Chính sách bồi thường thỏa đáng, người dân đồng thuận

Hỗ trợ thêm giúp dân ổn định cuộc sống

Cụm chung cư lô số Thanh Đa (phường Bình Quới) đã xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm sử dụng. Tuy nhiên, do vướng mắc về pháp lý đất đai, nhà ở, việc triển khai dự án cải tạo, xây dựng lại 8 lô chung cư tại đây khá chậm. Đến tháng 6-2025, phương án bồi thường, tái định cư của dự án mới được phê duyệt.

Giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13, dự án thành phần 1 (phường Hiệp Bình, TPHCM). ẢNH: HOÀNG HÙNG

Hiện phường Bình Quới đang đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và nhận được sự đồng thuận của phần lớn người dân bị ảnh hưởng. Là một trong những hộ sớm bàn giao mặt bằng, ông Nguyễn Văn Ngà (ngụ lô 11, chung cư Thanh Đa), cho biết, từ năm 2017, người dân đã được thông báo về chủ trương di dời để xây dựng lại chung cư. Đến tháng 10-2025, địa phương triển khai phương án thu hồi đất, bồi thường cho các hộ dân.

'Khi bàn giao căn hộ 44m2, gia đình tôi được bố trí tái định cư tại chỗ với căn hộ hơn 50m2. Tháng 3-2026, tôi tìm nơi ở tạm và nhận hơn 300 triệu đồng tiền hỗ trợ. Chính sách như vậy khá hợp lý, người dân có kinh phí thuê chỗ ở trong thời gian chờ và sau này được trở về căn hộ mới khang trang hơn', ông Nguyễn Văn Ngà chia sẻ.

Ông Nguyễn Tiến Phước, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng - Đô thị phường Bình Quới, thông tin, hiện có 739/1.001 hộ đồng ý di dời, chiếm 73,9%; 698 trường hợp đã bàn giao mặt bằng. Đối với nhà thuộc sở hữu nhà nước, có 353 căn hộ, trong đó phường đã tiếp xúc 195 hộ đang sinh sống tại chung cư. Đến nay, 187 hộ đồng ý di dời, 58 hộ đã bàn giao mặt bằng cho Trung tâm Quản lý nhà TPHCM.

Theo ông Nguyễn Tiến Phước, chính sách bồi thường, tái định cư được triển khai theo hai lựa chọn. Trường hợp hộ dân nhận tiền bồi thường để tự lo nơi ở mới, đơn giá bồi thường hơn 50 triệu đồng/m2, với hệ số K là 1,29 đối với tầng trệt và 1,17 đối với các tầng trên. Trường hợp lựa chọn tái định cư, chủ đầu tư thanh toán tiền tạm cư để người dân tự lo chỗ ở trong thời gian chờ. Ngoài ra, cả hai nhóm đều được hưởng thêm một số khoản hỗ trợ.

Tương tự, tại dự án Nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13, dự án thành phần 1 (đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình, thuộc phường Hiệp Bình), đại diện UBND phường Hiệp Bình cho biết, nhờ chính sách bồi thường, hỗ trợ phù hợp, dự án nhận được sự đồng thuận cao của người dân.

Dự án có 1.041 trường hợp bị ảnh hưởng. Phường đã chi trả trực tiếp cho 759 trường hợp và gửi tiền bồi thường vào ngân hàng đối với 277 trường hợp. Đến nay, 544 trường hợp đã bàn giao mặt bằng. Phường phấn đấu đến ngày 30-9 hoàn tất công tác thu hồi đất đối với toàn bộ 1.041 trường hợp.

Chính sách có lợi hơn cho người dân

Từ thực tiễn tại các dự án, TPHCM đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhằm bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người có đất bị thu hồi, đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

Thành phố đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư; Quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TPHCM trước khi trình HĐND TPHCM.

Đặc biệt, dự thảo Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở những cơ chế của Luật Phát triển đô thị, kỳ vọng rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng cho các dự án hạ tầng, chỉnh trang đô thị, đồng thời hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống.

Theo dự thảo Nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, người bị thu hồi đất đủ điều kiện tái định cư nhưng không nhận nhà, đất được bố trí và tự lo chỗ ở mới sẽ được hỗ trợ bằng tiền.

Cụ thể, trường hợp địa bàn cấp xã nơi thu hồi đất chưa có quỹ nhà, đất tái định cư để bố trí, mức hỗ trợ được tính bằng giá đất ở theo bảng giá đất nhân với diện tích tối thiểu được tách thửa tại nơi có đất thu hồi. Trường hợp địa bàn đã có quỹ nhà, đất tái định cư, mức hỗ trợ bằng 50% mức nêu trên.

Dự thảo cũng quy định thời hạn bàn giao mặt bằng và cơ chế thưởng đối với trường hợp bàn giao mặt bằng sớm. Theo Sở NN-MT TPHCM, dự thảo đang tiếp tục được lấy ý kiến và dự kiến hoàn thiện, trình HĐND TPHCM trong tháng 9.

TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM: Luật Phát triển đô thị cùng với các quy định pháp luật hiện hành, trong đó có Luật Đất đai, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai. Theo đó, thành phố được phép tách công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành một dự án độc lập. Cơ chế này cho phép thực hiện giải phóng mặt bằng trước khi triển khai dự án đầu tư, qua đó rút ngắn thời gian thực hiện và hạn chế lãng phí nguồn lực. Khi thực hiện chính sách bồi thường, thành phố có thể áp dụng linh hoạt hình thức bồi thường bằng đất hoặc nhà ở tái định cư phù hợp, thay vì chỉ thực hiện theo phương thức bồi thường bằng đất cùng loại hoặc bằng tiền.