Xác thực SIM chính chủ qua VNeID: Dẹp nạn SIM 'rác', mạo danh lừa đảo

Rắc rối từ những SIM 'không còn nhớ đến'

Chị N.T.H. (ngụ phường Chánh Hưng, TPHCM) từng một phen 'đứng ngồi không yên' khi liên tục nhận nhiều cuộc gọi đòi nợ từ các số điện thoại lạ, trong khi chị chưa từng có các khoản vay này. Sau khi tìm hiểu, chị biết được số điện thoại chị đứng tên được dùng để đăng ký vay trực tuyến. 'Trước đây đăng ký SIM khá dễ, chỉ cần thông tin cơ bản là được. Tôi không nhớ mình đã đăng ký bao nhiêu SIM, có cái bỏ lâu rồi nhưng không hủy. Khi xảy ra chuyện thì không biết bắt đầu từ đâu để chứng minh mình không liên quan', chị H. chia sẻ.

Từ 15-4, người dùng phải xác thực SIM chính chủ thông qua ứng dụng VNeID

Tình trạng SIM không chính chủ, SIM 'rác' tồn tại thời gian dài đã kéo theo nhiều hệ lụy, nhất là nạn mạo danh, quấy rối hay lừa đảo. Người dùng thì gặp khó khăn khi muốn kiểm tra, quản lý các thuê bao đứng tên mình. Trước thực trạng này, từ ngày 15-4-2026, người dùng phải xác thực SIM chính chủ thông qua ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID theo quy định tại Thông tư 08/2026/TT-BKHCN.

Theo quy định mới, thay vì phải đến trực tiếp điểm giao dịch của nhà mạng, người dùng có thể tự xác thực SIM trên ứng dụng VNeID hoặc ứng dụng của doanh nghiệp viễn thông. Đặc biệt, quy định mới còn đồng bộ dữ liệu thuê bao với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cho phép người dân tra cứu, kiểm soát toàn bộ các số điện thoại đứng tên mình trên ứng dụng VNeID. Từ đó, người dùng có thể xác nhận những số đang sử dụng và phản ánh các số không phải do mình đăng ký hoặc không còn sử dụng qua VNeID.

Thuê bao sẽ bị tạm dừng nếu không xác thực

Thông tư 08/2026/TT-BKHCN nêu rõ, với các thuê bao người dùng xác nhận trên VNeiD đúng là mình đang sử dụng, trong vòng 60 ngày, doanh nghiệp viễn thông phải cập nhật lại thông tin, bổ sung xác thực sinh trắc học. Nếu quá thời hạn này mà thuê bao chưa hoàn tất việc cập nhật hoặc thông tin sinh trắc học không đầy đủ, không chính xác, nhà mạng sẽ tạm dừng dịch vụ chiều đi.

Trường hợp người dùng khẳng định mình không đăng ký, không sử dụng số thuê bao, doanh nghiệp viễn thông sẽ liên tục thông báo trong 5 ngày, yêu cầu người đang sử dụng số đó thực hiện lại việc đăng ký và xác thực. Nếu không, thuê bao có thể bị chấm dứt dịch vụ.

Với các thuê bao không thuộc hai trường hợp trên (tức chưa được xác nhận rõ), trong 30 ngày đầu kể từ khi thông tư có hiệu lực, nhà mạng sẽ gửi thông báo yêu cầu người dùng cập nhật thông tin và xác thực khuôn mặt. Nếu sau 60 ngày người dùng vẫn chưa thực hiện, thuê bao sẽ bị tạm dừng.

Một số trường hợp đặc thù như người dùng sử dụng thẻ căn cước công dân không gắn chip hoặc không thể thực hiện xác thực điện tử, có thể áp dụng hình thức thay thế. Doanh nghiệp viễn thông sẽ đối chiếu thông tin trên giấy tờ tùy thân với dữ liệu dân cư, kết hợp xác thực khuôn mặt trực tiếp, hoặc dùng hình thức gọi video để kiểm tra, xác nhận người đăng ký là có thật.

Luật sư Trần Đức Phượng (Đoàn Luật sư TPHCM) nhận định, đây là đợt tổng rà soát của doanh nghiệp viễn thông đối với người sử dụng thuê bao di động, một cách chặt chẽ hơn, dựa trên dữ liệu và tài khoản ứng dụng VNeID. Việc xác thực thuê bao qua nền tảng định danh điện tử là cần thiết trong bối cảnh các hành vi lừa đảo qua điện thoại ngày càng tinh vi.

Giải pháp này vừa chuẩn hóa các thuê bao đã đăng ký, đồng thời siết chặt quản lý đối với thuê bao đang hoạt động và phát sinh mới. Khi mỗi số thuê bao được gắn với một danh tính cụ thể và có thể truy vết, trách nhiệm pháp lý cũng được xác định rõ ràng hơn.

Theo Thông tư 08/2026, không phải tất cả người dùng đều phải xác thực lại. Cụ thể, những thuê bao đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên VNeID hoặc đã được xác thực khi đăng ký thẻ căn cước công dân gắn chip sẽ được miễn xác thực, trừ trường hợp có thay đổi liên quan đến thiết bị sau ngày 15-6. Điều này cũng có nghĩa là từ ngày 15-6, người dùng sử dụng SIM trên thiết bị mới, việc xác thực lại bằng sinh trắc học trở thành yêu cầu bắt buộc.