Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu, tác giả 'Màu hoa đỏ' qua đời

Sinh năm 1948 tại Nam Định, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu sớm bước vào cuộc chiến khi vừa tròn 18 tuổi, trở thành chiến sĩ của Sư đoàn 312.

Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu

Ông từng tham gia chiến đấu tại chiến trường Lào, đặc biệt là khu vực Cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng, nơi diễn ra những trận bom ác liệt nhằm cắt đứt tuyến hậu cần chiến lược. Những năm tháng 'thử lửa' với mất mát, hy sinh của đồng đội đã trở thành chất liệu sống động nuôi dưỡng hồn thơ ông.

Chính từ trải nghiệm chiến tranh khốc liệt, ông đã viết nên nhiều tác phẩm giàu cảm xúc. Bài thơ 'Nấm mộ và cây trầm' ra đời sau một lần tiễn đưa người bạn hy sinh giữa mưa bom bão đạn là minh chứng tiêu biểu cho chiều sâu cảm xúc ấy.

Niềm đam mê thơ ca của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu được nuôi dưỡng từ sớm, khi còn là học sinh và có cơ duyên gặp gỡ nhà thơ Nguyễn Bính. Từ lời động viên của bậc tiền bối, ông vừa học tập, vừa bền bỉ sáng tác, mang theo 'gia tài thơ' của mình vào chiến trường.

Năm 1972, chùm thơ gửi từ mặt trận của ông đã giành giải Nhất cuộc thi thơ của Báo Văn nghệ – một dấu mốc quan trọng, tiếp thêm động lực để ông theo đuổi con đường thi ca. Từ một người lính làm thơ, Nguyễn Đức Mậu trở thành nhà thơ khoác áo lính, gắn bó trọn đời với đề tài chiến tranh và người lính.

Bài thơ 'Màu hoa đỏ' của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu được nhạc sĩ Thuận Yến phổ nhạc, trở thành ca khúc được nhiều thế hệ yêu thích

Thơ ông là ký ức về đồng đội, về những hy sinh thầm lặng, về hậu phương chờ đợi.

Năm 1990, khi lên biên giới Vị Xuyên, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu đã xúc động viết bài thơ 'Màu hoa đỏ'. Đó là một bài thơ được đánh giá 'như một sự tri ân vô bờ bến đối với những người con đã xả thân vì nước, vì dân'.

Và chính những người chiến sĩ đã ngã xuống trên chiến trường ấy là 'màu hoa đỏ' hiện hữu giữa thời bình, tiếp nối màu hoa đỏ rất đỗi vĩ đại của ngày hôm qua. 'Có người lính/ Từ mùa thu ấy ra đi từ mái tranh nghèo/ Có người lính/ Mùa xuân ấy ra đi từ ấy không về/ Dòng tên anh khắc vào đá núi/ Mây ngàn hóa bóng cây che'.

Viết về chiến tranh, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu đã có được những câu thơ đầy ám ảnh. Thơ của ông chân chất, mộc mạc ở tình cảm mà tài hoa, thi sĩ ở cách biểu đạt.

Với những đóng góp nổi bật cho văn học, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu được trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học – Nghệ thuật và Giải thưởng ASEAN năm 2001, cùng nhiều giải thưởng quan trọng khác. Tháng 12.2023, ông ra mắt ba đầu sách gồm tuyển tập thơ, tuyển tập trường ca và tập thơ 'Có tiếng ai gõ cửa'.

Đánh giá về ông, GS Mã Giang Lân từng nhận xét: 'Nguyễn Đức Mậu là nhà thơ trưởng thành từ chính cuộc sống chiến tranh, nơi những gian khổ, hy sinh và chiến tích trở thành nguồn cảm hứng dồi dào cho sáng tác'.

Sự ra đi của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu để lại niềm tiếc thương trong giới văn học và bạn đọc, đồng thời khép lại một hành trình thi ca gắn liền với ký ức chiến tranh và hình tượng người lính Việt Nam.