Cây dại có tên rất lạ, xưa mọc bờ bụi không ai ngó ngàng giờ thành đặc sản có hương vị đặc biệt, 50.000 đồng/kg

Có những loại cây cỏ mọc dại trong tự nhiên, có vị đắng ngắt, tưởng không ăn được nhưng thực chất chúng có thể làm thành những món ăn lạ miệng và bổ dưỡng. Trong số đó phải kể tới cây ngải dại. 

Ngải dại còn có tên gọi khác là ngải cứu dại hay ngải hoang, thuộc họ cúc, có tên khoa học Artemisia vulgaris L. var, indica (Willd.). Thân cây ngải dại phân nhánh gần gốc, mọc thẳng đứng, có thể cao tới 1m, thân xù xì bên trong nhiều dạng bấc xốp. Toàn thân cây đều có phủ lớp lông trắng nhạt, tập trung nhiều ở ngọn và lá non. Lá đơn mọc cách quanh thân, phiến lá có hình thuôn dài, xẻ thùy nông. Hoa tự tập trung ở đầu cành.

Cây ngải dại vốn mọc hoang ở khắp nơi, từ  ven đường, ven bãi, ven rừng nơi ẩm, đồng ruộng nương rẫy bỏ hoang... Bất cứ chỗ nào có bãi đất trống đều tìm thấy ngải dại sinh sống. Những tỉnh có nhiều ngải dại là Lạng Sơn, Lào Cai, Yên Bái, Hòa Bình, Lai Châu với trữ lượng rất lớn.

Người dân địa phương cho biết có để phân biệt ngải dại với cây ngải cứu, có thể thông qua đặc điểm về mùi của chúng. Mùi vị của loại cây này hơi hắc chứ không có mùi thơm đặc trưng như ngải cứu.

Ít ai biết rằng, lá và ngọn non của cây ngải dại có thể sử dụng làm món ăn. Theo đó, sau khi hái, lá ngải sẽ được vò sạch cho hết bọt, chần qua bằng nước sôi sau đó vắt kiệt nước, phần thu được có thể xào hoặc nấu canh với tôm tép, mắm cua. 

'Rau dại này hoàn toàn ăn được nhưng phải chế biến đúng cách. Nếu không chần qua rau sẽ rất đắng. 

Rau ngải dại có thể luộc, xào, nấu canh, trước đây gắn liền với những bữa cơm của người dân nghèo', chị Thanh (ở Lạng Sơn) chia sẻ. 

Một số nơi còn dùng lá ngải dại để thay thế lá ngải cứu làm món bánh ngải nổi tiếng Sơn La để cho mùi vị thơm đặc trưng hơn. Tuy nhiên, không được sử dụng lá ngải dại chưa nấu chín vì có khả năng nhiễm độc cao.

'Cây ngải dại thường được xem là cỏ dại. Thi thoảng cây mọc nhiều, nhà tôi hái về làm một bữa rau ngải nấu canh tôm vừa thơm vừa mát…', ông Minh Huy (Lạng Sơn) chia sẻ về bụi rau ngải dại mọc đầy vườn nhà. Ăn canh ngải dại không chỉ lạ miệng, đổi vị cho bữa ăn mà còn rất tốt cho sức khoẻ vì nhiều công dụng của nó trong điều trị bệnh.

Trên chợ mạng thỉnh thoảng có người rao bán ngải dại với giá khoảng 50.000 đồng/kg.

Không chỉ là một loại rau dại được ưa chuộng trong những bữa cơm nhà dân dã, rau ngải dại từ lâu đã được dùng làm thuốc để chữa các bệnh như đau đầu, đau bụng, chảy máu, rối loạn kinh nguyệt. Một số cơ sở dược phẩm ở các tỉnh có nhiều dược liệu này cũng khai thác thu mua ngải dại thay ngải cứu để sản xuất thuốc điều kinh và xuất khẩu. Một số nghiên cứu tại Ấn Độ chỉ ra rằng, phần lớn hoạt chất chứa trong cây ngải dại đều là tinh dầu. Chúng đóng vai trò như một chất kháng nấm, kháng khuẩn và chống viêm tự nhiên.