng ta bao giờ sẽ có một tác phẩm lịch sử xứng tầm, gây tiếng vang và hút được khán giả tới rạp? Khi ấy điện ảnh đã thể hiện được sức mệnh của mình, đó là truyền cảm hứng yêu nước cho thế hệ trẻ.'