Xây dựng hệ thống y tế gần dân, hiện đại

Khám và cho trẻ uống Vitamin A tại Trạm Y tế xã Bạch Thông. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Gần dân, sát dân

Trời chưa sáng rõ, bác sĩ La Thị Đáo đã lên xe máy vượt hơn 20km đến Trạm Y tế xã Bạch Thông để làm việc. Đây là việc thường ngày của chị từ khi tạm biệt các đồng nghiệp trong Khoa khám bệnh, Bệnh viện Phùng Chí Kiên để biệt phái về trạm này.

Mặc dù có con nhỏ, nhưng khi có chủ trương của tỉnh, chị Đáo là một trong những bác sĩ đầu tiên xung phong nhận nhiệm vụ tại Trạm Y tế xã. Chị chia sẻ: 'Tôi xác định đi biệt phái vừa để rèn nghề, vừa thực hiện nhiệm vụ của người bác sĩ là chăm sóc sức khỏe cho nhân dân'.

Sau sắp xếp, xã Bạch Thông được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Quang Thuận, Dương Phong, Đôn Phong (huyện Bạch Thông cũ) và Đồng Thắng (huyện Chợ Đồn cũ).

Số lượng thôn, bản tăng lên, nhưng dân cư lại thưa thớt, khoảng cách từ thôn đầu xã tới thôn cuối xã lên tới gần 50km nên việc chăm sóc sức khỏe cho nhân dân khó khăn hơn.

Theo bác sĩ, Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Bạch Thông Nông Văn Lực, người mới được tăng cường từ Bệnh viện Phùng Chí Kiên về xã, để đáp ứng yêu cầu tình hình mới, đơn vị đã sắp xếp, bố trí cơ sở vật chất bảo đảm không để 'khoảng trống' khiến người dân phải đi quá xa mới được khám, chữa bệnh.

Trạm bố trí cơ sở trung tâm tại thôn Tổng Ngay; cơ sở 1 tại thôn Hợp Thắng (khu vực cuối xã) và cơ sở 2 tại thôn Nà Vài (khu vực đầu xã). Với tổng số 19 cán bộ, nhân viên y tế đang có, trạm bố trí mỗi cơ sở 4 người. Trạm cũng củng cố, bảo đảm duy trì mỗi thôn một nhân viên y tế thôn, bản.

Tỉnh Thái Nguyên đã triển khai kế hoạch biệt phái bác sĩ giai đoạn 2026-2030 để đạt mục tiêu từ ngày 1/4/2026, mỗi trạm y tế xã, phường trong tỉnh sẽ có tối thiểu 4 bác sĩ. Nhiều bác sĩ từ Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, Bệnh viện Gang Thép Thái Nguyên… cũng xung phong về cơ sở.

Đầu tháng 6/2026, xã Bạch Thông tiếp tục đón bác sĩ Lèng Hoàng Thái Huân, Chánh Văn phòng Sở Y tế tỉnh tình nguyện chuyển công tác về tuyến xã. Ông Lường Văn Luân, 64 tuổi, thôn Bản Pè chia sẻ: 'Tôi thấy các bác sĩ, nhân viên của trạm y tế xã rất nhiệt tình, trách nhiệm. Có bác sĩ giỏi, trình độ cao về công tác nên người dân yên tâm hơn khi đến khám tại đây'.

Sau sáp nhập xã, phường và hợp nhất tỉnh với địa bàn rộng hơn, trạm y tế xã, phường tiếp tục khẳng định vai trò trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, nơi 'gác cửa' đầu tiên cho hệ thống y tế.

Tuy nhiên, tại miền núi, vùng sâu, vùng xa, giao thông cách trở, phạm vi quản lý rộng, trong khi nguồn nhân lực y tế còn thiếu và cơ sở vật chất chưa đồng bộ, một cán bộ y tế tuyến xã phải đảm nhiệm cùng lúc nhiều nhiệm vụ, từ khám, chữa bệnh, y tế dự phòng đến triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia về dân số, tiêm chủng, an toàn thực phẩm…

Tỉnh Thái Nguyên cũng sớm tổ chức lại 280 trạm y tế thành 92 trạm; tổ chức lại các trung tâm y tế khu vực. Hệ thống y tế được củng cố vững chắc từ tuyến trên cho tới cơ sở với 36 đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế trực thuộc Sở Y tế.

Tỉnh có Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trực thuộc Bộ Y tế, Bệnh viện Quân y 91 thuộc Quân khu I, Bệnh viện Trường đại học Y-Dược Thái Nguyên, 768 cơ sở hành nghề y tư nhân (trong đó có 7 Bệnh viện), 1.701 cơ sở kinh doanh dược, 3 cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập. Toàn tỉnh hiện có 1.629 bác sĩ, 482 dược sĩ, 2.388 điều dưỡng.

Thái Nguyên hiện xếp thứ 2/34 tỉnh, thành phố về số lượng người dân đã tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID; 92% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử. 100% bệnh viện công lập, tư nhân đã triển khai bệnh án điện tử theo quy định; 100% trạm y tế đã sử dụng phần mềm quản lý thông tin y tế.

Hiện đại hóa theo hướng tự chủ

Thái Nguyên đã và đang quyết liệt củng cố, thu hẹp khoảng cách chất lượng khám, chữa bệnh giữa tuyến tỉnh và tuyến trung ương theo hướng từng bước nâng cao năng lực tự chủ.

Việc chủ động thiết lập và làm sâu sắc các mối liên kết chuyên môn với những bệnh viện đầu ngành tuyến trung ương được xác định là hướng đi mang tính chiến lược được Tỉnh ủy chỉ đạo ngành y tế quán triệt thực hiện theo phương châm làm thực chất, có chiều sâu.

Theo chủ trương này, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch (Trung tâm Y tế thành phố Thái Nguyên trước đây) đã ký hợp tác hỗ trợ chuyên môn với Bệnh viện Tim Hà Nội. Hai đơn vị sẽ phối hợp đào tạo, chuyển giao kỹ thuật đến hội chẩn các ca bệnh khó. Việc hỗ trợ chuyên môn theo hình thức 'cầm tay chỉ việc' và hội chẩn từ xa sẽ giúp rút ngắn đáng kể khoảng cách về chuyên môn giữa hai tuyến.

Đây cũng là cách làm được các bệnh viện khu vực khác trong tỉnh đã và sẽ tiếp tục áp dụng. Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên là bệnh viện hạng đặc biệt trực thuộc Bộ Y tế.

Đầu năm 2025 vừa qua, bệnh viện được Bộ Y tế phê duyệt mở rộng quy mô hoạt động, từ 1.300 lên 1.700 giường bệnh kế hoạch. Mỗi ngày, bệnh viện khám từ 1.700-1.900 người bệnh ngoại trú và 1.500-1.700 bệnh nhân nội trú.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ cao cấp Nguyễn Công Hoàng, Giám đốc Bệnh viện, đơn vị đầu tư nâng cấp, xây dựng, đầu tư mới kết cấu hạ tầng, hệ thống thiết bị y tế hiện đại nhất trong khu vực với hệ thống máy cộng hưởng từ 1,5 Tesla; máy cắt lớp vi tính 128 dãy, máy xạ trị, máy spec, máy chụp mạch…

Hệ thống xét nghiệm cũng được đầu tư hiện đại, đáp ứng đủ các tiêu chuẩn ISO 15189. Đến nay, bệnh viện đã thực hiện nhiều kỹ thuật chuyên sâu, như: Ghép tạng của người cho sống; ghép tủy sống, hỗ trợ sinh sản; các phẫu thuật vi mạch (nối mạch máu, thần kinh đứt rời); phẫu thuật tim hở…

Bệnh viện trở thành điểm đến khám, chữa bệnh không chỉ của người dân trong tỉnh, mà còn của người dân nhiều tỉnh lân cận, hạn chế khó khăn, vất vả, tốn kém khi phải về Hà Nội.

Xác định y tế là vấn đề cấp thiết cần được quan tâm đặc biệt, Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành Đề án số 14-ĐA/TU về phát triển lĩnh vực này giai đoạn 2026-2030. Tỉnh sẽ đầu tư hơn 4.400 tỷ đồng để xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, chất lượng, hiệu quả, gần dân và hội nhập quốc tế.

Thực hiện đề án, ngành y tế đã tổ chức hệ thống cung ứng dịch vụ theo ba cấp chuyên môn, khuyến khích phát triển hệ thống bệnh viện, phòng khám, cơ sở chăm sóc sức khỏe, điều dưỡng ngoài công lập; xây dựng chính sách mở rộng đối tượng được hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm y tế; chuyển đổi số để quản lý, chăm sóc toàn diện trên hồ sơ sức khỏe điện tử; đẩy mạnh xã hội hóa công tác y tế…

Thái Nguyên xác định từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, được lập sổ sức khỏe điện tử quản lý theo vòng đời, từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế.

Đến năm 2030, tỉnh sẽ đạt 50 giường bệnh/vạn dân; 18 bác sĩ/vạn dân; người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình; tỷ lệ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại trạm y tế xã tăng trên 25%; có ít nhất 1 bệnh viện đạt tiêu chí Bệnh viện số.