Nghề thêu truyền thống tạo chiều sâu cho trải nghiệm du lịch Lâm Đồng

Việc đưa nghề thêu vào hành trình khám phá du lịch Đà Lạt của đoàn Famtrip đến từ các tỉnh, thành phía Bắc do Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lâm Đồng tổ chức mới đây đã cho thấy văn hóa và thủ công truyền thống đang được nhìn nhận như một phần của sản phẩm du lịch, bổ sung thêm vào những trải nghiệm vốn quen thuộc về cảnh quan của thành phố ngàn hoa.

XQ Sử Quán, tại 80A Mai Anh Đào, phường Lâm Viên - Đà Lạt, được giới thiệu là một không gian tranh thêu nổi tiếng. Đến đây, du khách không chỉ chiêm ngưỡng những tác phẩm được tạo nên bằng kỹ thuật thêu tinh xảo mà còn có cơ hội tìm hiểu về một loại hình thủ công truyền thống gắn với những giá trị văn hóa Việt Nam.

Khác với những điểm tham quan tạo ấn tượng bằng cảnh quan rộng lớn hay công nghệ hiện đại, sức hấp dẫn của nghề thêu đến từ sự tỉ mỉ và thời gian.

Những bức tranh thêu khổ lớn nổi bật được trưng bày

Mỗi tác phẩm là kết quả của nhiều công đoạn, từ lựa chọn màu sắc, đường chỉ đến kỹ năng của người thực hiện. Vì thế, trải nghiệm một không gian nghề thủ công không đơn thuần là ngắm một bức tranh đẹp mà còn là dịp để du khách nhìn thấy giá trị lao động và câu chuyện của những người giữ nghề phía sau tác phẩm.

Dụng cụ và các loại chỉ thêu được trưng bày

Sau khi trực tiếp tham quan không gian XQ Sử Quán, ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Ninh Bình đặc biệt ấn tượng với đội ngũ nghệ nhân tại đây, trong đó có những người còn trẻ nhưng đã có kỹ năng nghề cao.

Rất đông du khách đến với XQ Sử Quán

Theo ông Minh, điều khiến ông xúc động không chỉ là những nghệ nhân có tay nghề lâu năm mà còn là sự xuất hiện của một thế hệ kế tiếp đang tiếp tục học nghề, giữ nghề.

Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Ninh Bình chia sẻ cảm nhận

Ông cho rằng chính việc có những 'truyền nhân' trẻ, khéo léo và có tay nghề là tín hiệu cho thấy một loại hình nghệ thuật truyền thống có khả năng tiếp tục được duy trì và lan tỏa.

'Điều đó lại khẳng định rằng đối với một văn hóa truyền thống cũng như một nghệ thuật truyền thống thì sẽ được sống mãi, được truyền và giới thiệu cho bạn bè các nước, bạn bè năm châu khi đến với Việt Nam nói chung và đến với Lâm Đồng, Đà Lạt – mảnh đất giàu truyền thống với nghề thêu', ông Minh chia sẻ.

Từ ký ức đến trải nghiệm của du khách

Một điểm đáng chú ý trong cảm nhận của ông Minh là không gian nghề truyền thống có khả năng gợi lại ký ức cho nhiều thế hệ.

Du khách được nghe thuyết trình về kỹ thuật thêu 2 mặt đầy công phu

Theo ông, đối với những người thuộc thế hệ 6X, 7X, khi bước vào một không gian tái hiện những giá trị và vật dụng gắn với đời sống trước đây, cảm xúc có thể rõ nét hơn bởi những hình ảnh ấy từng hiện diện gần gũi trong ký ức. Đây cũng là một lợi thế của sản phẩm du lịch văn hóa.

Mỗi tác phẩm tranh thêu đều gắn với một câu chuyện

Còn với ông Mai Xuân Thảo, Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông & Du lịch Quốc tế Btour, ông thấy ấn tượng nhất khi đến Đà Lạt chính là XQ Sử Quán.

Những tác phẩm thêu 2 mặt vô cùng tinh xảo

'Nhìn bề ngoài trông có vẻ rất đỗi bình thường nhưng càng đi vào sâu bên trong, mỗi không gian trưng bày tại đây đều mang một câu chuyện đầy xúc động và tự hào về những nghệ nhân XQ Sử Quán với đôi bàn tay khéo léo, thực hiện những đường kim mũi chỉ chính xác đến kinh ngạc. Họ đã dành biết bao thời gian, tâm huyết, trí lực để tạo nên những tác phẩm tranh thêu 2 mặt vô cùng độc đáo và tuyệt đẹp', ông Thảo bày tỏ.

Những bức tranh thêu giá trị được trưng bày

Nếu cảnh quan hấp dẫn du khách bằng vẻ đẹp trực quan thì làng nghề, nghề thủ công hay những không gian ký ức lại tạo ra kết nối bằng câu chuyện và cảm xúc. Với du lịch, chính những trải nghiệm mang tính cá nhân như vậy góp phần khiến chuyến đi trở nên đáng nhớ hơn.

Nghề thêu trở thành sản phẩm du lịch văn hóa nối những điểm đến

Đáng chú ý, câu chuyện nghề thêu tại Đà Lạt còn gợi cho ông Minh sự liên tưởng với những làng nghề tại Ninh Bình.

Trong phần chia sẻ, ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Ninh Bình nhắc đến nghề thêu ren Văn Lâm cùng những không gian nghề truyền thống tại địa phương.

Theo ông, Ninh Bình hiện cũng đang tích cực gìn giữ các làng nghề, trong đó những nghề thủ công từng góp phần tạo thêm sinh kế cho người dân vào thời gian nông nhàn.

Đây là điểm giống nhau thú vị giữa hai địa phương: nghề thủ công không chỉ là một di sản của quá khứ mà còn có thể trở thành cầu nối văn hóa và sản phẩm du lịch trong hiện tại.

Không gian trưng bày được sắp xếp theo chủ đề

Ông Minh cho biết, trong không gian làng nghề truyền thống tại Ninh Bình hiện cũng có khu vực giới thiệu nghề thêu và sản phẩm của Lâm Đồng. Một số nghệ nhân từ Lâm Đồng đã tham gia thực hành nghề tại đó để khách du lịch khi tới Ninh Bình có thể tiếp cận thêm những giá trị văn hóa của địa phương khác.

Khách du lịch chăm chú soi từng đường thêu trên các bức tranh

Từ trải nghiệm tại XQ Sử Quán, ông đánh giá sự giao lưu này giúp những giá trị nghề truyền thống được giới thiệu rộng hơn thay vì chỉ tồn tại trong phạm vi nơi nghề hình thành.

Ông cũng bày tỏ sự cảm ơn tới những nghệ nhân tại XQ Sử Quán vì đã mang lại cho đoàn khảo sát một trải nghiệm đặc biệt trong hành trình tại Đà Lạt.

Thêm chiều sâu cho một điểm đến quen thuộc

Không gian trưng bày tại XQ Sử Quán

Trong bối cảnh Đà Lạt đã là một điểm đến quen thuộc với nhiều du khách, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là có thêm điểm tham quan mà còn là tạo thêm những trải nghiệm khác biệt.

Theo chia sẻ của ông Mai Xuân Thảo, Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông & Du lịch Quốc tế Btour, dưới góc độ một đơn vị lữ hành, ông đánh giá đây là một điểm tham quan có giá trị riêng và có khả năng bổ sung chiều sâu văn hóa cho các chương trình tour Đà Lạt.

Du khách dành nhiều thời gian trải nghiệm các bức tranh thêu

'Điểm ấn tượng không chỉ nằm ở cảnh quan và kiến trúc mang màu sắc nghệ thuật, mà quan trọng hơn là câu chuyện về nghề thêu truyền thống và những giá trị văn hóa được thể hiện qua từng tác phẩm. Đây là yếu tố giúp XQ Sử Quán khác biệt so với nhiều điểm tham quan thiên về check-in hiện nay.

Tôi cho rằng XQ Sử Quán phù hợp để đưa vào các chương trình dành cho khách yêu thích văn hóa, nghệ thuật, khách gia đình, khách trung niên, khách quốc tế và các đoàn MICE', ông Thảo nói.

Trong một hành trình như vậy, nghề thêu không cạnh tranh với thác nước, rừng thông hay khu vui chơi. Ngược lại, nó bổ sung một lớp trải nghiệm khác - chậm hơn, sâu hơn và gần với câu chuyện con người.

Đây chính là cơ hội để những không gian như XQ Sử Quán không chỉ được biết tới như một địa chỉ trưng bày tranh thêu mà trở thành một phần của hành trình khám phá văn hóa Đà Lạt.

Tên gọi XQ bắt nguồn từ tên của hai nghệ sĩ Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân. Hai nghệ sĩ đã cùng tìm hướng phát triển mới cho nghề thêu truyền thống bằng cách kết hợp kỹ thuật thêu với tư duy hội họa, qua đó tạo nên phong cách riêng cho tranh thêu XQ.

Giai đoạn 1990-1992, hai nghệ sĩ bắt đầu sáng tác các tác phẩm với chủ đề 'Về một quê hương, về một đời người'; cuối năm 1992 lên Đà Lạt mở lớp đào tạo nghệ nhân thêu. Đến năm 1994, tổ hợp tác thêu lụa XQ Đà Lạt được hình thành.

Qua quá trình phát triển, XQ không chỉ giới thiệu các tác phẩm tranh thêu mà còn xây dựng không gian để du khách tìm hiểu nghệ thuật thêu truyền thống và những giá trị văn hóa gắn với nghề. Hiện nay, XQ Sử Quán là một điểm tham quan văn hóa đặc trưng của Đà Lạt.