Quản lý cá cược bóng đá: Không thể chậm trễ

A05 phối hợp Công an tỉnh Hưng Yên khởi tố hơn 30 người về các tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, tổ chức đánh bạc, đánh bạc và truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy trên hệ thống 'Xôi Lạc TV'

'Xôi Lạc TV' - cánh cửa dẫn dòng tiền vào cá cược chui

Có một dòng tiền lớn đang âm thầm chảy ra nước ngoài mỗi ngày, để lại nhiều hệ lụy xã hội. Đó là cá cược bóng đá 'chui' trên không gian mạng. Vụ triệt phá hệ thống website thể thao lậu 'Xôi Lạc TV' với quy mô dòng tiền lên tới gần 1.000 tỉ đồng một lần nữa phơi bày thực tế này và đồng thời đặt ra yêu cầu không thể trì hoãn, đó là phải đưa hoạt động đặt cược bóng đá quốc tế vào khuôn khổ quản lý hợp pháp.

Không phải ngẫu nhiên các hãng cá cược bất hợp pháp tiếp cận được thị phần lớn tại Việt Nam. 'Cánh tay nối dài' của họ chính là các website thể thao lậu, nơi thu hút hàng triệu lượt truy cập bằng nội dung xem bóng đá miễn phí rồi điều hướng người xem sang các nền tảng cá cược.

Hệ thống 'Xôi Lạc TV' vừa bị triệt phá là ví dụ điển hình. Theo cơ quan chức năng, vụ án liên quan số tiền gần 1.000 tỉ đồng; hơn 30 đối tượng bị khởi tố; 58 tài khoản ngân hàng bị phong tỏa cùng nhiều tài sản có tổng giá trị hơn 300 tỉ đồng bị kê biên.

Vụ việc cho thấy quyết tâm của lực lượng chức năng trong đấu tranh với tội phạm công nghệ cao, tội phạm trên môi trường điện tử gắn với xâm phạm bản quyền và đánh bạc trực tuyến. Nhưng ở một góc nhìn khác, nó cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo nếu không có kênh hợp pháp để quản lý, thị trường 'chui' sẽ tiếp tục sinh sôi bằng những hình thức ngày càng tinh vi.

Điều đáng nói là, Việt Nam không phải chưa có cơ sở pháp lý. Nghị định 06/2017 về kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế đã được ban hành cách đây 8 năm. Tuy nhiên, đến nay chưa có doanh nghiệp nào được cấp phép kinh doanh đặt cược bóng đá quốc tế, dù nhu cầu thị trường là có thật và ngày càng lớn.

Không phải cơ quan quản lý không nhận ra điều này. Tại các cuộc họp báo và trong nhiều phát biểu công khai, đại diện Bộ Tài chính đã thừa nhận hàng loạt điểm nghẽn pháp lý từ tiêu chí lựa chọn trận đấu, phương thức phân phối sản phẩm, đến quy định quảng cáo; đồng thời thừa nhận nhiều quy định đã trở nên lạc hậu trong bối cảnh công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc cách thức cá cược toàn cầu.

Hệ quả là khi kênh hợp pháp không vận hành, người chơi buộc phải tìm đến các nền tảng bất hợp pháp. Nhà nước không kiểm soát được dòng tiền, không bảo vệ được người chơi, trong khi ngân sách thất thu và rủi ro xã hội ngày càng gia tăng. Bởi vậy, câu chuyện lúc này không còn là 'có cho phép hay không', mà là có đủ quyết tâm và công cụ để biến sự cho phép trên giấy thành quản trị thực chất hay không.

Hợp pháp hóa để quản lý

Cần nhìn nhận thẳng thắn hợp pháp hóa đặt cược bóng đá quốc tế không đồng nghĩa với việc khuyến khích cờ bạc. Ngược lại, đây là một giải pháp quản lý hiện đại và thực tế.

Một thị trường được quản lý minh bạch cũng sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tham gia đầu tư, phát triển hạ tầng công nghệ, tạo việc làm và đóng góp cho ngân sách. Thực tế từ các lĩnh vực kinh doanh có điều kiện khác như casino hay đặt cược đua ngựa cho thấy, nếu quản lý tốt, những ngành này có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho nền kinh tế, thay vì chỉ mang lại rủi ro.

Bàn về đặt cược bóng đá quốc tế, điều quan trọng nhất là thái độ chính sách đó là đứng ngoài để bất lực, hay đứng vào để quản trị. Việc Bộ Tài chính công khai thừa nhận các điểm nghẽn và xây dựng dự thảo nghị định thay thế Nghị định 06/2017 là một tín hiệu tích cực. Nhưng tín hiệu thôi là chưa đủ.

Điều cần thiết lúc này là một lộ trình thực thi rõ ràng và khả thi đó là cơ chế lựa chọn doanh nghiệp không còn mắc kẹt bởi thủ tục; công cụ giám sát dòng tiền và hành vi đủ mạnh; cùng các chỉ số đánh giá thí điểm minh bạch để xã hội có thể kiểm chứng. Nếu không, chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến một vòng lặp quen thuộc (dự thảo - ban hành - vướng mắc - đứng yên), trong khi thị trường ngầm vẫn âm thầm vận hành và phình to.

Từ câu chuyện 'Xôi Lạc TV', có thể thấy rõ rằng đặt cược bóng đá quốc tế không còn là vấn đề riêng lẻ của một lĩnh vực kinh doanh, mà đã trở thành một bài toán quản lý gắn với trật tự xã hội, văn hóa và an ninh kinh tế. Vì vậy, yêu cầu đặt ra lúc này không chỉ là sửa đổi quy định, mà là tổ chức thực thi một cách thận trọng, minh bạch và hiệu quả, nhằm đưa hoạt động đặt cược bóng đá quốc tế vào khuôn khổ pháp luật, quản lý được rủi ro, hạn chế tác động tiêu cực và hướng tới xây dựng một môi trường giải trí có thưởng lành mạnh, phù hợp với chuẩn mực văn hóa và lợi ích chung của xã hội.