Lắng nghe nội tiết tố nữ để chăm sóc sức khỏe phụ nữ tuổi trung niên

Chương trình hướng tới nâng cao nhận thức về những thay đổi sức khỏe ở phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh, đồng thời khuyến khích phụ nữ chủ động chăm sóc, phòng ngừa và điều trị các vấn đề sức khỏe khi cần thiết.

Hơn 13 triệu phụ nữ Việt Nam đang trong giai đoạn mãn kinh

Phát biểu tại sự kiện, ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, cho biết Việt Nam hiện có hơn 13 triệu phụ nữ trong độ tuổi mãn kinh. Nếu tính cả nhóm phụ nữ từ khoảng 35 tuổi, khi bắt đầu xuất hiện những thay đổi về nội tiết tố, con số này có thể lên tới 25-26 triệu người.

Đây là nhóm phụ nữ đang chiếm một tỷ lệ đáng kể trong dân số nữ và phần lớn vẫn giữ nhiều vai trò quan trọng trong gia đình, cơ quan và xã hội.

Theo ông Đinh Anh Tuấn, trước kia, điều kiện đất nước chưa phát triển, y học chủ yếu tập trung vào khám chữa bệnh, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong. Hiện nay, chúng ta cần chuyển dịch sang phòng bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống.

'Chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe, sắc đẹp, cải thiện sức lao động, đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội cũng như giữ gìn hạnh phúc gia đình”, ông Đinh Anh Tuấn nói.

Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em. Ảnh: Dương Khánh.

Lễ ra mắt Chương trình cộng đồng chăm sóc sức khỏe phụ nữ với chủ đề “Lắng nghe nội tiết tố nữ”. Ảnh: Dương Khánh.

Những con số được Hội Chăm sóc Sức khỏe Phụ nữ Mãn kinh Việt Nam đưa ra cho thấy toàn cầu hiện có hơn 1 tỷ phụ nữ đang trong giai đoạn mãn kinh. Khoảng 75–80% trong số này có các triệu chứng vận mạch, một nửa gặp hội chứng sinh dục, tiết niệu thời kỳ mãn kinh (GSM), nhưng phần lớn không được điều trị.

Tại Việt Nam, hơn 13 triệu phụ nữ, chiếm khoảng 25% dân số nữ, đang trong giai đoạn mãn kinh, với độ tuổi phổ biến khoảng 48–50 tuổi.

Mãn kinh không đơn thuần là thời điểm chấm dứt chu kỳ kinh nguyệt mà đi kèm với quá trình thay đổi chức năng buồng trứng và nội tiết tố. Những thay đổi này có thể liên quan đến nhiều vấn đề như rối loạn lo âu, suy giảm trí nhớ, teo niêm mạc âm đạo và các biểu hiện khác ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

GS.TS. Trần Thị Phương Mai, Chủ tịch Hội Chăm sóc Sức khỏe Phụ nữ Mãn kinh Việt Nam, nhấn mạnh rằng tác động của mãn kinh không chỉ nằm ở những triệu chứng mà người phụ nữ trực tiếp cảm nhận.

GS.TS. Trần Thị Phương Mai, Chủ tịch Hội Chăm sóc Sức khỏe Phụ nữ Mãn kinh Việt Nam. Ảnh: Dương Khánh.

“Gánh nặng mãn kinh không chỉ là vấn đề lâm sàng mà còn bao gồm giảm năng suất lao động, tăng tình trạng nghỉ việc và tăng chi phí gián tiếp. Đây là một ‘gánh nặng không nhìn thấy ngay được’. Nếu không can thiệp, những tác động này có thể kéo dài nhiều năm', GS.TS. Trần Thị Phương Mai cho biết.

Chủ động chăm sóc sức khỏe từ tuổi tiền mãn kinh

Một trong những vấn đề được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh là liệu pháp nội tiết mãn kinh (MHT). Đây là thuật ngữ diễn tả việc sử dụng bổ sung Estrogen cho phụ nữ không có tử cung (do phẫu thuật hoặc bẩm sinh) hoặc phối hợp Estrogen và Progestogen. MHT được sử dụng với mục tiêu giúp làm giảm các triệu chứng do suy giảm nội tiết thời kỳ tiền mãn kinh, mãn kinh.

Tuy nhiên, MHT không phải là phương pháp có thể sử dụng tùy ý. Việc sử dụng hormone cần dựa trên đánh giá y khoa và tình trạng cụ thể của từng người, thay vì áp dụng theo kinh nghiệm truyền miệng hoặc tự điều trị.

Trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa dân số nhanh chóng, việc chuẩn bị và quản lý sức khỏe tuổi trung niên là vấn đề cộng đồng cấp thiết.

Theo TS.BS. Đào Thị Hoa, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh cần chủ động thay đổi những thói quen sinh hoạt theo hướng lành mạnh. Trong đó, cần duy trì tập thể dục thường xuyên như đi bộ, yoga; giảm cân; tránh hút thuốc lá, hạn chế muối và rượu; tham gia các hoạt động xã hội, giữ tinh thần thoải mái.

TS.BS. Đào Thị Hoa, Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ảnh: Dương Khánh.

Chế độ ăn uống cũng cần được chú trọng, với trái cây và rau mỗi ngày, ngũ cốc nguyên hạt, cá và ít chất béo.

'Hiểu đúng tức là chúng ta không quy mọi vấn đề của tuổi trung niên, tiền mãn kinh, mãn kinh là do nội tiết, do thiếu hụt nội tiết. Và hành động đúng tức là chúng ta đánh giá toàn diện, phòng sớm và điều trị khi có thể và có chỉ định về y khoa', TS.BS. Đào Thị Hoa lưu ý.

Theo chuyên gia, mục tiêu của điều trị các rối loạn tiền mãn kinh cũng không phải để trẻ hơn, mà hướng tới việc cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

“Không phải đi điều trị để níu giữ tuổi xuân, mà điều trị để để cho chúng ta khỏe hơn, chúng ta sẽ vui hơn và cuộc sống của chúng ta ý nghĩa hơn”, TS.BS. Đào Thị Hoa nhấn mạnh.

Trong bối cảnh số lượng phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh ngày càng lớn, chăm sóc sức khỏe tuổi trung niên không chỉ giúp phụ nữ giảm bớt những ảnh hưởng của thay đổi nội tiết tố mà còn hướng tới mục tiêu duy trì sức khỏe lâu dài, nâng cao chất lượng cuộc sống và khả năng tiếp tục đóng góp cho gia đình, công việc và xã hội.