Bộ Giáo dục và Đào tạo lý giải tranh luận liên quan đến đề Toán, Tiếng Anh tốt nghiệp THPT 2026

Bài toán thực tiễn không cần sao chép nguyên đời sống

Một trong những vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm là ý kiến cho rằng một số bài toán thực tiễn trong đề Toán chưa thực sự sát với đời sống, thậm chí mang tính 'ghép tình huống' nhiều hơn là phản ánh thực tế.

Trả lời vấn đề này với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, ông Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết, mục tiêu của việc đưa các bài toán thực tiễn vào đề thi không phải để mô phỏng hoàn toàn các tình huống ngoài đời sống mà nhằm đánh giá năng lực vận dụng kiến thức của học sinh.

Theo ông Hà, nếu xây dựng một bài toán với đầy đủ dữ liệu kỹ thuật như trong thực tế, đề thi sẽ trở nên quá dài, phức tạp và vượt ra ngoài phạm vi kiến thức phổ thông.

'Ở cấp độ phổ thông, chúng tôi lựa chọn mức độ phù hợp. Đưa một bài toán có hơi hướng thực tiễn để học sinh thấy được ý nghĩa của toán học trong cuộc sống còn hơn chỉ là những con số và phép tính khô khan', ông Hà nhấn mạnh.

Đại diện Bộ GD&ĐT bày tỏ: 'Điều quan trọng không phải tình huống có giống hoàn toàn đời thực hay không, mà là khả năng học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề được đặt ra'.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Nguyễn Ngọc Hà.

Đề Tiếng Anh phải phục vụ cả xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học

Bên cạnh môn Toán, đề thi Tiếng Anh năm nay cũng tạo ra nhiều ý kiến trái chiều khi một số giáo viên và thí sinh cho rằng có những câu hỏi khó, đặc biệt ở phần đọc hiểu, với độ khó tương đương trình độ C1 hoặc IELTS khoảng 7.0.

Đáng chú ý, nhiều thí sinh tại TP HCM dù sở hữu chứng chỉ IELTS, SAT với kết quả cao vẫn phản ánh phải vận dụng kỹ năng luyện thi quốc tế để xử lý một số câu hỏi trong đề.

Trước những băn khoăn này, ông Hà chia sẻ: 'Việc xây dựng đề thi luôn bám sát chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong đó yêu cầu đề thi phải bảo đảm độ phân hóa phù hợp. Đến thời điểm hiện nay, kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn thực hiện đồng thời hai mục tiêu là xét công nhận tốt nghiệp và cung cấp dữ liệu cho các trường đại học, cao đẳng tuyển sinh. Vì vậy, đề thi cần có khả năng phân loại thí sinh'.

Theo Bộ GD&ĐT, việc xuất hiện một số câu hỏi có độ khó cao là chủ đích của ban ra đề nhằm phục vụ công tác tuyển sinh của các trường đại học có mức độ cạnh tranh lớn. Tuy nhiên, các câu hỏi này chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng thể đề thi.

Đại diện Bộ GD&ĐT khẳng định đề thi vẫn được xây dựng trên nền tảng Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm học sinh có học lực trung bình khá, nắm chắc kiến thức cơ bản vẫn có thể đạt kết quả tốt.

Điểm thi tốt nghiệp được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố sáng 1/7.

Từ vựng mới không phải yếu tố quyết định điểm số

Liên quan đến phản ánh đề Tiếng Anh xuất hiện một số từ vựng vượt trình độ đầu ra bậc 3 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam, ông Hà cho biết ban ra đề đã tính toán kỹ vấn đề này.

Ông nhấn mạnh các từ mới nếu xuất hiện đều không nằm ở vị trí mang tính quyết định đến việc trả lời đúng hay sai.

'Nếu từ mới vượt trình độ là từ khóa quyết định điểm số thì không được phép. Ban ra đề đã thống nhất rất rõ nguyên tắc này. Các trường hợp được phản ánh chủ yếu nằm trong phần đọc hiểu. Với dạng câu hỏi này, thí sinh hoàn toàn có thể dựa vào ngữ cảnh để suy luận mà không nhất thiết phải hiểu chính xác nghĩa của từng từ', ông Hà giải thích.

Theo ông, đây cũng là cách đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ thực tế thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ từ vựng đơn lẻ.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 61.600 thí sinh so với năm trước. Theo kế hoạch, điểm thi sẽ được công bố vào ngày 1/7. Các địa phương hoàn thành xét công nhận tốt nghiệp trước ngày 4/7, trong khi công tác phúc khảo kết thúc chậm nhất ngày 20/7.

Thí sinh chê đề thi khó đọc, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định 'Địa phương nào làm sai, địa phương đó chịu trách nhiệm' Trước phản ánh của một số thí sinh về chất lượng bản in đề thi ở một số nơi, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Nguyễn Ngọc Hà cho biết, Bộ đã rút kinh nghiệm từ các mùa thi trước và có hướng dẫn rất chi tiết đối với công tác in sao đề. 'Không chỉ hướng dẫn quy trình vận chuyển đề thi, Bộ còn quy định cụ thể về cách đặt lề, căn lề, phông chữ, chất lượng bản in. Chúng tôi đã tổ chức thử nghiệm toàn bộ quy trình để bảo đảm khi in và photocopy, đề thi phải rõ hình, rõ chữ', ông Hà cho biết. Đại diện Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, nếu đơn vị địa phương không thực hiện đúng hướng dẫn dẫn đến chất lượng đề thi không bảo đảm thì đơn vị đó phải chịu trách nhiệm.

Tin liên quan Bộ Giáo dục và Đào tạo: Câu hỏi 'Steve Jobs Việt Nam' là ẩn dụ phân hóa học sinh, chấm bằng phương pháp Rubric Thí sinh phải suy luận nhiều hơn trong đề Tiếng Anh tốt nghiệp THPT 2026, phổ điểm dao động từ 5,8 đến 6,2 Gợi ý đáp án 48 mã đề Tiếng Anh kì thi tốt nghiệp THPT 2026

Từ khóa : #đề thi #in sao đề #quy định #Bộ GD&ĐT #trách nhiệm #chất lượng đề