COVID-19 nghiêm trọng hơn so với hầu hết đại dịch khác trong 2 thế kỷ

Điều trị cho bệnh nhân nhiễm COVID-19 tại bệnh viện ở Bucharest, Romania. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Đại dịch COVID-19 do virus SARS-CoV-2 gây ra đã trở nên nghiêm trọng hơn nhiều so với hầu hết các đại dịch do virus gây ra trong thế kỷ 20 và 21, với số ca tử vong trên toàn cầu đến nay đã vượt ngưỡng 5 triệu ca (theo số liệu của trang thống kê worldometers.info). 

Trong thế kỷ 21, số ca tử vong do COVID-19 cao hơn nhiều so với các đại dịch khác cũng do virus gây ra.

Cụ thể, năm 2009, dịch cúm lợn do chủng virus H1N1 bùng phát, cướp đi sinh mạng của 18.500 người. Con số này sau đó được tạp chí y khoa The Lancet điều chỉnh tăng lên từ 151.700-575.500 người.

Tiếp đó, giai đoạn 2002-2003, Hội chứng suy hô hấp cấp tính nặng (SARS) bùng phát tại Trung Quốc là dịch do virus corona đầu tiên gây lo sợ trên toàn cầu, làm 774 người tử vong.

Trong khi đó, số ca tử vong do COVID-19 thường được so sánh với số ca tử vong do cúm mùa, căn bệnh khiến từ 290.000-650.000 người tử vong trong số khoảng 5 triệu ca bệnh nặng/năm trên toàn cầu.

Trong thế kỷ 20, hai đại dịch cúm xảy ra không theo mùa là dịch cúm châu Á các năm 1957-1958 và cúm Hong Kong giai đoạn 1968-1970 với mỗi đại dịch khiến khoảng 1 triệu người tử vong.

Tuy nhiên, cho đến nay, đại dịch khủng khiếp nhất là dịch cúm Tây Ban Nha các năm 1918-1919, sau Chiến tranh Thế giới thứ nhất, cũng do một chủng virus mới gây ra.

Trong 3 làn sóng bùng phát sau đó, dịch cúm Tây Ban Nha đã cướp đi sinh mạng của từ 50-100 triệu người, cao hơn nhiều so với 10 triệu người thiệt mạng trong Chiến tranh Thế giới thứ hai và cũng cao hơn nhiều so với đại dịch COVID-19, thậm chí nếu con số tử vong do COVID-19 gây ra tăng gấp 3 lần so với con số công bố chính thức hiện nay, theo như ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

So sánh với các dịch bệnh khác do virus nhiệt đới gây ra, số ca tử vong do COVID-19 cao hơn so với dịch bệnh Ebola lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1976.

Dịch Ebola mới đây nhất đã bùng phát ở Cộng hòa Dân chủ Congo từ tháng 8/2018 đến tháng 6/2020 đã cướp đi sinh mạng của gần 2.300 người. Trong 4 thập kỷ, dịch Ebola bùng phát lẻ tẻ trên toàn châu Phi khiến khoảng 15.300 người tử vong.

Tuy nhiên, dịch Ebola gây tỷ lệ tử vong cao hơn so với dịch COVID-19 với khoảng 50% số người nhiễm không qua khỏi. Nhưng virus Ebola ít lây lan hơn so với virus SARS-CoV-2, chủ yếu là do virus này không lây truyền trong không khí, mà chỉ qua tiếp xúc trực tiếp hoặc tiếp xúc gần.

Các virus nhiệt đới khác như virus gây bệnh sốt xuất huyết có thể gây tử vong nếu bệnh biến chứng nặng. Tuy nhiên, số ca tử vong do bệnh này vẫn thấp hơn so với của COVID-19.

Chuyển bệnh nhân nhiễm COVID-19 tới bệnh viện ở Pattani, Thái Lan. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Sốt xuất huyết là bệnh do muỗi làm trung gian truyền bệnh, đang trên đà gia tăng trong 2 thập kỷ qua, nhưng số người tử vong mỗi năm là khoảng vài nghìn người. Ví dụ, năm 2015 đã ghi nhận 4.032 người mắc bệnh sốt xuất huyết không qua khỏi.

Cho đến nay, HIV/AIDS là đại dịch gây tử vong cao nhất với số ca tử vong kể từ năm 1980 đến nay đã lên gần 36,3 triệu người trên toàn thế giới.

Đến nay, chưa có vaccine phòng ngừa hiệu quả HIV/AIDS, mà chỉ có thuốc kháng retrovirus, phải dùng đều đặn mới có tác dụng ngăn cản bệnh tiến triển và giảm nguy cơ lây nhiễm.

Theo Chương trình Phòng chống HIV/AIDS của Liên hợp quốc, phương pháp điều trị này đã giúp giảm số người tử vong do HIV/AIDS từ mức cao nhất là 1,7 triệu ca vào năm 2004 xuống còn 680.000 ca vào năm 2020. 

Trong khi đó, virus gây viêm gan B và C chủ yếu lây truyền qua đường máu cũng gây tử vong cao, với hơn 1 triệu người tử vong/năm, phần lớn là ở các nước nghèo./.