Ông Hoàng Nam Tiến đột ngột qua đời, cách gì phòng tránh đột quỵ não?

Ông Hoàng Nam Tiến, Phó Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT đột ngột qua đời ở tuổi 56, nguyên nhân được Bệnh viện Hồng Ngọc xác nhận là đột quỵ. Ông từng bị bệnh tim nên nhiều người không rõ là đột quỵ não hay tim mạch.

Bài phân tích của TS. Ngô Tuấn Anh, Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật tim mạch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 dưới đây sẽ giúp chúng ta phân biệt rõ về 2 bệnh lý này.

Có lẽ, rất nhiều người trong số chúng ta thường hay nhầm lẫn khái niệm 'đột quỵ' và những trường hợp tử vong đột ngột do bệnh lý tim mạch là giống nhau. Thế nhưng, nói một cách dễ hiểu, khái niệm 'đột quỵ' đề cập đến bệnh lý bởi nguyên nhân mạch máu não, còn 'đột tử' là tử vong do bệnh lý tim mạch.

Ảnh BSCC

Đột quỵ não là gì?

'Đột quỵ' thường được nhắc đến là 'đột quỵ não' hay còn gọi là 'tai biến mạch máu não'. Đây là tình trạng não bộ bị tổn thương không hồi phục (mất chức năng vĩnh viễn) do không được cung cấp máu lên nuôi dưỡng kịp thời.

Đột quỵ não gồm hai thể đó là:

– Đột quỵ xuất huyết não hay đột quỵ do vỡ mạch máu não xảy ra do mạch máu não bị vỡ ra, khiến máu tràn vào trong hoặc xung quanh não.

– Đột quỵ nhồi máu não hay đột quỵ do thiếu máu não hoặc đột quỵ do tắc mạch mạch máu xảy ra do cục huyết khối (cục máu đông), xơ vữa động mạch, gây tắc nghẽn hoặc cản trở lượng máu và các chất dinh dưỡng lên nuôi dưỡng các tế bào não.

Đột tử do bệnh lý tim mạch là gì?

Đột tử có bốn nguyên nhân chính gây ra là: Vấn đề về tim mạch, đột quỵ, thuyên tắc phổi, vỡ động mạch chủ. Trong đó các vấn đề về tim mạch chiếm tỷ lệ lớn.

Đột tử do bệnh tim mạch có thể hiểu như là 'đột quỵ tim' vì đây là tình trạng người bệnh chết một cách bất ngờ, đột ngột ngay lập tức khi vừa phát hiện do nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là do các bệnh lý cấp tính về tim mạch kể trên (hay gặp nhất là ngừng tim và nhồi máu cơ tim).

Như vậy, đột tử do bệnh lý tim mạch được hiểu cơ bản là tình trạng người bệnh bị chết đột ngột do thiếu máu nuôi dưỡng cơ tim dẫn tới hoại tử mô cơ tim.

Các nguyên nhân gây ngừng tim chủ yếu do một số bệnh lý tim mạch như bệnh cơ tim phì đại hoặc giãn to, bất thường động mạch, bệnh tim bẩm sinh, viêm cơ tim, bệnh mạch vành, rối loạn nhịp tim trầm trọng (cơn nhịp nhanh thất, rung thất), hội chứng Brugada,…

Các nguyên nhân gây nhồi máu cơ tim cấp: Xơ vữa động mạch, cục máu đông (huyết khối), co thắt động mạch vành, bóc tách động mạch chủ, dị dạng động mạch bẩm sinh.

Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ và đột tử do tim - Ảnh BSCC

Dấu hiệu nguy hiểm cảnh báo cơn đột quỵ não, đột quỵ tim cần cấp cứu ngay

Đột quỵ não:

– Méo mặt, méo miệng thường ở một bên. Rõ nhất khi người bệnh há lớn miệng hoặc cố gắng mỉm cười.

– Yếu tay thường ở một bên. Đưa 2 tay lên không đều nhau.

– Nói không rõ chữ, nói lắp, nói khó, không diễn đạt được điều muốn nói, thậm chí không thể nói được.

– Nhiều người hợp mất ý thức, hôn mê sâu và dẫn đến tử vong nhanh chóng.

Đột quỵ tim:

– Đau hoặc tức ngực

– Choáng váng, buồn nôn hoặc nôn ói

– Đau hàm, cổ hoặc lưng

– Khó chịu hoặc đau ở cánh tay hoặc vai

– Khó thở

Ngoài ra, khi có các triệu chứng: Khó thở, chóng mặt, đau hoặc tức ngực, ho ra máu hoặc đau bụng dữ dội, đau thắt lưng dữ dội, tụt huyết áp, sốc, bụng nổi khối... cần nhanh chóng đưa người bệnh đi cấp cứu ngay tại cơ sở y tế, để được thăm khám và xử trí kịp thời, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm do thuyên tắc động mạch phổi và phình hoặc vỡ động mạch chủ.

Cách phòng tránh đột quỵ não và đột tử do bệnh tim mạch: Hiệp hội Tim học Hoa Kỳ (American Heart Association – AHA) đánh giá sức khỏe tim mạch quốc gia bằng cách theo dõi 7 yếu tố sức khỏe và hành vi chính làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ: 'Life’s Simple 7' (7 nguyên tắc sống đơn giản) và đo lường những chỉ số này để theo dõi tiến trình cải thiện sức khỏe tim mạch. Life’s Simple 7 (7 nguyên tắc sống đơn giản) gồm có: Không hút thuốc, hoạt động thể chất, chế độ ăn uống lành mạnh, cân nặng, cũng như khả năng kiểm soát cholesterol, huyết áp và đường huyết.

TS.BS Ngô Tuấn Anh (Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật tim mạch, Bệnh viện TWQĐ 108)