Khám phá biển sâu: Phát hiện hơn 110 loài mới tại Biển San hô

Một loài hải quỳ mới được xác định tại Biển San Hô. Ảnh: Brodie O'Breza/CSIRO

Trong số các loài mới được ghi nhận có sao biển đuôi rắn, hải quỳ, cua, bọt biển và cá mập mèo, được thu thập trong chuyến thám hiểm ngoài khơi bang Queensland (Australia).

Các mẫu vật được tìm thấy ở độ sâu từ 200m đến 3km, trong phạm vi Công viên biển Coral Sea – khu bảo tồn biển lớn nhất của Australia, trải rộng gần 1 triệu km² về phía đông Rạn san hô Great Barrier.

Những loài chưa từng được biết đến trước đây được thu thập trong chuyến hải trình kéo dài 35 ngày trên tàu nghiên cứu Investigator của CSIRO, khởi hành từ Brisbane vào tháng 10 năm ngoái. Tàu đã di chuyển tới tận rạn san hô Mellish, cách bờ biển Queensland khoảng 1.000km.

Tiến sĩ Will White, chuyên gia về cá mập và là trưởng nhóm khoa học của chuyến thám hiểm do CSIRO dẫn đầu, cho biết mục tiêu chính là tìm hiểu đa dạng sinh học vùng nước sâu, khu vực mà theo ông 'hiện vẫn còn rất ít dữ liệu'.

Các mẫu vật sau đó được đưa vào phân tích trong một chương trình mà ông White mô tả là 'có lẽ là hội thảo phân loại động vật biển lớn nhất từng được thực hiện tại Australia'.

Riêng ông đã xác định bốn loài mới, gồm một loài cá đuối, một loài cá mập mèo sống ở vùng nước sâu và một loài cá mập ma.

Loài cá đuối mới. Ảnh: CSIRO

Loài cá đuối mới, được phát hiện tại cao nguyên Kenn giữa Australia và New Caledonia, thuộc chi Urolophus – nhóm cá đuối gai độc. Theo ông White, loài này có 'đuôi tương đối dài và có thêm vây đuôi ở phần cuối'.

Trong khi đó, loài cá mập mèo nước sâu thuộc chi Apristurus được mô tả là loài nhiệt đới, có thân màu rất tối, gần như mềm, di chuyển chậm và sở hữu nhiều răng nhỏ – đặc trưng của sinh vật sống ở vùng biển sâu.

Một loài cá đuối khác thuộc chi Dipturus có màu xám nhạt, với mõm dài, cấu trúc sụn cứng ở giữa và phần thịt tạo thành hình tam giác kéo dài; quanh vùng mắt có các gai nhỏ.

Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu cũng phát hiện một loài cá mập ma mới – còn gọi là cá chuột – thuộc nhóm động vật có bộ xương sụn. Loài này có đuôi dài giống chuột, mũi to và một gai lớn phía trên vây lưng.

Tiến sĩ Claire Rowe, phụ trách bộ sưu tập động vật không xương sống biển tại Bảo tàng Australia, cho biết các chuyên gia trên tàu Investigator đã chụp ảnh và lấy mẫu mô của nhiều loài mới.

Theo bà, việc nhận dạng các loài không xương sống – đặc biệt như sứa – chỉ dựa vào hình thái bên ngoài là rất khó khăn. 'Có vẻ như chúng tôi đã phát hiện thêm một số loài hải quỳ mới, điều này rất đáng chú ý', bà nói.

Hiện các nhà khoa học đang tiến hành các phân tích di truyền để xác định chính xác liệu các mẫu vật có thực sự là loài mới đối với khoa học hay không.

Theo bà Rowe, các chuyến thám hiểm biển sâu đóng vai trò đặc biệt quan trọng, bởi 'chúng ta vẫn biết rất ít về đại dương sâu'.

'Đây là khu vực chưa được khám phá nhiều. Trong khi đó, đại dương đang đối mặt với nhiều mối đe dọa như đánh bắt quá mức, biến đổi khí hậu và khai thác khoáng sản đáy biển. Vì vậy, cần hiểu rõ những gì tồn tại ở đó trước khi chúng biến mất', bà nhấn mạnh.

Các nhà khoa học khí hậu cũng cho biết nhiệt độ tại Biển San hô hiện đã tăng gần 0,5°C so với 30 – 40 năm trước. Nhiệt độ bề mặt biển trong mùa hè vừa qua và cả năm gần nhất đều đạt mức cao kỷ lục.

Các mẫu vật thu thập được trong chuyến thám hiểm đã được phân bổ tới nhiều cơ sở nghiên cứu trên khắp nước Úc, bao gồm CSIRO, Bảo tàng Úc và các bảo tàng cấp bang, nhằm phục vụ công tác lưu trữ và nghiên cứu lâu dài.