Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình: Chuyện chưa kể ở hậu trường 'Hộ Linh Trạng Sĩ'

Như TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến và Phát triển Điện ảnh Việt Nam, chia sẻ trong buổi công chiếu tại Ninh Bình, 'làm phim huyền sử không dễ, làm sao để câu chuyện của cả nghìn năm trước vẫn chạm được đến trái tim của khán giả ngày nay là bài toán khó'.

Quả thực, để tái hiện bối cảnh cách đây cả ngàn năm là một hành trình gian nan và đầy công phu. Theo tiết lộ của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, đằng sau Hộ linh tráng sĩ là đội ngũ nghiên cứu, thiết kế hùng hậu và vô cùng tâm huyết.

Phim cũng có sự đóng góp của các chuyên gia quốc tế, như mảng âm thanh được gửi gắm cho các chuyên gia Hàn Quốc; trang điểm, hóa trang có sự tư vấn của chuyên gia Trung Quốc; trong khi khâu hiệu ứng kỹ xảo lại nhận được sự đồng hành từ các kỹ sư Mỹ và Nga.

Tuy nhiên cũng vì quá nhiều bộ phận phối hợp nên đôi khi dẫn đến cảnh dở khóc dở cười, như sát ngày quay tất cả bỗng phát hiện ra… quên may áo cho vị vua nhỏ, rồi khi có áo rồi lại chưa có mũ.

Để tạo nên bộ phim có thời lượng gần ba tiếng, ê-kíp đã dành 2 năm tập trung nguồn lực sản xuất, trải qua 83 ngày quay và 7 tháng hậu kỳ, trong đó có gần 1.000 góc quay phải xử lý kỹ xảo.

Dù vậy, trái với xu hướng lạm dụng công nghệ của điện ảnh hiện đại, vị đạo diễn giàu kinh nghiệm khẳng định kỹ xảo chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

'Những gì bắt buộc diễn viên phải làm họ đều phải học và tập thật', đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình chia sẻ. 'Để có được vài mươi phút chân thực trên màn ảnh, dàn diễn viên đã phải dành ra từ 3 đến 4 tháng học cưỡi ngựa, 6 đến 7 tháng luyện võ thuật, coi như cống hiến cả một năm trời cho dự án'.

Chính sự nghiêm túc ấy đã tạo nên những thước phim đầy sức nặng, dù chính đạo diễn cũng ngậm ngùi thừa nhận những hạn chế về kinh nghiệm dàn dựng đại cảnh chiến trận hoặc sự phối hợp giữa các bộ phận trong dự án phim lịch sử quy mô lớn.

Theo đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, cái khó nhất của người làm phim lịch sử không dừng lại ở kinh phí hay công nghệ, mà nằm ở ranh giới mong mong giữa sự tôn trọng lịch sử và biên độ sáng tạo nghệ thuật.

Ông trải lòng: 'Người làm phim rất dễ rơi vào hai cực, hoặc là an toàn đến mức thỏa hiệp khiến giảm chất lượng tác phẩm, hoặc là sáng tạo quá đà làm sai lệch bản chất và quyết định của tiền nhân'.

Để giải bài toán này, Hộ linh tráng sĩ chọn con đường tiếp cận mềm mại nhưng sâu sắc. Bằng cách cài cắm những yếu tố đời thường, những tình cảm gia đình, tình cha con mộc mạc vào lòng lịch sử, bộ phim không đặt lên vai người xem trẻ tuổi những áp lực bài học hay triết lý khô cứng. Thay vào đó, phim khơi gợi lòng tự hào dân tộc một cách tự nhiên, khiến khán giả trẻ vì tò mò và xúc động mà tự tìm hiểu sâu hơn về lịch sử nước nhà.

Đề cập đến lịch sử, đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình cho hay ông đã ấp ủ bộ phim này từ 10 năm trước, nhưng vì sử liệu quá sơ sài cũng như những khó khăn gặp phải tưởng chừng dự án sẽ chìm vào quên lãng. Nhờ vào nhiều cái duyên ghép nối cũng như sự chung tay của nhà nước, các cơ quan, ban ngành, dàn nghệ sĩ và đội ngũ hỗ trợ hùng hậu, cuối cùng Hộ linh tráng sĩ cũng ra đời.

Đạo diễn chia sẻ: 'Dự án nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt từ các nghệ sĩ, rất nhiều người đã gọi điện để xin vai. Lý Hải lẽ ra cũng tham gia nếu không trùng lịch đột xuất, hay Liên Bỉnh Phát đã ký hợp đồng nhưng lại bị đứt dây chằng nên lỡ hẹn'.

Bằng sự khiêm nhường của một người làm nghề lâu năm, ông nói thêm: 'Là đạo diễn, tôi phải là người đứng ra chịu trách nhiệm, kết nối tất cả để công sức của anh em không bị lãng phí. Trong trường hợp bộ phim không như kỳ vọng, đó chắc chắn là lỗi của tôi'.

Lời bộc bạch ấy chân tình cũng cho thấy sự dũng cảm của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình khi dám dấn thân. Hộ Linh Tráng Sĩ có thể chưa phải là một tác phẩm hoàn hảo tuyệt đối, nhưng chắc chắn là một bước tiến đáng khen ngợi, một cuộc 'tập dượt' đầy tự hào của điện ảnh Việt. Và quan trọng hơn cả, bộ phim đã chứng minh, khi lịch sử được kể bằng sự tử tế và trái tim chân thành, ngọn lửa cội nguồn sẽ luôn bùng cháy trong lòng thế hệ hôm nay.