Bắc Ninh đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Mô hình du lịch sinh thái cộng đồng tại bản Ven, Bắc Ninh. (Ảnh: VH)

Kế hoạch số 84-KH/TU ngày 24/9/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ lộ trình: Đến năm 2030, Bắc Ninh đón trên 10 triệu lượt khách mỗi năm (trong đó khách quốc tế trên 1 triệu lượt), xây dựng thương hiệu 'Bắc Ninh – Miền di sản' và trở thành trung tâm du lịch văn hóa-di sản-nghỉ dưỡng của vùng Thủ đô và Đồng bằng sông Hồng.

Năm 2025, Bắc Ninh đón khoảng 6,3 triệu lượt khách du lịch, trong đó hơn 350 nghìn lượt khách quốc tế, tổng thu du lịch đạt khoảng 5.500 tỷ đồng. Chín tháng đầu năm 2026, lượng khách đạt khoảng 5,8 triệu lượt (tăng 7% so với cùng kỳ), doanh thu ước đạt hơn 5.236 tỷ đồng, tương đương 80% kế hoạch năm và tăng 9%. Những con số này phản ánh sức hút ngày càng rõ của các sản phẩm gắn với dân ca Quan họ, hệ thống di tích lịch sử văn hóa, làng nghề truyền thống và các khu du lịch sinh thái.

Thành phố sở hữu 8 di sản được UNESCO ghi danh, hơn 3.000 di tích lịch sử, văn hóa (trong đó 1.455 di tích xếp hạng), 10 di tích quốc gia đặc biệt, hàng trăm lễ hội và hệ thống làng nghề đặc sắc như tranh dân gian Đông Hồ, gốm Phù Lãng, đúc đồng Đại Bái.

Từ lợi thế này, các nhóm sản phẩm chủ lực đang được định hình rõ nét: du lịch văn hóa Quan họ với trải nghiệm 'một đêm làm người Quan họ'; hành trình di sản tâm linh kết nối Đền Đô, chùa Phật Tích, Vĩnh Nghiêm, Bổ Đà, Tây Yên Tử; làng nghề trải nghiệm; sinh thái, nông nghiệp và cộng đồng; và du lịch MICE, sự kiện kết hợp nghỉ dưỡng.

Sản phẩm mới như đoàn tàu du lịch 'Hà Nội 5 cửa ô' tuyến Thăng Long-Kinh Bắc đã thu hút gần 100 nghìn lượt khách chỉ sau một năm vận hành, chứng tỏ hiệu quả của việc chuyển từ điểm đến đơn lẻ sang hành trình có câu chuyện.

Một góc khu du lịch sinh thái tâm linh Tây Yên Tử. (Ảnh: VH)

Theo ông Đỗ Tuấn Khoa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bắc Ninh đang tập trung phát triển các nhóm sản phẩm đặc trưng có giá trị gia tăng cao: du lịch văn hóa, di sản, nghỉ dưỡng; cộng đồng và làng nghề; sinh thái nông nghiệp; nghỉ dưỡng, thể thao và golf; công nghiệp và MICE; cùng du lịch sáng tạo gắn với công nghiệp văn hóa. 'Thực hiện Đề án tổng thể phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, chúng tôi tiếp tục đổi mới xúc tiến, mở rộng thị trường theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, gắn với ứng dụng nền tảng số và hợp tác liên vùng', ông Khoa nhấn mạnh.

Tại buổi làm việc gần đây về lĩnh vực du lịch, Bí thư Thành ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái yêu cầu đánh giá toàn diện tiềm năng, lợi thế và những tồn tại, đồng thời xây dựng giải pháp dài hạn, có hệ thống. Đồng chí nhấn mạnh cần rà soát sản phẩm để nâng cấp những gì phù hợp, điều chỉnh những gì còn hạn chế; ưu tiên các dự án sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và kinh tế đêm nhằm kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu của du khách; đồng thời tăng cường liên kết trong nước và quốc tế để đưa sản phẩm Bắc Ninh đến gần hơn với thị trường quốc tế.

Từ thực tế triển khai, bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Giám đốc điều hành Khu du lịch tâm linh, sinh thái Tây Yên Tử cho biết đơn vị đã ký gần 80 hợp đồng với doanh nghiệp lữ hành, áp dụng chính sách ưu đãi vé cáp treo và dịch vụ để thu hút khách. 'Chúng tôi phối hợp tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao nhằm tạo thêm sức hút và kéo dài trải nghiệm của du khách', bà Ngân chia sẻ.

Ông Lưu Xuân San, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch thành phố Bắc Ninh cũng cho biết, Hiệp hội với hơn 250 hội viên đang tích cực kết nối với các doanh nghiệp Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và mở rộng ra thị trường quốc tế như Quảng Tây (Trung Quốc) để xây dựng tour liên vùng.

Trải nghiệm du lịch vườn vải thiều tại phường Chũ, Bắc Ninh. (Ảnh: VH)

Dù đã có những bước tiến rõ rệt, du lịch Bắc Ninh vẫn đối mặt với thách thức về hạ tầng đồng bộ tại các điểm đến, thiếu các tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn, sản phẩm còn thiên về tham quan hơn trải nghiệm sâu, thời gian lưu trú trung bình còn ngắn và mức chi tiêu chưa cao. Để tháo gỡ, thành phố ưu tiên đầu tư hạ tầng tối thiểu (đường vào, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh, biển chỉ dẫn, thuyết minh số), thu hút nhà đầu tư chiến lược vào các khu nghỉ dưỡng, trung tâm hội nghị và không gian kinh tế đêm; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, đào tạo nhân lực chuyên nghiệp và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp lữ hành đưa khách về địa phương.

Với quyết tâm chính trị cao cùng sự vào cuộc của doanh nghiệp và cộng đồng, Bắc Ninh đang từng bước biến kho báu di sản Kinh Bắc thành động lực kinh tế thực sự, khẳng định vị thế của một điểm đến du lịch có bản sắc riêng.