Chủ động bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy lợi trước nguy cơ mưa lũ cực đoan

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa thủy lợi trước nguy cơ xảy ra mưa lũ cực đoan.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có đập, hồ chứa thủy lợi về việc bảo đảm an toàn đập và vùng hạ du hồ chứa thủy lợi trong bối cảnh dự báo thời tiết có nhiều diễn biến phức tạp.

Theo Trung tâm Khí tượng thủy văn quốc gia, hiện tượng El Nino đang ảnh hưởng đến nước ta, dự báo trong khoảng ba tháng tới cường độ tiếp tục tăng dần và duy trì ở mức mạnh trong thời kỳ từ tháng 10 đến tháng 12/2026. El Nino thường gây thiếu hụt lượng mưa, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các đợt mưa lũ cực đoan, tập trung trong thời gian ngắn.

Các đợt mưa lớn với cường độ cao có thể khiến dòng chảy đến hồ tăng đột biến, mực nước hồ chứa dâng nhanh, nhất là đối với các hồ chứa vừa và nhỏ. Nhiều hồ có thể chuyển nhanh từ trạng thái thiếu nước sang điều tiết lũ, gây khó khăn cho công tác vận hành và bảo đảm an toàn công trình.

Để chủ động ứng phó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện nghiêm các quy định về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước; tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình và năng lực của các đơn vị quản lý, khai thác.

Các địa phương được yêu cầu thực hiện việc phân cấp quản lý đập, hồ chứa thủy lợi theo quy định; đồng thời rà soát, củng cố năng lực đối với các tổ chức khai thác công trình thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu.

Đối với các hồ chứa có nguy cơ mất an toàn, hồ đang bị hư hỏng hoặc đang thi công, Bộ đề nghị các đơn vị quản lý, chủ đầu tư thường xuyên kiểm tra, đánh giá, có giải pháp bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du; hạn chế tích nước đối với những hồ chứa chưa bảo đảm điều kiện an toàn.

Đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết, các địa phương cần rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành; kiểm tra toàn diện tình trạng an toàn của công trình, hệ thống cấp điện, thiết bị đóng mở cửa van, hệ thống giám sát vận hành và các thiết bị liên quan, bảo đảm luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.

Bộ cũng yêu cầu tổ chức vận hành thử các cửa van, thiết bị điều khiển theo quy định; duy trì hoạt động ổn định của hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng; xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt ứng với các tình huống mưa lớn, mưa đặc biệt lớn, thường xuyên cập nhật dự báo để điều chỉnh phương án phù hợp.

Cùng với đó, các địa phương phải tổ chức trực ban nghiêm túc, thường xuyên kiểm tra công trình, chuẩn bị phương án ứng phó, xử lý sự cố ngay từ giờ đầu theo phương châm '4 tại chỗ'; kịp thời thông báo cho chính quyền và người dân vùng hạ du khi có tình huống bất thường.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị các địa phương cập nhật đầy đủ, chính xác số liệu quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng, gồm mực nước hồ, dung tích hồ, lưu lượng xả lên hệ thống thông tin quản lý thủy lợi để phục vụ công tác theo dõi, chỉ đạo vận hành.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố được yêu cầu báo cáo kết quả triển khai về Bộ Nông nghiệp và Môi trường (qua Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi) trước ngày 25/7/2026 để tổng hợp, theo dõi.