Liên Hợp Quốc cảnh báo nhiệt độ Trái Đất chạm ngưỡng kỷ lục

Thủ đô Paris vào tháng 7.2025, khi thành phố được đặt trong tình trạng cảnh báo đỏ do nhiệt độ cao kỷ lục. Ảnh: AFP

Xu hướng ấm lên toàn cầu

Theo Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres, diễn biến khí hậu phản ánh xu hướng ấm lên toàn cầu tăng tốc do hiệu ứng khí nhà kính cao kỷ lục, khiến các chỉ số khí hậu 'nhấp nháy đỏ' và đặt hành tinh vào tình trạng khẩn cấp,

Liên Hợp Quốc cảnh báo rằng lượng nhiệt bị giữ lại trong hệ thống Trái Đất đã đạt mức kỷ lục vào năm 2025, gây ra hậu quả của việc ấm lên toàn cầu được dự báo sẽ kéo dài hàng nghìn năm. 

Báo cáo thường niên tình hình khí hậu toàn cầu của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) xác nhận 11 năm nóng nhất từ trước tới nay đều rơi vào giai đoạn 2015 - 2025.

Năm 2025 được ghi nhận là năm thứ hai hoặc thứ ba nóng nhất trong lịch sử, cao hơn khoảng 1,43°C so với mức trung bình của giai đoạn từ năm 1850-1900.

'Tình trạng khí hậu toàn cầu đang ở trong tình trạng khẩn cấp. Trái Đất đang bị đẩy vượt quá giới hạn. Mọi chỉ số khí hậu then chốt đều nhấp nháy màu đỏ,' Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cảnh báo, nhấn mạnh rằng chuỗi năm nhiệt độ cao liên tiếp không còn là trùng hợp ngẫu nhiên, mà là một lời kêu gọi hành động khẩn cấp.

Liên Hợp Quốc cũng cảnh báo nhân loại vừa trải qua 11 năm nóng nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận nhiệt độ. Khi lịch sử lặp lại 11 lần như vậy, đó không còn là trùng hợp nữa mà là một lời kêu gọi hành động.

WMO cho biết báo cáo khí hậu lần đầu tiên đưa vào chỉ số mất cân bằng năng lượng của Trái Đất, nghĩa là tốc độ năng lượng đi vào và rời khỏi hệ thống khí hậu của hành tinh. 

Trong điều kiện khí hậu ổn định, năng lượng từ Mặt Trời đến và rời khỏi Trái Đất ở mức tương đương, nhưng sự gia tăng nồng độ khí nhà kính giữ nhiệt như carbon dioxide, methane và nitrous oxide ở mức cao nhất trong khoảng 800.000 năm nay đã xáo trộn sự cân bằng này.

Nguyên nhân từ đâu?

Báo cáo cũng ghi nhận sự mất cân bằng năng lượng của Trái Đất đã tăng kể từ khi bắt đầu ghi nhận vào năm 1960, đặc biệt trong 20 năm qua, và đạt mức cao mới vào năm 2025.

Các tiến bộ khoa học đã giúp cải thiện hiểu biết về mất cân bằng năng lượng và những hệ quả của nó đối với khí hậu, theo WMO.

'Hoạt động của con người ngày càng làm xáo trộn sự cân bằng tự nhiên và chúng ta sẽ phải sống với những hệ quả này trong hàng trăm và hàng nghìn năm,' Tổng Thư ký Tổ chức Khí tượng Thế giới Celeste Saulo nói. 

Hơn 91% lượng nhiệt dư thừa bị giữ lại trong hệ thống khí hậu Trái Đất đã được đại dương hấp thụ. 

'Nhiệt độ đại dương đạt mức kỷ lục mới vào năm 2025 và tốc độ ấm lên của đại dương hơn gấp đôi từ giai đoạn 1960 - 2005 sang giai đoạn 2005 - 2025,' WMO nêu rõ.

Sự ấm lên của đại dương có những hậu quả sâu rộng, làm suy thoái hệ sinh thái biển, mất đa dạng sinh học và giảm vai trò hấp thụ carbon của đại dương.

Điều đó tiếp thêm năng lượng cho các cơn bão nhiệt đới, cận nhiệt đới và làm trầm trọng thêm tình trạng mất băng biển đang diễn ra ở các vùng cực, cơ quan khí tượng cho biết.

Các tấm băng ở Nam Cực và Greenland đều đã mất khối lượng đáng kể. Diện tích băng biển trung bình hàng năm ở Bắc Cực vào năm 2025 là mức thấp nhất hoặc thứ hai thấp nhất từng được ghi nhận trong kỷ nguyên quan trắc bằng vệ tinh.

Năm ngoái, mực nước biển trung bình toàn cầu cao hơn khoảng 11cm so với năm 1993. Sự ấm lên của đại dương và mực nước dâng được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài trong nhiều thế kỷ tới.

Ông John Kennedy, chuyên gia khoa học của WMO cho biết thời tiết toàn cầu vẫn chịu ảnh hưởng của La Niña - một hiện tượng khí hậu tự nhiên làm giảm nhiệt độ bề mặt ở vùng Thái Bình Dương xích đạo trung tâm và phía đông.

Đồng thời gây ra những thay đổi về gió, áp suất và lượng mưa. La Niña cùng với hiện tượng El Niño, kết hợp với các giai đoạn trung tính xen kẽ tạo nên dao động khí hậu toàn cầu.

Năm 2024 - năm nóng nhất từng ghi nhận - có nhiệt độ trung bình toàn cầu cao hơn khoảng 1,55 độ C so với mức trung bình giai đoạn 1850 - 1900, và bắt đầu trong một giai đoạn El Niño mạnh. 

Các dự báo cho thấy đến giữa năm 2026, điều kiện khí hậu sẽ trở về trạng thái trung tính với khả năng El Niño phát triển trước cuối năm.

'Nếu điều đó xảy ra, thì có khả năng chúng ta sẽ lại thấy nhiệt độ tăng cao vào năm 2027,' ông John Kennedy nói tại một cuộc họp báo.