Luôn nghĩ 'có người muốn hại mình', nam thanh niên trẻ phát hiện bị tâm thần phân liệt

Chiều 20-3, tại hội thảo trao đổi chuyên môn về rối loạn tâm thần phân liệt, tiến sĩ - bác sĩ Vũ Thy Cầm, Trưởng Phòng Tâm lý lâm sàng, Viện sức khỏe tâm thần (thuộc Bệnh viện Bạch Mai) cho biết tâm thần phân liệt là bệnh loạn thần nặng. Bệnh tiến triển từ từ, có khuynh hướng mạn tính. Đáng nói là bệnh thường gặp ở người trẻ tuổi và người trong độ tuổi lao động.

Người bệnh mắc tâm thần phân liệt sẽ có các triệu chứng điển hình như: tách dần khỏi cuộc sống bên ngoài, thu dần vào thế giới bên trong, tình cảm khô lạnh, học tập làm việc sút kém, hành vi, ý nghĩ kỳ dị khó hiểu.

Bác sĩ thăm khám cho một bệnh nhân điều trị rối loạn tâm thần

Các bác sĩ cũng cho biết tại đây đang điều trị bệnh nhân nam V.Đ.H., 32 tuổi (trú tại Nam Định) tái phát tâm thần phân liệt. Trước đó, anh H. được gia đình cho tới viện khám và chỉ định phải nhập viện điều trị vì bệnh nhân "luôn cho rằng mọi người muốn hại mình".

Theo người nhà, anh H. vốn khỏe mạnh, hiền lành, hướng nội, ít bạn bè và trong gia đình không ai có bệnh lý tâm thần mạn tính. Cách đây 2 năm, người nhà thấy anh H. chậm chạp hơn, ít nói, hay mệt hơn, ngại giao tiếp hơn ngay cả với anh em họ hàng. Nghĩ anh H. bị trầm cảm, muốn đưa anh H đi khám, tuy nhiên anh không đồng ý.

Tình trạng kéo dài khoảng 2 tháng, anh H. thỉnh thoảng cáu gắt không hợp lý, có lúc lại lẩm bẩm một mình không rõ nội dung. Trầm trọng hơn khi anh H. cho rằng người nhà đang theo dõi, giám sát mình, thậm chí âm mưu hại mình. Lúc này, gia đình buộc cưỡng chế đưa anh H. tới khám tại Viện Sức khỏe tâm thần và được chẩn đoán mắc tâm thần phân liệt thể paranoid.

Bệnh nhân H được điều trị kéo dài 25 ngày, đáp ứng điều trị, các triệu chứng hoang tưởng bị theo dõi, bị hại, ảo thanh giảm, cảm xúc hành vi… ổn định hơn. Tuy nhiên sau một thời gian điều trị ngoại trú, nghĩ mình đã khỏi nên anh dừng thuốc và tái phát bệnh.

Bác sĩ khuyến cáo bệnh nhân tâm thần phân liệt điều trị càng sớm càng tốt

Nhấn mạnh việc điều trị sớm cho bệnh nhân tâm thần phân liệt phải được chú trọng, bác sĩ Ngô Văn Tuất, Trưởng Phòng rối loạn loạn thần và y học tự sát, Viện Sức khỏe tâm thần, chia sẻ về một nữ bệnh nhân đã được điều trị 7 năm nay.

"Bệnh nhân rất kiên trì trong điều trị và chủ động khám mỗi đợt cấp, do vậy, bệnh nhân vẫn sống và làm việc như người bình thường. Thậm chí, cô ấy còn là một chuyên gia phân tích tài chính sắc sảo. Như vậy, nếu được điều trị kịp thời và duy trì tốt, bệnh nhân tâm thần phân liệt hoàn toàn được khống chế bệnh và chất lượng cuộc sống tốt"- bác sĩ Tuất nhận định.

Các bác sĩ cho biết tâm thần phân liệt có nguy cơ tái phát cao dao động từ 50% đến 92% trên toàn cầu. Tỉ lệ tái phát ở bệnh nhân tâm thần phân liệt sau đợt loạn thần đầu tiên trong 5 năm đầu tới 80%. Bệnh nhân có thể có một hoặc nhiều lần tái phát. Nguyên nhân bệnh tái phát thường liên quan tới không tuân thủ thuốc điều trị, dùng thuốc chất kích thức, sang chấn tâm lý…

Cũng theo bác sĩ Tuất, người mắc tâm thần phân liệt xảy ra tái phát hậu quả thường rất nặng nề. Mỗi lần tái phát gây tổn thương dẫn tới teo não tiến triển, thời gian điều trị kéo dài, khó điều trị, đáp ứng thuốc kém.

Nếu can thiệp muộn, còn tăng nguy cơ bệnh nhân tự sát, ngoài ra, trong giai đoạn cấp, bênh có thể hoang tưởng, ảo giác, dễ kích động dẫn tới có hành vi gây tổn hại đến người xung quanh, do luôn nghĩ "mọi người hại mình" hoặc "nghe tiếng nói sai khiến trong đầu"…

"Dù đây được coi là bệnh loạn thần nặng nhưng nếu được phát hiện sớm, được khuyến khích chủ động đến khám đúng chuyên khoa và duy trì điều trị với sự đồng hành từ chính gia đình, các bệnh nhân tâm thần phân liệt hoàn toàn có cơ hội sống, làm việc như mọi người"- bác sĩ Tuất khẳng định.