Đề xuất bổ sung 8 chính sách mới về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người

Tiến sĩ Phạm Gia Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia báo cáo về lịch sử hình thành và phát triển ghép tạng tại Việt Nam.

Chiều 3/8, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia tổ chức Hội nghị đẩy mạnh thông tin về hiến, ghép mô tạng.

Báo cáo của trung tâm cho thấy phong trào hiến mô, tạng từ người cho chết não tại Việt Nam ngày càng được mở rộng, nhờ đó số người được ghép mô, tạng hồi sinh sự sống ngày càng tăng. Nếu như năm 2024 cả nước có 41 ca chết não hiến tạng thì năm 2025 đã tăng lên 66 ca và 7 tháng đầu năm 2026 là 46 ca. Riêng tháng 7 có 8 ca chết não hiến tạng, con số cao nhất được ghi nhận trong một tháng từ trước đến nay. Đây là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện bước chuyển biến tích cực trong nhận thức của cộng đồng về hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời.

Từ 8 người hiến tạng ấy, đã cứu giúp được nhiều bệnh nhân suy mô tạng, nhiều trái tim đã tiếp tục đập, nhiều lá gan, quả thận, lá phổi, giác mạc và nhiều mô, tạng khác đã được ghép thành công, mang lại cơ hội hồi sinh cho rất nhiều bệnh nhân trên cả nước. Đây không chỉ là những con số thống kê mà là minh chứng sinh động cho sự lan tỏa mạnh mẽ của tinh thần nhân ái, là kết quả của sự nỗ lực bền bỉ của nhiều lực lượng; đó là sự vào cuộc của các bệnh viện đã chủ động phát hiện, tư vấn và vận động hiến tạng; của đội ngũ y bác sĩ không quản ngày đêm thực hiện công tác hồi sức, đánh giá, lấy, vận chuyển và ghép tạng trong thời gian ngắn nhất. Bên cạnh đó là vai trò điều phối công bằng, minh bạch và hiệu quả của Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cùng mạng lưới điều phối trên toàn quốc.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cả nước vẫn có hàng chục nghìn người mắc các bệnh lý liên quan có chỉ định ghép tạng, trong khi nguồn tạng hiến lại rất khan hiếm. Điều đó đòi hỏi các cơ quan liên quan tiếp tục có những giải pháp phù hợp từ truyền thông, tư vấn vận động đến điều chỉnh các chính sách về pháp luật liên quan.

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cho biết trong Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác có đề xuất 8 điểm mới (chính sách). Dự thảo đã điều chỉnh điều kiện của người hiến mô, bộ phận cơ thể người khi còn sống; mở rộng đối tượng hiến mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết; điều kiện xác định chết não, chết tuần hoàn; điều kiện bảo đảm hoạt động cho hoạt động hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác…

Về nguyên tắc điều phối ghép tạng, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Phúc nêu rõ sẽ bảo đảm bảo hòa hợp giữa người hiến và người được ghép, đặc biệt là bảo đảm công bằng, minh bạch, khách quan; ưu tiên theo mức độ khẩn cấp, mức độ tương thích khoa học và hiệu quả điều trị; tuân thủ danh sách chờ ghép quốc gia và quy trình điều phối quốc gia.