Đề xuất tuyển sinh 2027: Mỗi ngành tối đa 3 phương thức, tiến tới chỉ còn 1

Các văn bản được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra trao đổi, lấy ý kiến gồm Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng; Thông tư số 34/2026/TT-BGDĐT về xác định số lượng tuyển sinh đại học, thạc sĩ, tiến sĩ và số lượng tuyển sinh cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non; Thông tư số 53/2026/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh và đào tạo sau đại học và Thông tư số 54/2026/TT-BGDĐT về chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Tiến Thảo cho biết, việc sửa đổi được thực hiện trong bối cảnh giáo dục đại học đặt ra nhiều yêu cầu mới về hoàn thiện thể chế, quản trị, chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Do đó, chính sách cần được cập nhật kịp thời, đáp ứng những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Theo ông Thảo, các quy định này tác động trực tiếp tới nhiều cơ sở đào tạo, người học và thí sinh nên quá trình xây dựng cần được trao đổi kỹ lưỡng, tạo sự thống nhất trong nhận thức và thuận lợi khi triển khai.

Từ nhiều phương thức tuyển sinh, hướng tới một phương thức

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất tinh gọn phương thức tuyển sinh. Theo dự thảo, năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh và từ năm 2028 còn 1 phương thức. Quy định này không tính xét tuyển thẳng và cử tuyển.

Làm rõ đề xuất này, ông Nguyễn Tiến Thảo cho biết, hướng tới một phương thức tuyển sinh không đồng nghĩa Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định một phương thức chung, bắt buộc tất cả các trường phải áp dụng.

Các cơ sở đào tạo vẫn được thực hiện quyền tự chủ, lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của từng ngành, chương trình đào tạo. Tuy nhiên, phương thức được lựa chọn phải đánh giá đúng năng lực cần thiết của người học và bảo đảm cơ hội cạnh tranh công bằng giữa các thí sinh. Ảnh: VNUHCM

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học nhấn mạnh, các điều chỉnh lần này không đơn thuần nhằm xử lý vấn đề kỹ thuật của văn bản mà thể hiện sự chuyển đổi trong tư duy quản trị giáo dục đại học, từ quản lý nặng về thủ tục hành chính sang quản trị dựa trên chất lượng và dữ liệu.

'Nguyên tắc xuyên suốt của bốn văn bản cũng như tất cả các văn bản là chất lượng phải được cải thiện và được nâng lên. Tiêu chuẩn của chất lượng trong bất kỳ trường hợp nào cũng không giảm, không hạ xuống mà chỉ có nâng lên', ông Thảo nhấn mạnh.

Không cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ, thành tích học sinh giỏi

Một nội dung khác đang nhận được sự quan tâm là đề xuất không cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ và thành tích học sinh giỏi trong tuyển sinh.

Ông Thảo lưu ý, không cộng điểm không có nghĩa là không sử dụng các chứng chỉ, thành tích này trong tuyển sinh.

Theo đó, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể được sử dụng để quy đổi, thay thế điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển. Thành tích học sinh giỏi quốc gia vẫn được sử dụng để xét tuyển thẳng theo đối tượng và điều kiện quy định.

Trường hợp ngoại ngữ là năng lực cần thiết đối với đầu vào của một chương trình đào tạo, cơ sở giáo dục đại học có thể đưa yêu cầu về ngoại ngữ vào tiêu chí tuyển sinh.

Theo ông Thảo, đề xuất này được đưa ra trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh. Thực tế có trường hợp thí sinh đã sử dụng ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, sau đó tiếp tục được cộng thêm điểm từ chứng chỉ ngoại ngữ. Khi đó, cùng một năng lực có thể được ghi nhận nhiều lần, tạo ra sự chênh lệch trong cạnh tranh giữa các thí sinh.

Vì vậy, định hướng điều chỉnh là mỗi năng lực cần được đánh giá đúng vai trò và mức độ cần thiết đối với yêu cầu đầu vào của từng ngành, chương trình đào tạo, thay vì ghi nhận trùng lặp.

Giảm giấy tờ, tăng quản trị bằng dữ liệu

Cùng với việc tinh gọn phương thức tuyển sinh, dự thảo cũng làm rõ nguồn tuyển, ngưỡng đầu vào và giảm thủ tục đối với thí sinh.

Vụ trưởng Nguyễn Tiến Thảo cho rằng, khi chuyển sang quản trị dựa trên dữ liệu, những thông tin đã có trên hệ thống không nên tiếp tục yêu cầu người học khai báo hoặc nộp lại.

Việc kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu chuyên ngành giáo dục đại học với các cơ sở dữ liệu quốc gia được kỳ vọng sẽ giảm giấy tờ, thời gian và nguồn lực cho cả thí sinh và cơ sở đào tạo.

Đối với xác định số lượng tuyển sinh và đào tạo sau đại học, tinh thần của dự thảo là gắn quy mô tuyển sinh với năng lực đào tạo thực tế của từng cơ sở giáo dục đại học, tăng cường quản trị dựa trên năng lực và chất lượng. Ảnh: Phenikaa

Dự thảo quy định số lượng tuyển sinh thạc sĩ, tiến sĩ không vượt quá năng lực đào tạo của nhóm ngành. Đồng thời, dự thảo mở thêm không gian phát triển đào tạo sau đại học gắn với nghiên cứu khoa học đối với các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm và cơ sở thực hiện các đề án của Thủ tướng Chính phủ.

Như vậy, điểm xuyên suốt trong các đề xuất sửa đổi lần này là tinh gọn quy trình nhưng không hạ chuẩn chất lượng; tăng quyền tự chủ nhưng gắn với trách nhiệm và năng lực thực tế; chuyển từ quản lý thủ tục sang quản trị bằng chất lượng và dữ liệu.