Ăn bánh trôi ngô, 1 bé tử vong, 4 người nguy kịch

Theo lời người nhà bệnh nhân, trong hai ngày 9 - 10/6, gia đình bà Giàng Thị L., 54 tuổi trú tại thôn Làng Tỉnh Dào B, xã Lũng Pù, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang làm bánh trôi ngô chia cho 4 hộ gia đình trong thôn cùng ăn, không ai có biểu hiện gì.

Ngày 16/6, bà L. lấy số bột ngâm nước để khô còn thừa từ ngày 9/6 tiếp tục làm bánh trôi ngô nấu với đường kính cho 4 thành viên trong gia đình và 3 người khác trú tại thôn Phấu Hía sang chơi cùng ăn.

Đến sáng 17/6 (sau ăn chưa đầy 24 giờ), cháu Mua Mí P., 9 tuổi (là cháu bà L.) có triệu chứng hoa mắt, chóng mặt, đau bụng, buồn nôn sau đó tử vong tại gia đình. Đồng thời, 6 thành viên cùng ăn bánh trôi ngô cũng xuất hiện triệu chứng tương tự như Mua Mí P.

Sau khi tiếp nhận thông tin, Trung tâm Y tế huyện Mèo Vạc  phối hợp với Ủy ban nhân nhân xã Lũng Pù xác minh, đồng thời đưa các bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) huyện khám và điều trị.

Tối cùng ngày, cả 6 bệnh nhân được chuyển đến BVĐK tỉnh cấp cứu, điều trị. Sau khi đánh giá thể trạng, 4 bệnh nhân bị nặng gồm 3 người lớn và một bé 20 tháng tuổi đã được chuyển từ BVĐK tỉnh Hà Giang về Trung tâm Chống độc và Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai.

1 trong số 4 bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai

TS.BS. Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc Bạch Mai cho biết: Đặc điểm chung của 4 bệnh nhân nặng được chuyển tới Bệnh viện Bạch Mai là tổn thương gan ồ ạt và suy gan tối cấp tính (tức là xuất hiện rất sớm, diễn biến rất nhanh và nặng nề), hôn mê gan, tiên lượng rất nặng, có nguy cơ cao tử vong. Trong đó có lọc máu thay huyết tương thể tích cao, lọc máu liên tục, truyền thuốc giải độc.

Khoảng hơn 10 năm trở về trước, Hà Giang thường xuyên xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm với hậu quả nặng nề và tử vong do ăn bánh trôi ngô.

Nguyên nhân ban đầu được nghi do ngộ độc hóa chất diệt chuột, tuy nhiên, sau đó nguyên nhân được phát hiện do bánh trôi ngô chứa độc tố vi nấm (độc tố từ mốc), trong đó có tìm thấy độc tố orchratoxin từ một bệnh nhân về điều trị tại Trung tâm Chống độc.

Nguyên nhân là khi làm bánh trôi ngô bà con phải xay ngô thành bột, làm bánh, ngay lần làm bánh đầu tiên có thể không sao nếu là bột mới xay, tuy nhiên nhiều trường hợp sau khi làm bánh, bột còn thừa để lại một thời gian nên bị mốc, chứa độc tố, bà con vẫn lấy làm bánh ăn dẫn tới ngộ độc. Chính quyền địa phương và cơ quan chức năng đã tuyên truyền và quán triệt  và đã tránh được nhiều trường hợp ngộ độc.

BS. Nguyên cho biết là đã được nhiều đồng nghiệp ở các tỉnh chia sẻ một thực tế là ở nhiều địa phương các tỉnh miền núi khu vực xa xôi, do hạn chế về điều kiện giao thông và kinh tế, nguồn thực phẩm gần như duy nhất của bà con là ngô.

Ngô sau khi trồng có thể có sẵn ít mốc nhưng đặc biệt sau khi để khô nhiều tháng thì mốc dễ dàng phát triển.

Nếu bà con tách lấy hạt ngô lành lặn làm sạch và xay thành bột làm bánh ăn ngay thì lượng mốc và độc tố có thể còn ít và chưa bị ngộ độc. Tuy nhiên, bột đã bị nghiền để không thì mốc nhanh chóng phát triển và dễ gây ngộ độc. Có một số nơi khác có thể có gạo nhưng lại gạo cũ bị mốc cũng có thể dẫn tới các ngộ độc và bệnh tật do độc tố từ mốc gây ra.

Để ngăn ngừa những vụ ngộ độc đáng tiếc do ăn bánh trôi ngô, BS. Nguyên khuyến cáo người dân khi sử dụng hạt ngô khô làm thực phẩm, đặc biệt là những người dân sử dụng ngô làm thực phẩm thiết yếu như ở các tỉnh miền núi, vùng sâu vùng xa cần phải tuân theo các hướng dẫn khuyến cáo của chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng về phòng tránh ngộ độc do ăn bánh trôi ngô.

Bà con tuyệt đối không sử dụng ngô mốc, không sử dụng bột ngô cũ để làm bánh hay thức ăn. Hạt ngô kể cả sạch sau khi đã xay/nghiền thành bột thì chế biến ngay toàn bộ thành thức ăn và ăn hết sớm.