Hà Nội được đề xuất lập Sở An toàn thực phẩm, 32 địa phương sẽ có chi cục

Ảnh minh họa

Sau hơn 15 năm triển khai Luật An toàn thực phẩm năm 2010, hệ thống quản lý lĩnh vực này vẫn tồn tại nhiều mô hình khác nhau. Kết quả khảo sát tại 34 tỉnh, thành phố cho thấy, có 25 địa phương tổ chức Chi cục An toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế, 8 địa phương duy trì Phòng An toàn thực phẩm thuộc Sở Y tế, còn TP.HCM là địa phương duy nhất vận hành mô hình Sở An toàn thực phẩm.

Theo Bộ Y tế, việc tồn tại song song nhiều mô hình quản lý đã bộc lộ không ít hạn chế về phân cấp thẩm quyền, nguồn nhân lực, cơ chế phối hợp cũng như nguồn lực thực hiện. Những bất cập này ảnh hưởng đến hiệu quả chỉ đạo, thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm.

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Y tế đang đề xuất kiện toàn hệ thống quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Theo phương án được đưa ra trong báo cáo đánh giá tác động vừa công bố, Hà Nội sẽ thành lập Sở An toàn thực phẩm trực thuộc UBND thành phố trên cơ sở nâng cấp Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm hiện nay, đồng thời tiếp nhận thêm chức năng, nhiệm vụ và nhân sự từ các sở, ngành liên quan.

Trong khi đó, TP.HCM sẽ kết thúc giai đoạn thí điểm để chuyển sang hoạt động chính thức theo mô hình Sở An toàn thực phẩm. Với 32 tỉnh, thành phố còn lại, Bộ Y tế đề xuất thành lập Chi cục An toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế. Các đơn vị này sẽ tiếp nhận chức năng quản lý, nhân sự và cơ sở vật chất liên quan đến công tác an toàn thực phẩm hiện đang thuộc các cơ quan chuyên môn của ngành công thương và nông nghiệp.

Đề án cũng hướng tới việc xây dựng một đầu mối quản lý thống nhất ở cấp Trung ương. Theo đó, Bộ Y tế đề xuất chấm dứt chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm tại Bộ Công Thương, đồng thời chuyển một số nhiệm vụ liên quan từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về Bộ Y tế.

Sau khi hoàn tất việc chuyển giao chức năng, nhân sự và cơ sở vật chất, Cục An toàn thực phẩm sẽ được kiện toàn để trở thành cơ quan đầu mối duy nhất thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên phạm vi cả nước.

Bộ Y tế cho rằng việc tập trung chức năng quản lý về một cơ quan sẽ giúp xác định rõ trách nhiệm, rút ngắn quy trình điều phối, nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra, truy xuất nguồn gốc và xử lý các sự cố liên quan đến an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, các đơn vị chuyên môn theo từng nhóm thực phẩm vẫn cần được duy trì nhằm bảo đảm năng lực chuyên sâu của các ngành y tế, nông nghiệp và công thương.

Đáng chú ý, phương án tổ chức lại bộ máy được xây dựng trên nguyên tắc không làm tăng biên chế. Việc sắp xếp sẽ thực hiện theo hướng chuyển giao nguyên trạng chức năng, nhiệm vụ cùng đội ngũ cán bộ đang thực hiện công tác quản lý an toàn thực phẩm tại các cơ quan liên quan, qua đó tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực hiện có và bảo đảm yêu cầu tinh gọn bộ máy.

Ở cấp xã, các nhiệm vụ quản lý an toàn thực phẩm thuộc lĩnh vực nông nghiệp và công thương dự kiến được giao cho Phòng Văn hóa - Xã hội thuộc UBND cấp xã. Tùy điều kiện thực tế, địa phương có thể thành lập Phòng An toàn thực phẩm để tham mưu công tác quản lý nhà nước và giải quyết các thủ tục hành chính được phân cấp.

Song song với việc kiện toàn tổ chức, Bộ Y tế cũng đề xuất thành lập các tổ công tác liên ngành về an toàn thực phẩm theo hình thức kiêm nhiệm. Thành phần tham gia gồm lực lượng công an, y tế, kinh tế cùng các đơn vị liên quan nhằm tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm tại cơ sở, đồng thời vẫn bảo đảm mục tiêu tinh giản bộ máy.